Atzo Iñako Perezek koherentzia dela eta berriro aurkeztuko ez zela esan zuen. Baina badirela bere taldean katedradun diren 5 kide guztiz gai direla aurkeztu eta irabazteko. Porra bat egin beharko genuke…
Nire apustua honakoa: Iñaki Goirizelaia, besteak beste Leioan azkeneko hilabetetan egon diren polizia sarrera guztien arduradun politikoa.
Iaz sexu jazarpenaren aurkako kanpaina bat egin zuen Bilboko udalak. Gazteleraz Si si si, si no no zen. Euskarazko itzulpen traketsa “Ukito baiezkoan baino ez”. Gaur El Paisen inoiz irakurri dudan elkarrizketarik tontoena egin diote Iñako Perezi. Lehenengo 7 galderetan 5ei tituluan jartzen duena erantzuten du gutxi gora behera.
Asteazkenean ikusko dugu berriro aurkezten den edo ez. Noski, orain espainolen bat izango du aurkari, eta haginak zorrozten ari zaizkio. Ezta Goiri?
Aurreko batean zin egin nion neure buruari ez nuela artikulurik idatziko Iñako Perezen emaitzak zirela eta. Blogean esaldi bakarra idatzi nuen eta horrekin nahikoa zela pentsatu nuen. Baina azkeneko bi astetan pare bat artikulu irakurri ditut, lehenengoa Txoli Mateosena eta bigarrena Iñaki Goirizelaiarena.
Ez ditut banan-banan erantzungo, ez du lekurik ematen zutabe bakar honetan. Baina lehenengoak emandako argudioak txolinak iruditu zitzaizkidala esatea nahikoa da, eta bigarrenarenak hagiografoak. Badu Mikel Laboak “Bedeinkatua” izeneko abestia, eta nik uste Goirizelaiak letra hori zuzenean idatzi izan balu lehenago bukatuko lukeela.
Mateosek proposatzen duena ondokoa da: hauteskundeak ez ditu Iñakok galdu, hauteskundeak ezker abertzaleak galdu ditu, espainiar sektoreek irabazi baitituzte. Goirirenak ondokoa proposatzen zuen: hauteskundeak Unibertsitateak irabazi ditu, Iñako bezain gizon ona eta etikoa ez baitu inork aurkituko. Iñako gizon santua da.
Zeinek galdu ditu, orduan, UPVko hauteskundeak? Iñako Perezek, noski. Baina ez ditu berak bakarrik galdu. Bere ekipo osoak ere galdu ditu, Iñaki Goirizelaiak barne. Baina ez dute eurek galdu, ez… eurek ordezkatzen duen ereduak galdu du. Ikasleen %3ak bozkatu zuen bakarrik, aurreko hauteskundetan %22ak bozkatu zuen bitartean. Unibertsitatearen %10ak baino ez zuen bozkatu, demokrazia organikoaren beste erakustaldi batean. Hauteskunde horietan Iñakok galdu duela argi dago. Berarekin batera Bologna aplikatzeko erak, kanpus polizialak, euskararen presentzia hutsalak, kudeaketa soilak eta inposaketak galdu dute. Eta azaroan irabazteko asmoa badute… zaila izango dute!
Badoa errektore bat, hauteskundetara bakarrik aurkeztu, eta galtzen du.
Gaur goizean ohoreak eta lotsak aurrez aurre egin dute talka Leioako campusean. Alde batetik ikasle mugimenduko kide izan ginen askok sentitu dezakegun ohorea horrelako irudiak ikusi ondoren:

Eta aurrez aurre faxismoa berriro erabiltzen duen errektoretzat baten irudi lotsagarria. Atxiloketak egiten dituen errektore bat, ikasleak epaitegietara eramaten dituen errektore bat… eta oraindik lotsagarriagoa dena, kolpatzen dituen ikasle horiek gabe quorum nahikoa lortzeko gai ez den errektore bat. Errektoreari 4 urte gehiago geratzen zaizkio, baina ez da inoren errektorea izango.

Bi irudi aurrez aurre. Duintasunarena eta koldarkeriarena. Ohorea eta lotsarena. Borrkarena eta serbilismoarena. Etorkizunarena eta iraganera.
Errektorea biluzik dago eta guar konturatu da.
Ikasle Abertzaleakek mobilizazio deialdia luzatu du ostegun honetarako eta orain dela 40 urteko Maiatza gogoratu nahian edo lelo polita aukeratu dute: “Hilabetero Maiatza izan dadila”. Orain dela gutxi entzun nuen errektore bat hortik zebilela ikasleak tanteatzen zer gertatuko litzateken jakiteko baldin eta espedienteak irekitzen bazituen. Ez da oso abila izan behar zer gertatuko litzatekeen jakiteko, baina gogora dezala orain dela 40 urteko mobilizazio haiek horregatik hasi zirela. Orain dela 40 urte eta aste bat Nanterreko 8 ikaslek “Diziplina Batzorde” baten aurrean “Internazionala” abestu zuten eta ateratzerakoan poliziak gogor eman zien.
Ez dut esango historia errepikatzen dela, noski. Orain ez da posible 68 Maiatzeko bezalako zerbait. Ikasleek hango gertakariez ikasi dute, borroka moldeen inguruan, egoeraren azterketaren inguruan, kanpo faktoreen inguruan. Tamalez errektoreek ez dute ezer ere ikasi. Eta hori askok 68a bizi izan zutela dioten!
2000. urteko otsailaren 28a ez da Iñako Perezek ondo ahaztuko duen eguna. Hurrengo goizen UPVko errektore hauteskundeak zeuden eta jakin bazekien Salabururen errektoreorde honek Monterok aurrea hartua ziola Klaustro hartan. IAk hauteskunde haietan Euskal Unibertsitatearen aldeko bozka eskatu zuen eta Miren Zabaleta aurkeztu zuen errektoregai. Eta jakin bazekien IAren bozik gabe ezingo zuela bere kargua lortu. Otsailaren 27 batean, egun bat lehenago, LABeko egoitzara deitu zuen IAkoei euren bozka alda zezaten eska ziezaieten. Baina ezin. Otsailaren 28ko arratsaldean, berandu jada, gaur existitzen ez den Bilboko Boulevard kafetegian bildu ziren Iñako Perez eta Miren Azkarate IAko hiru ordezkarirekin. Akta altxatzen sindikatu bateko arduraduna zegoen. Eta bertan sinatu zuen IAko klaustralen bozak lortu ahal izateko hartzen zituen konpromisoak. Azkarate pikatu eta altxatu zen.
Monterok irabazi zuen hurrengo egunean eta beraz Perezek ez zituen inoiz bere konpromisoak bete. 4 urte igaro ziren eta Iñako Perez berriro aurkeztu zen. Bigarren geratu zen, baina bozen ponderazioa dela eta Iñaki Antiguedadi irabazi zion. Horrelakoa da demokrazia unibertsitatean, organikoa eta feudala. Beno, ba bigarren geratu zen errektoreak argi zuen zein zen bidea beste unibertsitate bat eraikitzeko: 4 urte lehenagoko konpromisoak bete.
Bere agintaldia bukatu da eta UPVn lehengo lepotik burua. Gestore bat izan dugu, ez politikari bat. Errepresioak Monteroren eperik latzena berdindu edo gainditu du. Kamerak areagotu dira. Euskaraz ezin da ikasi. Bologna Prozesua biolentziarekin aplikatu du. Orain beste lau urte izango ditu bestelako UPV bat posible ez dela demostratzeko.
Beste zutabe bat nuen prestaturik gaurko, baina haserre, eta agian horregatik beroegi, beste bat idaztea erabaki dut. Zergatik? Beno, ba PNV, EA eta EBk hartu duten kulturaren aurkako jarrera berria dela eta. Bitxia izan daiteke, baina ez da.
Historia guztia Euskal Unibertsoan hasi zen, Gasteizko campusean, ostegunean Euskal Herriak Bere Eskolak antolatu zuen ekimenean. Bertan egun bakar batez bada ere Euskal Herriak behar duen unibertsitatea jarri nahi da martxan, eta balorazioak-balorazio gutxienez ez zen egunero jasaten dugun unibertsitatea bezalakoa. Bertan gai ezberdinez hitz egiteko aukera zegoen, modu zientifiko batetik, noski! Horrela perspektiba feminista batetik kritika literarioa egin daitekela ikasi genuen, edo euskarazko wikipedia nola bultzatu, edo Heziketa Fisikoak hezkuntzan duen garrantzia, Wall Mapu herriaren inguruan, edo Gasteizko historia ezagutzeko ibilbide bat antolatu… ah ez, hau ez!
Goizean goizetik handik ibili ziren PNV-EA-EBren polizia, poliziaz jantzita eta poliziaren lana egiten, hau da, potroak ukitzen. Nafarroa Oinezeko abesti bat zuen postu baten aurka ere ibili ziren, bertan informazioa banatzen zeudenak identifikatuz. Eta arratsaldean, giro ederraz gozatu eta Gasteizko historia ezagutzera joan zirenen aurka, debekua eta isuna! Hori da hori kultura babestea! Nola da posible txango bat egitea “desorden publico” bat izatea? Nire proposamena honakoa: joan daitezela berehala katedralera eta karga dezatela, han ere historia ikasten ari dira eta! Ah! Eta Totiren liburu historikoekin San Prudentzioko barraskiloak berotzeko sua presta dezatela!
COPE entzun ohi dut kotxean nagoenean. Ez da nire masokismoa dela eta, ez. Alderantziz, leku guztietan entzuten den irratien artean defraudatzen ez zaituen bakarra da. Radio Euskadi entzun daiteke ere, eta batzuetan egiten dut, baina bertan dauden tertulianoek nazka ematen didate orokorrean. Eurentzat eskuina PP baino ez da, eta euren alderdi maitea den PNV ez, horiek demokrata kristauak dira, noski. Egun hauetan, adibidez, Fidel Castroren gutuna dela eta euren jarrera neoliberala argi eta garbi utzi dute tertuliano eta aurkezle guztiek, batez ere Xabier Lapitzek. Eurentzat herriak hautatutako komunista bat diktadore bat da, baina Espainiak badu estatuburu betikotu bat eta ez dute ezer ez esaten… baita espainiar legalitatea babestu ere. Gaur, urrunegi joan gabe, Radio Euskadiko kazetari batek “Pais vascofrancés” esan du, suposatzen dut poliziak bidalitako teletipo bat irakurtzen egongo zelako edo. Beno, guzti honen ondoren berriro ere COPE zergatik entzuten dudan esango dut: eskuindarrak dira, faxista hutsak… baina onartzen dute! Eurek ere neutralak direla diote, baina PPk hauteskundeak irabaztea nahi dutela diote, inongo arazorik gabe.
Bada COPEn programa berezi bat, besteen artean arriskutsuagoa. Jende gehienak ezagutzen du Jimenez Losantos libeggalak egiten duen irratsaioa, baita bere iragana ere, edo Cesar Vidalek egiten duena gauetan… askotan agertzen dira beste medioetan euren esanak direla eta. Baina bada irratsaio berezi bat arratsaldetan: “La Tarde con Cristina“. Programa hau ETBko “Pasalo”ren antzekoa da, baina ezberdintasun batekin… tertuliano guztiak Paloma Zorrilla bezalakoak dira. Gaur programa honetan Kosovo nazka ematen duen eskualde bat dela esan du, lasai-lasai.
Azkeneko aste honetan hiru aldiz boikoteatu dituzte hiruna mitin hiruna unibertsitatetan. Lehenengoa Maria San Gili egin zioten AGIReko ikasleek. Bigarrena Dolors Nadali egin zioten Pompeu Fabrako ikasle independentistek. Hirugarrena Rosa Diezi egin zioten Complutensean. Beno, ba programa honetan, La Tarde con Cristinan ikasleen aurkako neurriak hartzea eskatzen dabiltza, hasieran IArekin sartzen, gero AGIR eta ikasle katalanekin (ez dute SEPC aipatu, baina gutxi geratu zaie) eta jada, atzo, ikasle ezkertiar guztiekin. Gaur ere gaiari ekin diote eta faxistak beti faxista direnez (ez dute inoiz defraudatzen, horregatik entzuten dut COPE) zuzenean disidentziarekin amaitzea proposatu dute.
COPEn faxistek gaur proposatu dutenaren izpiritua Iñako Perezek UPVn eginiko “alderdien legea” egin dadila izan da… atera zuen konklusioak…
Txanpon batean bezala, pasa den astearteko GARAn Unibertsitateen aurkia eta ifrentzua aurki genezake. Errepresioak zaila egiten du jakitea, baina 14 atxilotu egon izan ez balira (besarkada bat guztiei) ziur nago Euskal Unibertsitatea 2010/11 ikasturtean eraikia egongo dela esateak portada baterako emango lukeela. Ez da egunero irakurtzen den gauza horietako bat… unibertsitate bat! Urteetan, hamarkadetan, borrokatua izan den proiektuak jada data bat badu! Nik karrera jada bukatu dut, baina gogoz matrikulatuko nintzateke horrelako unibertsitate batean. Begian eman zidan ere orrialdearen azpian zetorren bigarren titularra, pribatutasunaren inguruan jarduten baitzuen. Gero esango dut zergatik.
Baina egun berean Iñako Perezek eztabaida eta hitzaren ordez errepresioa erabiliko zuela esan zuen: desobedientzia zibila egiten dutenak espedientatuko zituela eta, aldiz, armak bileretan sartzearen erantzule diren Iñaki Goirizelaia eta Petxo Idoiaga bere postuan mantenduko zituela. Are eta gehiago, ikasleak Bolognaren aurka egotea “egoera politiko orokorraren” kontu bat dela zioen. Hori hala balitz bere ikasleen aurkako legea ere Alderdien Legearen antza duela esan genezake… eta berez badu.
Egun berean txanponaren bi aldeak: bokazio publikoa izateaz gain Hezkuntza Eskubideak bermatzen dituen eta PNV-PSOEren legeen (Espainiar Konstituzioaren) arabera pribatua litzatekeen unibertsitate bat; eta lege berdinen arabera publikoa den eta interes pribatuak baino bermatzen ez dituen unibertsitate bat. Biak aurrez-aurre. Nik argi daukat: unibertsitate publikoaren alde beti, Euskal Unibertsitatearen alde, alegia.