Mundua Begira

Suomi

5 miloi biztanle eta miloi ta erdi sauna dauzkan estatua. 1917an lortu zuen independentzia. Suomiera, suediarra eta samiera dira hizkuntz ofizialak. Eskandinavian kokaturik, baina Eskandinaviako gainontzeko herriekin oso ezberdina. Bere inguruko herriekiko hizkuntza eta kultura oso ezberdinak dauzka. Helsinki Europako ekialdearekin dauka antzekotasun gehiago.

 Linus Torvald (Linux sortzailea), Nokia enpresa, Rally eta Formula 1 piloto ezagunak finlandiarrak dira. Hevy musika zaleen paradisua.

 Estadistikak begiratzen baditugu, suomiarrak egunkari eta liburuak irakurtzeari dagokionez goi mailako poztuetan agertzen dira mundu mailako konparatibetan eta hezkuntza sistema hoberenetarikoa duela esaten digute ere.

 Zer dugu amankomunean euskaldunak eta finlandiarrak? Hizkuntz aurreidoeuropear bat izateaz aparte? ba, egia esan, ez nuke esaten edo azaltzen jakingo. Agian ezer gutxi. Edo asko ziurrenik.

Gari abeslariak egun finlandiar luzeei buruz abesten zigun eta egia da, Finlandia kontraste handiko herri dela. Egun luzeetatik gau luzeagoetara joaten den herria. Urtaroak herritarren bizimodua guztiz baldintzaten du.

Txillardegik ere, behin baino gehiagotan aztertu ditu Finlandiako elebitasun eredua eta suomiera hizkuntza bera ere.

Durangoko disko eta liburu azokak bere azken edizioan herrialde gonbidatu bat ekartzea erabaki zuen. Eta herri hori Finlandia izan da.

Loturak egon badaude. Gure arteko ezberdintasun nabariak ere. Finlandiarrak independentzia eguna Abenduaren 6an ospatzen dute. Haientzat askatasun eguna dena  inposizio eguna guretzat.

Suomi edo Finlandia, suomiera edo finlandiarra, zein da hitz egokiena. Ez dakit. Teorian gauza bera esan nahi dute. Txillardegik Suomi erabiltzen du eta kasu egin beharko diogu…

Venezuelako herriaren garaipena

Duela hilabete batzuk, Chavez presidenteak izan dituen akats batzuen inguruan idazten genuen. Otsailak 15ean, Chavez presidente bezala berriz hautatua izateko aukera zabaldu da, Konstituzioko zenbait atal aldatzeko egin den herri galdeketan. Garaipena 9 puntutakoa izan da eta honek azterketa bat merezi du.

Lehenik eta behin, duela 15 hilabetetako porrotari aurre egin zaio. Aurreko herri galdeketan eman ziren akatsak konpondu dira, batez ere, herri galdeketaren sinplifikazioa ematean.

Halere, garaipena hestua da beste hauteskunde batzuekin alderatuz. Hirietan oposizioak bere gorantzako joera mantzentzen du; klase txiroena mantentzen da Chavezekin leial.

Chavezek, bere garaipena hustiatzen jakin beharko du. Eta bertan ikusi dugunez, badirudi bide onetik doala. Garaipenaren ostean, herriko erakundeen eta botere instituzionalaren arteko lotura hestuagotzearen aldeko pausoak ematen hasi dira. Sozialismoaren aldeko pausoak nondik eta nola eman behar diren eztabaida piztua dago eta iraultzaren langile finenak buru belarri ari dira hurrengo urteetako ekimenak prestatzen.

Garaipenaren datuek aditzera ematen dute oposizioa sendo dagoela, aurreko akatsetatik ikasi duela. Eta antzeko norabidean, Chavezen diskurtso eta ekimenetan, herri mugimenduaren eta PSUV kanpoan dauden sektore iraultzaileenganako errespetu gehiago atzematen da.

Chavez, eta berak ordezkatzen duen mugimendu iraultzailearen jardunean, ezinbestekoa da herri mugimenduaren parte hartzea, PSUV-en egon edo ez. Eta diogun bezala, ikusi eta entzun izan dugunagatik, bidea hori izango da.