Norbaiten buruan sar daiteke igandean egin ziren hauteskundeen datuak inon ez barreiatzea? Barne Ministeritzaren orrialdean emaitzak ezin ikustea? Bada, hori da gertatu dena UPVko Klaustroko hauteskundeekin, egingo direla iragarri bai, baina datuak publikatzea ahaztu zaiela.
Nire ustez honek argi uzten du UPVk berak bere “Organo gorenari” dion errespetua. Urte askotan guztioi demokrazia onartu eta marko honetan parte hartu behar zela esanez gero horrelakoak ikusteko. Baina noski, errektoreak jauntxo bat bezala agintzen duen lekuetan, zer garrantzi du urtean behin edo, gehienez, birritan biltzen den organo kontsultibo honek?
Ikasle Abertzaleakek zerrenda aurkeztu duen fakultate guztietan irabazi duela esan didate. Lurgorrik dio Bizkaiko kanpusean eurek dutela ordezkari gehien. Baina dautrik ezean, ezin aztertu, tendentziarik atera edo hautetsi nortzuk diren jakin. Nire ustez gertakari hau oso larria da, ez al duzue uste?
UPVko Klaustroa Madrilgo kongresura joatea bezalakoa da ikasleentzat: berdin dio zer egiten dute, beti izango dute ordezkaritza txikiegia. Gainera errektoreak (hain euskaltzale eta demokrata bera) ez du inoiz sentituko arriskuan bere kargua, gutxiengo baten esku dagoelako erabaki ahalmenaren %51a. Gero kexak egoten dira ikasleen parte-hartzea oso baxua delako. Normala, gehituko nuke nik. Ikasle Abertzaleakek duen nolabaiteko “ospeagatik” edo jasotzen ditu botoak, inork gutxik dakielako zertarako balio duen Erdi Aroko instituzio antidemokratiko honek. Eta organoari ere garrantzi ofizialik ematen ez bazaio, are eta gutxiago. Baina noski, horretarako diktadura baino, demokrazia behar da, ilustrazioa despotismoa baino. Horretarako demokrata bat behar da. Goirizelaia… zerbait egiterik? Ez? Eskerrik asko, hala ere. Ikasleei mezu bat: zirikatzen jarraitu, eremu guztietan.
UNAMen egon nintzen joan zen astean. UNAM munduko unibertsitaterik handienen artean dago, 292.000 ikaslerekin. Mexikoko hezkuntza erakunderik handiena da, eta autonomia osoa du gobernutik. UPV edo UPNAn gertatzen ez den bezala, ezin da poliziarik sartu.
UNAMen izaera publikoa benetakoa da. Bertan matrikulatzeak 20 peso zentabo balio ditu, hau da, 2 xentimo euro baino gutxiago. Nahi duen orok ikasi dezake, baldin eta beharrezkoak diren hezkuntza eskakizunak betetzen baditu.
Gainera kulturaren bangoardian dago. Hiru Nobel saridun mexikarrak bertakoak dira. Antzerkia, zinema eta musika herritar guztien esku uzten ditu, prezio oso merkeetan. Edozein herritarrek bertako liburu bat hartu eta fotokopiatu dezake (!).
Bere campusetik paseatzea benetako plazer bat da. Barruan erreserba biologiko bat du eta eraikinak natura horren parte badira. Museoak eta plazak ditu. Baita 10 autobus ibilbide ezberdin. Udan zehar estentsio kulturalak funtzionatzen du, kirola, musika emanaldi famatuak eta erakusketak eginez. Eta egiten duten guztia euren irrati eta telebista propiotik emititzen dute, mundu guztiaren esku jarriz.
UNAMeko greba ikasle mugimenduan geundenean bizi genuenok erromantizismoz begiratzen diogu erreferente honi. Oraindik ere gertakari horren arrastoak badira. Ikasle mugimenduak sorturiko irrati libre batek Zientzia Fakultateko “Consejo General de Huelga” izeneko ikasle gela okupatutik emititzen du. Poliziak eta gobernuak ezin dute itxi. Errektoretza ez da ausartzen. Jakituriaren tenplu honetan ez dago euskal errektoreek darabiltzen errepresio mailarentzat lekurik.
Atzo entzun nuen irratian UPVko errektorea atentatuan hildako Eduardo Puellesen aldeko kontzentrazioan parte hartu zuela. Eta sekulako hitzak izan zituen gero polizia sekretu honen omenez. Ez da gutxiagorako, unibertsitate batek hildako baten alde horrelakoak egin ditzakeelako, noski.
Baina badirudi UPVrentzat eta Iñaki Goirizelaiarentzat biktima batzuk beste batzuk baino biktimagoak direla. Egun berdinean Trapagarango 54 urteko D.J.R. AFUTRANS enpresan hil zen, lan istripuan ere, Eduardo Puelles bezala. Errektoreak ez zuen kontzentraziorik deitu ezta hitz handirik bota enpresa-buruen aurka. Pentsa daiteke agian hildako hori zoriz izan zenez ez zutela kontzentraziorik deitu.
Jon Anzaren non ote dagoen galdetzeko ere ez dute kontzentraziorik deitu, antza ez dutelako ezer galdetu behar. Antza Jon Anza ez da lehen mailako biktima bat eta ez da beharrezkoa zer gertatu den jakitea.
Beno, orain agian beste aukera bat dute biktima guztiak berdinak direla demostratzeko. Atzo esan zuenez “inork ezin du erabaki beste bat noiz hil” ezergatik ere. Atzo Mari Puy Perezez gorpua aurkitu zuten. José María Morentín deitzen da bere hiltzailea. Gaur arratsaldean deituko al duzu kontzentrazio bat, Goiri? Lotsagabea!
Niñotas Hembrita bertsolari bikaina da, nahiko ezaguna gainera azken aldi honetan. Beno, hori irakurri ahal izan genuen gutxienez aurreko batean Deian (http://www.twitpic.com/4z46n), baita Niké Amonarais eta Ilaski Serranok aurkeztutako saio batean parte hartuko zuela ere. Niñotas Hembrita hau Onintza Enbeita da. Baina nola liteke? Beno, ba erantzuna sinplea baina gogorra da: gaur egungo hezkuntza ereduak bultzatu du, lehen hezkuntzatik unibertsitatera. Ikus dezagun zergatia.
1- Hego Euskal Herrian ikasi duen edozein ikaslek oso ondo daki Cádizko Konstituzioa zein urtetan sinatu zen, baita “La Pepa” izena ematen diotela. Ipar Euskal Herrian ikasi duen orok badaki Charles de Gaullen ondoren Georges Pompidou izan zela presidente. Baina nork daki zeintzuk izan diren bertsolari finalean parte hartu dutenak? Patxi Lopezek Axular aldarrikatzen zuenean ba al daki Nafarroa Garaian jaio eta Lapurdin hil zela? Eta zenbatek dakite Lopez bera ez dela izan berez PSOEko lehenengo lehendakaria (Ramon Rubialek antzeko postua izan baitzuen)?
2- Kazetaritza eredu bat bultzatu dute zeinetan copypastea den oinarria. Ikertu baino teletipoa kopiatu, hori da eredua. Teletipoa gaizki badago ere. Eta ordenagailuak hitz bat horrela esan beharrean bestela esan behar dela esaten badizu… kasu egiozu.
3- Biak batuta emaitza zein den ikusten dugu: kopiatu, ordenagailuak gaizki zuzendu, eta ezjakintasunagatik horrela utzi. Eta txarragoa oraindik, ez eman garrantzirik. Zer gertatuko litzateke Niñotas Hembrita beharrean Brus Esprinstin edo De Bitels idatziko balu? Kaleratzea, ziur nago. Baina euskaldunen inguruan denez…
Zapaterok (Espainiako Lehen Ministroa) bere gobernua aldatu du eta Hezkuntza Ministerioaren buruzagitzan Gabilondo anaietako bat jarri du. Angel, konkretuki. Gabilondo lehen UAMeko errektorea zen eta Espainiako Unibertsitatetako Errektoreen Konferederazioko presidentea (CRUE).
Bere garian, Aznarren gobernuarekin batez ere, oso ezaguna izan zen Zapaterori emandako laguntza dela eta. Eta geroago ere COPEkoek titiriteroen edo “los de la zeja” deitzen duten talde horretakoa izan da. Tipo konprometitua beraz, eta demokrata itxura ematen duena.
Baina Angelek egin ditu jada lehenengo adierazpenak eta bere demokrazia eredu kuriosoa zein den iragarri du. Antza Bologna Prozesuaren inguruan nahi dena eztabaidatzeko prest azaldu da, prozesua eztabaidatu behar delako. Baina eztabaidatik zer aterako den berdin dio, prozesua nahitaez aplikatuko dela esan baitu. Hau da, berdin dio populazioaren gehiengoa edo aitasantua ere kontra badago, prozesua atzeraezina da. Interesgarria da demokraziaren kontzepzio hori.
Orain dela urte batzuk, Perez oraindik errektore zela, eztabaida antzekoa izan genuen UPVko Gobernu Batzorde batean. Bologna eztabaidatzeko eskatu eta berak ezetz, horretarako garaia oraindik ez zela. Eta garaia noiz zen esaterakoan… noizbait etorriko zela. Orain beranduegi omen da. Eta Goirizelaiak ere Gabilondoren logika berdina erabiltzen du: oraindik ez dira garaiak eztabaidatzeko zein karrera egongo diren eta zeintzuk desagertu, ez baitaude txosten definitiboak. Ondo, definitiboak direnean eztabaidatuko ditugu, orduan. Atzera bueltarik ez dutenean, beraz. Nazka ematen didazue, demokratok.
Ni demokrata naiz eta zu errektore bazara (ez dut uste) ni baino demokratagoa zarela esango duzu. Arazoa da baten eta bestearen demokrazia ulertzeko moduak ezberdinak direla. Ni demokrata naiz herriaren hitzan sinisten dudalako, eta zu, errektore maitea, demokrazia burgesean sinisten duzulako. Ni demokrata naiz gehiengoaren nahia bete behar dela uste dudalako eta zuk, berdin zait zein den zure abizena (Lafuente edo Oraa, Goirizelaia edo Gomez Montoro, Zabala edo Gout), demokrata zarela uste duzu status quoa babesten duzulako.
Eta zuretzat badakit biolentoa naizela, dagoena aldatzeko beste biderik ez baituzue uzten. Biolentoa izango naiz ez dudalako zuen Erdi Aroko elitismoan sinisten, ez eta zuen lanpara itxurako kapelen boterean. Eta biolentoa izango naiz botere korrelazioa aldatzearen alde nagoelako. Baina interesgarriena izango da biolentoa naizela eztabaida bat egitea eskatzen dudalako.
Baina niretzat zuek zarete biolentoak, txakurrak deitzen eta kontratatzen dituzuelako arazo politikoak konpontzeko, kamaraz josi dituzuelako campusak, zuen edozein erabaki pertsonal inposatzen duzuelako. Zuen biolentziak nazka ematen dit. Baita zuen azal gogorrak ere.
Espainiar eta frantziar estatuetan Bolognaren aurkako borroka piztu da azkeneko egun hauetan. Gogor gainera. Eta eskatzen den gauza bakarra erabakitzeko eskubidea da, hitza, eztabaida… eta zuek poliziak bidaltzen dituzue. Eta zuen CRUEk ikasleen protestek demokrazian lekurik ez dutela dio. Lotsagabeak! Ba geratzen den aukera bakarrak zuen demokrazia ustelean lekurik ez badu… nahiago dut biolentoa izan demokrata baino!
Ni ez naiz Marisol Esteban. Baina bera izango banintz gaurko hauteskundeak inpugnatuko nituzke… zuzenean. Atzo gauean, erreflexio eguna, Kalaka saioan hauteskundeei buruzko “eztabaida” burutu zuten. Bertan gehienek Goirizelaiaren alde egin zuten. Legala al da telebista publiko batean instituzio publiko baten inguruko eztabaida elektorala ematea hauteskundeak baino 12 ordu lehenago? Eta are larriago… legala al da bertan baten edo bestearen alde egitea?
Gaur esperimentu sinple bat egin nahi izan dut. Goizean EHBEk “Campusak larru gorritan” kanpainarako egin duen bideoa ikusi dut euskaltuben. Zabaldun horren berri eman dut eta ikusi dut eguerdia zelako edo gutxik zabaltzen zutela. Bitxia iruditu zait, azken finean probokazio puntu bat baduelako bideoa. Ondoren meneamen jarrita zer gertatuko litzatekeen begiratzeari ekin diot. Beno, nik uste nuen meneoak zabaltzeak baino gehiago izango zirela, eta hala izan da, baina kantitate erlatiboei begiratuta ez dira hainbeste. Hori bai, euskaltuben igotako azken bideoen artean ikusiena izan zedin lortu dut gutxienez. Hau da, zabaldun jarrita ez du hainbeste jendek ikusi, baina meneamen jarri eta, horra!
Ez dakit zer frogatu nahi nuen zehazki. Hasiera batean ea zein diferentzia dagoen euskarazko komunitateak euskarazko berri bat jasotzerakoan eta gaztelerazkoak euskarazkoa jasotzerakoan frogatu nahi nuen… baina ez da hori bakarrik. Osatzen al dugu euskaldunok internet komunitate bat? Gutxi gara, baina gauzak ikusten al ditugu? Edo zabaldun zabaltzeak berriari garrantzia ematen dizkiegu eta ez dugu benetan berau irakurtzen/ikusten. Edo agian alderantziz. Zabaldun ikusten dugun guztia irakurtzen dugu eta meneamen agian ikusi bai baina meneatu ez.
Liatzen hasia naiz. Bitartean, hona bideoa:
Jada ez naiz UPVko ikaslea eta horregatik ezin dut Abenduaren 4an bozkatu. Hala ere ez nuke egingo. Ez dut Marisol Esteban ezagutzen, baina duen diskurtsoa ikusita argi dago espainiar militante bati bozkatzea zaila egingo zitzaidala. Horren aurrean Iñaki Goirizelaia dago. Bera ezagutzen dut, pertsonalki gainera. Eta ikusi dut azkeneko 4 urte eta erditan egin duen politika zein izan den. Orain ideia asko ematne ditu… eta non egon da bera azkeneko lau urtetan horiek ez garatzeko?
Gaur gainera blog hau ikusi dut: http://www.xn--upvespaol-r6a.net/ (letra arraroak ñ bat jartzen saiatzeagatik eod izango ziren). Bertan pare bat spot agertzen dira, ez bata ez besteak inoren bozkak merezi ez dutela argi uzten dutenak. Erakutsi iezaiezu zure mesprezua: ez ezazu bozka!
Ikasturte erdiko luzapena eduki du Iñako Perezek eta berak hala egingo ez zuela esan arren erabak garrantzitsuak hartzen jarraitzen du. Horietako bat demokrazian ez sakontzea da. Gaur ikasturte hasiera ponposoa egin dute, hagineko minik ez zuen Ibaretxe batekin eta ikasleak ez gonbidatzeaz gain polizia bidali du berriro ere campusa blindatzeko. Hau al da eskaintzeko zuen partidaren luzapena?
