Gaur hasi dute Hego Euskal Herriko milaka ikaslek espainiartasun froa. 3 egunetan ea Espainiak ezarritako edukiak ondo barneratu dituzten neurtuko da. Pedagogikoki honek duen balioa oso kritikagarria da. Unibertsitatetan geroz eta ikasle gutxago dauden bitartean muga selektiboak jartzen jarraitzeak zein zentzu duen kritika daiteke. Guzti hori edozein ikasle espainiarrak pairatuko du. Euskal ikasleek, gainera, inposaketa kultural bat jasotzen dute.
Frogarik nahi? Gaurko azterketan espainiako hizkuntza, literatura eta historia izango dira.
Noiz desagertuko da? Noiz utziko diote ikastetxeek euren ikasleak froga hoentara bidaltzeaz? Gora garraiolariak!
Maiatzaren 15ean Nakba, palestinarrentzat Hondamendia, oroitzen dugu. Ostegun honetan 60 urteko beteko dira XX. mendeko historia hainbeste markatu duen gertakari honetaz. EHBEk Herriek Bere Eskola nazioarteko hezkuntza informazio buletinaren ale berezia egin du horren inguruan, hezkuntzan duen eragina aztertuz. Nahiko interesgarria da ikuspuntu horretatik aztertzea ere, eta Israelen boikot kanpainaren barnean ere koka daiteke.
Bitxiena zera iruditu zait. Buletinean Israelen ekoizten diren hainbat produktu agertzen dira, ezagunenak edo. Kuriositatea dela eta zerrenda luzeago bat bilatzeari ekin diot. Eta hemen aurkitu dut. Espainiar estatuan saltzen diren produktuen zerrenda ez-osatu bat da eta denetarik dago, noski. Badira bertan Nike edo Seat bezalako produktuak egunero erosiko ez dituzunak, baina badira beste batzuk egunero erosteagatik edo ez dituzunak markak begiratzen, patatak adibidez. Ikusi dut LZR markako patatak ez zirela erosi behar eta pentsatu dut zaila izango zela noizbait produktu horrekin topatzea. Orain dela 25 minutu erosketak egiten egon naiz eta patatak erosi behar nituen. Zegoen marka bakarra, bi formatu ezberdinetan, hori bai, LZR. 3 eta 5 kg.ko paketetan. Amorrua izango zen, baina beste denba batean jarraitu ditut erosketak.
Radio Euskadik 25 urte betetzen ditu eta gaur arratsaldean 10 minututan PNVren 25 urte hauetako hizkuntza politika laburbildu dute. Aukera ederra zuten aldaketa batzuk egiteko, baina ez, horren ordez berriro ere inposaketa izan da nagusi.
Gaur Mauleko alkatea elkarrizketatu dute, Euskal Herriko hiriburuetako alkateetatik euskaraz dakien bakarra. Aukera bikaina zen honen kontura autokritika bat egiteko (PNVk alkateak izan ditu Gasteiz eta Bilbon eta hauek erdaldunak dira beti, adibidez). Baina ez, horren ordez, datu bitxikeri moduan utzi eta elkarrizketa egin diote… gazteleraz!
Norbaitek pentsa dezake Euskadi Irratian Azkunari, adibidez, elkarrizketa bat egitea eta hau euskaraz egitera derrigortzea? Ez al da askoz hobea mugaren bi aldetan euskaraz ulertzeko aukerak handiagoak badira zuzenean euskaraz egitea eta itzultzaile bat jartzea? Ba ez… gazteleraz egitera derrigortu dute. Hori da, 10 minututan, PNVren hizkuntza politika.
Aurrekoan irakurri nuen interneteko blog batean euskarazko liburugintzari urtero Eusko Jaurlaritzatik ematen zaion dirulaguntzarekin Abiadura Handiko Tren madarikatu horren 28 metro eta 46 zentrimetro eraiki ahal zirela.
Iaz Euskal Herriak Bere Eskolak antolatu Euskal Unibertsoan (bide batez, aurtengoa berehala dator!) Iñaki Antiguedadi entzun nion AHTa eraikitzeko beharko zen dirua EAEko Hezkuntza Sailaren aurrekontua 107 urtez betetzeko hainakoa zela. Niri datu ikaragarria iruditu zitzaidan. Batez ere kontuan hartzen badugu hori aurreikusi daitekeen gastua dela; eta gero boltsiko batean dirua sartu, tori maletin hau eta egidazu permuta nire zelaian esanez prezioa asko igoko dela.
Bestetik, urte eta erdi izango da Eva Ferreira errektoreorde neoliberalarekin hizketan nengoela Bolognarekin hezkuntza pribatizatzen zenaren gaia oholtzara atera zela. Eta Ferreira nahiko ados zegoen horrekin ere, ez baitago, omen, dirurik guztiei karrera bat ordaintzeko. Dirua duenak orain dezala, esan zuen! Bada! Dirua egon dagoela uste dut, eta kalkulu sinple bat egin nahi dut. AHTak 6.000 milioi euroko aurrekontua du 2020 bitarte EAEn bakarrik. Ikasle bakoitzak bere lau urteko karrera bost urtetan egiteko 5.800€ inguru jarri behar ditu bere poltsikotik. Gobernuak jada jartzen du gainontzeko dirua, beraz kalkulu honetan ez dugu sartu beharko. Zenbat ikasleri eman ahal zaie doako Unibertsitate hezkuntza orduan? 1.034.483 ikasleri, hain zuzen ere. Hemendik eta 2020ra bitarte ikasle guztiei karrera bat ordaintzeko sobera diru dago, beraz!
Eta gero etorriko dira dirudik ez dagoela esanez! Hori da hori azal lodikoak izatea!
Euskal Herriak Bere Eskolak laburmetraia lehiaketa jarri du martxan “Campusak biluztu” izenaren pean. Eta horri heldu diotela dirudi, bideoan ikus daitekenez. Arraroa da herri mugimendu batek horrelako tonoa duten bideoak egitea, baina behintzat bere efektua egingo duela suposa dezaket.
Euskarazko Wikipedia 25.000 artikulura iritsi da igande honetan, Euskal Herriak Bere Eskolaren inguruko artikuluarekin. 24.999.a Finlandiako Maunu herriaren ingurukoa izan da eta 25.001.a Sunset Boulevard filmaren ingurukoa.
Espainiako hauteskundeak pasa dira eta batzuk poz-pozik daude eta besteek poz-pozik daudela diote. Hemen normalean hezkuntzaren inguruan hitz egiten dut, baina gaur gehien gustatzen zaidan bigarren gaiari eutsiko diot: estatistika.
Medioetan egun hauetan asko hitz egiten ari da PNVk 300.000 bozka eskasekin 6 parlamentario dituela eta Rosa Diezek, beste hainbesterekin, bakarra. Eta horrek, antza, PNVren gaindimentsioa dakar, eta Rosa Diezen gutxiestea. Baina azter dezagun errealitatea:
PNVk inoizko emaitzarik okerrenekin (Arzalluz hilda balego bere hilotzetik altxatuko litzateke) 6 parlamentario lortu ditu Madrilen (berez 7, Uxue Barkos ere lortu dutelako). Baina PSE-EE 425.000 bozkarekin 9 ditu. Hau da, Rosa Diezek 300.000rekin bakarra duen bitartean PSOEk beste 8 gehiago lortzen ditu EAEn 125.000 bozka gehiagorekin… beraz, zein dago gaindimentsionaturik, PNV ala PSOE?
El Paisek galdera honi erantzuten dio (http://www.elpais.com/graficos/espana/Reparto/escanos/sistema/proporcional/elpgranac/20080310elpepunac_1/Ges/) , nahiz eta euren asmoa ez zen hori. Estatu espainiar osoa zirkunskripzio bakarra balitz PNVk 2 gutxiago lituzke, eta Rosa Diezek hiru lagun gehiago lituzke. ERC ere igoko litzateke. Eta batez ere IU, 2tik 14ra igaroz… eta nork galduko luke, orduan? Ba PP eta PSOE, horiek baitira benetan gaindimentsionaturik daudenak.
By the way. Parlamentarioak nahi izanez gero hobe da Cuenca edo Sorian aurkeztea EAE edo Madrilen baino… horiek bai daudela gaindimentsionaturik!
Badira hitz batzuk denboraren poderioz euren esanahia aldatu dutenak. Badira beste batzuk hainbeste erabili ondoren esanahia guztiz galdu dutenak ere. Adibidez, Euskal Herrian bere esanahia galdu zuen aspaldi “Bakea” hitzak. Geroago “Demokrazia”k ere galdu zuen bere zentsua. Berdina gertatu zen hitz abstraktu askorekin, “ongizatea” kasu. “Askatasuna” hitzak ere, batak eta besteak erabiltzen dute elkarri erasotzeko, baina batek erabiltzen duenean ilegala da.
Azken urte hauetan bada bere esanahia guztiz galdu duen beste hitz bat: “Kalitatea”. Urtero ikastetxe batzuek kalitatearen Qa jasotzen dute, horrela, ingelerazko laburdura. Ikastetxeek kalitatea bilatu behar dutela esaten digute, Unibertsitatearen helburua Bologna Prozesuarekin “kalitatea” eta “eszelentzia” bilatzea direla esaten dute (azkeneko hau bai hitz absurdoa). Enpresa bat izango balira bezala ISO 9001 egiaztagiria jasotzen dute… baina zergatik? Ba justu enpresa baten gisa jokatzeagatik, dirua lortzeagatik, baliabideak zuhur erabiltzeagatik, ikasleak bezero gisa ulertzearren, azken finean.
Nire ustez honi buelta eman behar diogu. Kalitatea beste parametro batzuen arabera aztertu beharko dugu, askok demokrazia edo bakea beste parametro batzuen arabera ere ikusten dugun bezala. Kalitatearen helburua ezin da arrakasta enpresariala izan, ez. Kalitatearen helburua hezkuntza eskubideak errespetatzea, Euskal Curriculuma garatzea, guztiak euskalduntzea, langile eta ikasleen baldintza egokiak ziurtatzea eta jendartean dauden desorekak apurtzea izan behar du. Kalitatea ezin dugu Q batekin neurtu, euskaldunok kalitatea, zentzurik badu, K handi batekin neurtu beharko dugu.
“Izatez, unibertsitateko ikasketek bizitza osorako onurak ekartzen dizkiete ikasketak gainditzen dituzten ikasleei. Beraz, ez dirudi oso bidezkoa denik herritar guztien zergen bidez ordaintzea bakan batzuen onerako izango den zerbait.”
“sistema zuzena izateko, hau da, gai diren ikasle guztiak unibertsitatera joan ahal izateko eta ekonomia arrazoiengatik inor baztertua ez izateko, epe luzeko mailegu sistema publikoa erabili beharko litzateke. Bestalde, dirulaguntza unibertsitateari zuzen eman beharrean, ikasleari eman beharko litzaioke, berak nahi duen unibertsitatera joan ahal izateko.”
