rssgaur8 logotipoa

Farabundo Marti

Agustin Farabundo Marti, 1893ko maiatzak 5ean jaio zen. Gaztetatik lerratu zen ezkerreko mugimendu indartsuetan. 1920an Guatemalara deportatua izan zen, eta handik gutxira Mexikora erbesteratu behar izan zen, 1910eko iraultzari buruz asko ikasiz bertan (Villa eta Zapataren matxinada).

Guatemalara itzuli eta Ertamerikako Alderdi Komunistaren nazioarteko arduraduna bihurtu zuten. El Salvadorrera deportatua, eta hirugarren aldiz, Nikaraguara deportatu zuten. Handik AEBetara eta bueltan, Sandinorekin borrokatu zuen Nikaraguan. Garai hortakoa da bere esaldia: historia lumaz idatzi ezin denean, fusilaz idatzi beharko da. Mexikora itzuli eta Sokorro Gorrian parte hartu zuen, preso eta errepresaliatuen alde. 1932an, El Salvadorren diktaduraren aurkako matxinada eman zen, bortizki ezabatua izan zena. Urtarrilak 31ean, heriotzara kondenatu zuten gerra kontseilu batean. 38 urte zituela hil zuten, 5000 eta 30000 hildako utzi zituen sarraskiaren erdian.

XX. mendean El Salvador izan da urte luzeen diktadura pean egon den latinoamerikako herria (55 urte). Txiro eta aberatsen arteko banaketa ekonomikoa sekulakoa izan da. 2004. urtean, heriotza arrunten %47a haurrena zen.

Dakigun bezala, martxoak 15ean ospatu hauteskundeetan, FMLNk presidentziarako hauteskundeak irabazi ditu, eta Funes izango da bertako lehendakaria.

Sozialdemokraziaren intelektual guztiak hasi dira dagoeneko FMLNren norabidea baldintzatu nahiean.  El Pais egunkariaren ildoa honen adierazle da. Lehian dagoena zera da, zein politika ekonomiko burutuko du FMLNk, Argentina, Uruguay edo Brasilen ematen dena, edota Venezuela eta Boliviakoa?

Ertamerikan isuri den odol guztiaren ostean, hauteskunde bidez estatuak zuzentzera iristen direnean, herriaren alde edo elite ekonomikoak eroso sentiarazten mantenduko dituen politiken artekoa da eztabaida nagusia, eta ikusteke dago El Salvadorrek hartuko duen bidea. Baina Farabundo Martiren izena eramateak bidea argitzen laguntzen badu, herri xehearen alde egin beharko dute, oligarkia gogorrari aurre eginaz

Dibortzio eskubidea

Norvegiak duela urte batzuk Europar Batasuneko kide ez izatea erabaki zuen. Ziurrenik erabaki hori hartzeko arrazoi ezberdinak izango zituzten. Haien egoera ikusirik ez dirudi Batasunatik kanpo gaizki doakienik.

Duela gutxi, norvegiar lagun batekin garagardo bat hartzen ari nintzela, gai honi buruz hitz egiten hasi ginen. Berak aipaturikoaren arabera, arrazoi guztien artean, azkenean garrantzi gehien izan zuena zera zen. Europar Batasunan sartzea ez da zaila, Europar Batasuna uztea aldiz ia ezinezkoa. “Dibortzio” legerik ez omen dago onartua.

Sjurdur Skaale faroetarrak ere, duela gutxi esan zuen Garak argitaraturiko elkarrizketa batean, independentzia lortu ez ezik, ez duela begi onez ikusten Faroe Uharteak Europar Batasunean sartzea.

Eskandinaviar Herrietan, mugimendu ezkertiarren gehiengoa Europar Batasunaren kontra dago.

Gure egoera ezberdina da, inork galdetu ez badigu ere Europar batasuneko parte garelako, Estatu espainol eta frantsesak horrela erabaki dutelako. Ezker Abertzaleak Europar Batasunaren inguruan argitaratu dituen hausnarketa eta proposamen ideologiko ezberdinetan, ez du Euskal Herria Europar Batasunatik at aurreikusten. Aukera bezala ere ez. Europar Batasunako eredua errotik aldatu behar dela dio. Eta aldaketa hori ahalbideratuko duen aktoreetako bat bezala ikusten du bere burua.

Hala ere, nik Europar Batasuneko kide izatearen abantailak ez ditut horren argi ikusten. Badirudi baina bere burua Europar Batasunatik kanpo kokatzen duenak txoraturik dagoela. Fundamentalista bat ziurrenik.

Baina gogora dezagun, Europar Batasunatik at egotea erabaki duten estatuen artean Islandia, Norvegia eta Suitza daudela. Eta batasunean egonda ere, eszeptikoen direnak Eskandinaviar herriak eta Ingalaterra direla. Batasunaren defendatzaile sutsuenak aldiz Frantzia, Espainia, Alemania eta Italia…