Jaso dezagun… euskara?
Ez nintzen Nafarroa Oinezera joan zen igandean: ez naiz txeke txuriak ematearen aldekoa. Jaso ikastolak antolatu zuen aurteko Oinezaren edizioa, eta ez dakit zeintzuk izango ziren zituzten premia handiak, baina ziur nago badirela bai Euskal Herriko ikastolen artean premiazkoagoak diren beharrak dituztenak baita Iruñeako eskola publiko gehienen artean ere Jasok baino egoera ekonomiko txarragoa dutela. Ikastolek behar ekonomikoak ez dituztela ez dut ukatuko, ez da Jasoren kasua, hala ere.
Eta eskerrak joan ez nintzela: Jaso ikastolak herri mugimenduaren aldarriak eta kartelak kendu zituzten, euren aliatua izan beharko litzatekeen AEKrenak barne. Jaso ikastola zentsura politikoa erabiltzen saiatu zen Hesianen kontzertuan. Eta Jaso ikastolak euskaltzaleon etsai politikoa eta euskarak pairatzen duen egoeraren erantzulea den Perez-Nievas gonbidatu zuen bere aurpegia garbi zezan.
Ez dut uste bertara joaten direnek euren dirua Jaso ikastolak teilatua hobetzeko edo erlijioa emateko leku bat izan dezaten eman nahiko dutenik. Ikastolen jaietara joaten garenok (beste askotan joan bainaiz) Hezkuntza Sistema Nazionala aldarrikatzen dugu, hau da, ikastolen mugimenduaren jatorrian dagoena. P. M. jaunak hala uste ez badu ere. “Euskararen jai” handitzat saltzen diren horiek hezkuntza propio baten aldeko aldarria baino ez direlako. Tamalez gaur egun eraikinak hobetzea lehenesten da aldarrikapenen gainetik. Jasorentzat baino Hezkuntza Sistema bat eraikitzeko izan balitz, han egongo nintzateke! Jaia egitasmoak aurrera eramateko balitz, han egongo nintzateke! Baita euskararen alde izan balitz ere!
This entry was posted on Larunbata, urria 25th, 2008 at 12:29 pm and is filed under Hezkuntza mugimendua, Nafarroa. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. You can leave a response, or trackback from your own site.
on urria 26, 2008 at 10:14 pm Igor wrote:
Guztiz ados, baina nola zabaldu ausnarketa nola plazaratu kexkak, nola izan kritiko partehartzaile tamaina horretako ekimenetan…. Ondo segi!
on urria 27, 2008 at 1:45 pm asier wrote:
Pausoz pauso.
1. Behar ekonomikorik gehien duena zein den? Agian arrazoi duzu Jaso ikastola ez dela… baina ikastola horrek ematen duen hezkuntzaren kalitatea gogoratu nahi dut.
2. Ez dakit noren kartelak kendu zituela? Bai, horrela esanda, gauza itsusia dirudi. Baina herri honetan ezagutzen dugu elkar, eta ezaguna da batzuek nola probesten duten euskararen aldeko mobidak urak beren errotara eramateko.
3. Perez-Nievas Nafarroako Gobernuko hezkuntza kontseilaria gonbidatu izana ere ez duzu begi onez ikusten. Hara! orain arte Nafarroako Gobernuko ordezkaririk euskarazko festetara ez etortzearren kejatzen ginen… behin etorri eta berriro ere kejaka… zertan geratzen gara? Aurreko kontseilaria (Pejenaute) baino hobea delakoan nago, nahiz eta nire gusturako gauza asko egiteko izaten ahal dituen… baina EZ gonbidatuz eta euskararen errealitatea EZ erakutsiz ez dut uste aurreratuko dugunik.
4. Nafarroa Oinez, Nafarroako euskararen festa da (orain arte hala izan da). AEK-k antolatzen duen Korrika ere euskararen festa da, berez, AEKren aldekoa izan arren. KORRIKAri ez diogu egiten zuk Jaso ikastolak antolatutako Nafarroa Oinezi egiten diozun “azterketa” edo auditoria zehatza.
Onuragarria izan daiteke agian biei egitea. Ez bakar bati soilik. Agian guztiok irten gaitezke irabazle.
Besarkadak
on urria 27, 2008 at 4:24 pm joxe leon wrote:
Batetik diozu eskola publikoek behar ekonomikoak izanen dituztela Jasok baino handiagoak, eta ulertu ahal da zuk nahiago zenukeela horiei dirua ematea (?), bertzetik harritzen zara Perez Nievas gonbidatu zutelako, Perez Nievas euskararen etsaia delakotz edo?. Ba al dakizu eskola publiko horiek PNafar gobernuaren eta Perez Nievasen kontrolpean daudela?
Olioa eta ura nahasiz zabiltzala irudi du.
Aek-ren baztertzea gaitzesten duzu, eta hori horrela bada (baina jakin nahi nuke nondik atera duzun hori) nik ere bat egin nahi nuke gaitzespen horretan. Nafarroan eta Euskal Herrian ere bai Ikastolen mugimendua eta AEK osagarriak ikusten baititut, eta elkarlanean eta elkarri laguntza ematen.
Ni ikastola bateko gurasoa naiz eta nik ere ongi ikusiko nuke zuk diozun Hezkuntza Sistema Nazionala. Oraingoz horren antzekoa Ikastolen mugimendua delakoan nago, lurralde guztietan present dagoelako eta Euskal Herriari buruzko ikuspegia eskaintzen duelako. Eta dituen akatsak eta gabeziak ezagutzen ditut…
Bertzalde, ez zaitez bestetara joan gabe geratu, gazte zaren artean saiatu! Agur eta ongi izan.
on urria 28, 2008 at 3:14 pm Galder Gonzalez wrote:
Ikusten dut gutxienez nire helburuetako bat bete dela: eztabaida sortzea.
Banan-banan hasiko naiz erantzun labur batzuekin:
@Igor: Nire ustez lana ikastoletan beraietan egin behar da. Hau da, ikastolek txip berria jarri beharko balute antolatzaileek egin beharreko lana da, ez kanpotik etorritako zerbait. Gainera jaiak tamaina handia du tamaina handia ematen diotelako, baina bertan ere egin daitezke gauzak, diruaz gain, guneen izenetatik edo eskaintzen denatik hasita. Ba al dago hitzaldi handirik proiektuen inguruan, edo mobilizaziorik? Ala guztia geratzen al da ekimen kultural batean?
@Asier: Pausoz pauso erantzunez
“1. Behar ekonomikorik gehien duena zein den? Agian arrazoi duzu Jaso ikastola ez dela… baina ikastola horrek ematen duen hezkuntzaren kalitatea gogoratu nahi dut.”
Dudarik gabe ez da Jaso ikastola. Begiratu besterik ez dago zertarako nahi zen dirua Nafarroa Oinezeko webgunean eta zertarako erabili zuten aurrekoan. Kalitatea neurtzea diozu. Nik kalitatea ez dut neurtzen PNVk egiten duen bezala kalitatearen Q horiekin, hau da, meritu enpresarialen kalitatea. Oso hitz konplexua da kalitatea eta beraz nire ustez kalitateko hezkuntza eskaintzen duen hezigune batek Oinarrizko Hezkuntza Akordioan (http://www.naziogunea.net/eu/node/465) jasotzen diren eskubideak betetzen dituen hezigune bat litzateke. Eskubide guztiak barne hartzen. Jaso ikastolak euskaraz ikasteko eskubidea bermatzen du eta ziurrenik euren pausoak egingo dituzte Euskal Curriculuma garatu ahal izateko ikastolek prozesua egiten dabiltzan neurrian. Baina galdetu ea zeintzuk diren bertan dauden ikasleen eskubideak, zein den eredu pedagogikoa (oso ezberdina 70eko hamarkadan ikastolek proposatzen zutenetik). Eta OHAtik aparte, galdetu bertan zein den erlijioaren trataera eta galdetu zure buruari gezurretan oinarritutako ikasgai bat edukitzeak zein mesede egiten ote dion hezkuntza prozesuari.
“2. Ez dakit noren kartelak kendu zituela? Bai, horrela esanda, gauza itsusia dirudi. Baina herri honetan ezagutzen dugu elkar, eta ezaguna da batzuek nola probesten duten euskararen aldeko mobidak urak beren errotara eramateko.”
Nik kontrakoa esango dizut. Herri honetan ezaguna da batzuek nola probesten duten euskararen aldeko mobida bat antolatu dutela esatea urak euren errotara eramateko. AEKren kartelak kendu zituzten, jendearen haserrerako, eta Hernanin burutzekoa zen Independentzia Egunaren mentzio guztiak zentsuratzen saiatu ziren. Are eta gehiago, langile bat quad batekin ibili zen kartelak jartzen zituztenak mehatxatu eta horiek kentzen.
Ez dezagun ahaztu zein sektore sozialak bultzatzen dituen herri proiektuak. Ez badute kartelik jartzea nahi esan dezatela publikoki eta aurretik, eta horrela ikusiko dugu zenbat jende gerturatzen den horrelako ekimen batetara.
“3. Perez-Nievas Nafarroako Gobernuko hezkuntza kontseilaria gonbidatu izana ere ez duzu begi onez ikusten. Hara! orain arte Nafarroako Gobernuko ordezkaririk euskarazko festetara ez etortzearren kejatzen ginen… behin etorri eta berriro ere kejaka… zertan geratzen gara? Aurreko kontseilaria (Pejenaute) baino hobea delakoan nago, nahiz eta nire gusturako gauza asko egiteko izaten ahal dituen… baina EZ gonbidatuz eta euskararen errealitatea EZ erakutsiz ez dut uste aurreratuko dugunik”
Nik ez dut begi txarrez ikusten hezkuntza agintariak gonbidatzea. Are eta gehiago, lan diplomatikoaren baita sartzen da guztiak gonbidatzea. Gainera euskararen errealitatea erakutsi behar zaio, ez espreski Jason, lehen esandakoagatik… hobe da Noainera eramatea, edo D eredua ematen duen eskola publiko masifikatu baterara euskarak duen egoeraz ohartzeko. Baina beno, nik uste berak egoera zein den argi eta garbi duela. Nire kritika ez da, beraz, Perez-Nievas gonbidatzeagatik, berari hitza emateagatik baizik. Oso gauza ezberdinak dira diplomaziak agintzean duena egitea eta zure eta euskararen egoeraren erantzulea denari hitza ematea.
“4. Nafarroa Oinez, Nafarroako euskararen festa da (orain arte hala izan da). AEK-k antolatzen duen Korrika ere euskararen festa da, berez, AEKren aldekoa izan arren. KORRIKAri ez diogu egiten zuk Jaso ikastolak antolatutako Nafarroa Oinezi egiten diozun “azterketa” edo auditoria zehatza.
Onuragarria izan daiteke agian biei egitea. Ez bakar bati soilik. Agian guztiok irten gaitezke irabazle.
Besarkadak”
Ez. Nafarroa Oinez Nafarroako Ikastolen Elkarteak antolatutako euren ikastolen aldeko festa da. Orain arte hala izan da, nahiz eta hasieran proiektu oso baten alde egiten zen. AEKk antolatzen duen Korrika ez da euskararen lasterketa handia, ez, hezkuntza proiektu bat aurrera eramateko diru-bilketa bat da, modu oso imaginatiboan, noski. Korrikari ez diot azterketa egiten badakidalako dirua zertarako den eta eurek argi eta garbi esaten dutelako. Dirua Hezkuntza Sistemek euskaldundu ez dituztenak eta etorkinak euskalduntzeko da, eta gora-beherak egon badaitezke ere proiektu horretan sinisten duen orok dirua eman beharko lioke. Korrikan kritikagarria da, bestalde, Eusko Jaurlaritzak kilometro bat erostea eta aurpegia garbitzea… askoz hobe litzateke euskaldunduko duen eskola batean dirua inbertitzea. Bide batez, esan bezala, Jaso Ikastolako arduradunek AEKren kartelak eta pankartak kendu zituzten eta nik kasu honetan beti egingo dut AEKren alde (Maristas-Jaso gatazka batean nik Jasoren alde egingo nukeen bezala).
Esan bezala, artikuluan hala diot, Nafarroa Oinezaren dirua hezkuntza proiektu ezberdinak garatu, ikastola guztien beharrak ase eta aurrera begira Hezkuntza Sistema Nazionalaren aldeko pausoak emateko diru bilketa bat balitz, han egongo nintzateke, dudan diru apurra uzten. Tamalez ez da horrela eta aspaldi ez da horrela izan.
@Joxe Leon.
Esan bezala ez dut kritikatzen Perez-Nievas gonbidatu izana, baizik eta Perez-Nievas bere aurpegia garbi zezan gonbidatu izana. Hau da, erantzuleari hitza ematea guztiz kontraproduzentea dela deritzot. Badakit, gainera, eskola publiko horiek guztiak Nafar Gobernuaren eta Perez-Nievasen kontrolpean daudela… justu justu Jaso dagoen modu berean. Iruñean eskola publiko askotan Sortzen-Ikasbatuazek lan bikaina egiten du nahiz eta titularitatea publikoa izan. Jaso ikastolak eta, demagun, Iturrama institutoak, legedi berdina bete behar dute, Espainiako LOE legea… eta biek betetzen dute maila berdinean. Eta Jaso ikastolak arraroa den zerbait egingo balu lasai, Nafarroako Gobernuak itxi dezake eta (eta herri mugimenduak ito eta mespretxatzeko duen mania horrekin agian ez zuten laguntza gehiegirik jasoko).
AEKren kartelak kendu zituztela jende ezberdinak esan dit eta gainera hemen (http://www.gaztesarea.net/info/berria.php?id=12795) publikatu zen. Jaso ikastolak, tamalez, ez du ikusten osagarriak direnik AEK eta ikastolen lanak.
Eta azkenik. Hezkuntza Sistema Nazionalaren antza gehien duena ikastolak direla diozu. Ez nago ados sare publiko zein ikastoletakoan badaudelako Euskal Herriaren ikuspegia ematen dutenak. Baita ikastetxe kristauen artean ere, eta hauek Euskal Herria osoan badira eta handiagoak dira. Hezkuntza Sistema Nazionala ez da bakarrik Euskal Herria osoan euskaraz irakastea, bada Euskal Curriculuma garatzea (ikastolek, sortzen-ikasbatuaz eta kristau eskolek egiten dutenak, bide batez, bigarrenak askoz arinago) eta Oinarrizko Hezkuntza Akordioan dauden eskubideak bermatzea (ez dago ikastetxerik Euskal Herrian guztiak bete ahal dituenak momentu honetan).
Azkeneko gomendioarekin, lasai, festa askotara joaten naiz. Iruñean egongo naiz Takoneran ospatzen den euskal hezkuntzaren aldeko jaialdian, Jasok bultatzen duenaren kontrajartzen delako.
Ongi izan guztiei! Eta pozten naiz eztabaida hau eduki ahal izateaz!
on urria 29, 2008 at 1:59 am Liz wrote:
Ez zen soilik kartelen kontua izan. Hori bakarrik izan balitz aitzaki/azalpen gisako bat pentsa zitekeen, komun eta kontainerretatik kendu behar izan zituztela alokatuak zituzten enpresak ez aserratzeko, edo horrelako zerbait. Jendea egunean zehar gauzak komentatzen ari zen: nonbait dirua biltzen ari zen gazte jendea zirkuitotik apartatu nahian ibili omen zirela; kontzertu batean pankarta atera zelarik, istorio arraroren bat gertatu zela,…
Nik uste, lehendik pentsatua eta erabakia zegoen politika usaina izan zezakeen guztia ahalik eta gehien ezkutatu behar zela. Eta hori oso gauza tontoa da, batik bat herri santu honetan hori ezinezkoa baita.
Ez da inorentzat ona zurrumurru giro hau. Egin dadila eztabaida publiko bat; jaiaren antolatzaileek eskubide guztia dute akusazio horiek gezurtzat emateko edo beren jokabidea justifikatzeko.
on azaroa 1, 2008 at 2:03 am joxe leon wrote:
Ezer baino lehen esker aunitz erantzuten duzuelako, ez da guti.
Lehenbiziko mezua idatzi nuenetik Nafarroan gai honek hautsak harrotu dituela ikusi dut, erranen dut zergatik. Ikastoletako jendearen artean ibili da gaia eta erran behar dut kexak ere entzun ditudala.
Aekren kartelak kentzearena egia da, baita EHErenak ere, argazkiak dabiltza hor zehar -niri iritsi zaizkit-. Ez nuen uste horrelakorik eta egia dela ikusteko aukera izan dut. Euskararen aldeko mezuak eta euskarazko klaseak aipatzen zituzten kartelak izanik ez zait iruditzen tokiz kanpo zeudenik.
Harritzen nau nola ez diren horrelako kontuak aldez aurretik ongi “lotzen” edo “adosten” erakundeen artean. Nik ez dut ulertzen ikastolak aekrekin elkarlanean, lan osagarrian ez aritzea.
Bertze gaiaz aldiz ez nago ados diozunarekin. Sare publikoa deitzen duzunak ezin du Euskal Herriaz inolako ikuspegirik eman, hau da, ez dut uste Euskal Herriko mapa bera ere erabil dezaketenik Nafarroako ikastetxe publikoetan -agian oso oker nago, eta gustura onartuko nuke diodanaren aurkako frogaren bat-.
Eta zalantzarik ez dut Sortzen ikasbatuaz erakundekoek eta bertze batzuek ere euskararen eta euskal herriaren aldeko lana egiten dutela, bertze kontua da zer egiten uzten ote dieten eta nola…
Dena den zuk jarrai dezakezu pentsatzen ikastolak eta “publiko euskaldunak” bata zein bertzea “kontrajartzen” direla, nik uste dut euskaraz ari diren guztiak elkarren lagun eta osagarriak direla.
Ongi izan
on azaroa 3, 2008 at 12:00 pm Galder Gonzalez wrote:
Kaixo berriro ere. Ni ere pozten naiz zuk erantzun izanaz eta ni azkeneko hitzarekin utzi ez izana.
Egia da hau idatzi nuenetik beste kritika asko entzun ditudala, zeinu batean zein bestean. Ez da gutxiagorako, Jaso ikastolak izandako jarrera kontutan hartzen badugu eta nire ustez bazen garaia horrelako eztabaida bat irekitzeko.
Eta orain pare bat kontu. Lehena EHE eta AEKren (besteak beste) kartelak kentzearen inguruan. Komentatzen duzu harritzen dizula gauza horiek zergatik ez diren “lotzen” edo “adosten. Nire lehenengo inpresioa, eta beroan erantzungo nizukena gauza horiek lotu eta adostu behar ez direla da. Hau da, edozein herri eragilek eskubidea duela bere adierazpen askatasuna erabiltzeko edozein lekutan. Baina bigarren erantzun bat ere badago, agian sakonagoa: gauza horiek ezin dira lotu edo adostu ez dagoelako aukerarik lotu edo adosteko. Ikastolen jaiak ez dira, normalean esaten den bezala ikastola guztiena. Ikastola zehatz batek antolatzen du eta beraz zerbait egin nahi izatekotan ikastola horrekin zuzenean hitz egin behar da. Hau da, ez dago horrelako gauzentzat “protokolo nazionalik”. EHEk ezin du Ikastolen Konfederazioarekin hitz egin jaietan euren kartelak kendu ez ditzaten lehenik eta behin ez duelako hori zertan egin behar, baina bigarrenik antzua delako. Ikastola batek antolatzen du eta berari uzten zaizkio detaile politikoak zehaztea.
Bigarrne gaia sare publikoan Euskal Herria ezin irakastearena. Barkatuko didazu baina argitu behar dizut ez duzula arrazoirik. Nik eskola publiko batean ikasi dut, Nafarroan. Ondoren insituto publiko batera ere joan nintzen. Nik irakasle batzuekin Euskal Herria ikasi dut (6 herrialde zioten nafar batzuek, 7 beste batzuek). Bere hiriburuekin ere ikasi dut. Institutoan gatazka handiak eduki genituen edukien kontua dela eta, ez baitago ez ikastetxse publikoetan ez ikastoletan aplikatu daitekeen Euskal Curriculumik oraindik. Nire institutoaren ondoan ikastolako eraikina zegoen (Altsasukoa naiz, bide batez) eta bertan ere mobilizazioak egon ziren Euskal Curriculumaren alde. Bide batez, gure institutoan mobilizazioak egitea zilegi zen bitartean ikastolan oso mugatua zuten adierazpen askatasuna… baina hori beste kontu bat da. Insitutoan gure borrokaren ondorioz “Nafarroako historia” izeneko ikasgai bat lortu genuen, hautazkoen artean. Bertan Nafarroako Erreinuaren historiaz gain Euskal Herriko parametrotan kokatzen zen eta Nafarroa Beherea ere ikasten genuen, hau da, Nafarroako merindade guztietan Espainia eta Frantziako historiek izandako eragina, ez bakarrik Espainiakoa. Irakaslearen borondatez egiten genuela argi dago, baina ikuskaritzak ez zioen ezer ere ez. Zergatik? Ikuskaritzak ere aukera mugatuak dituelako klase barruan gertatzen denaz ohartzeko. Eta ikuskaritza beridnak eragiten du ikastolatan, ikastetxe pribatu erlijiosoetan, zein publikoetan. Azkenean guztiek bete behar dute legedi berdina. Hau da, demagun Iruñeako ikastola batek Euskal Herriko historia BAKARRIK irakastea erabakitzen duela. Beno, ba bere ikasleek agian ez dute titulu ofiziala lortuko edo bestela ez dute selektibitatea gaindituko. Orain froga zehatzagorik ezin dizut eman, beraz nik esandakoaz fidatu beharko zara. Hala ere ahal izango banu eskola edo institutoko Euskal Herriko mapadun ikasgela bateko argazkiak gustora asko lortuko nituzke.
Dena ez da ona, hala ere. Nik eskola publikoan Espainiako probintziak ikasi behar izan nituen. Baita mapa mutuak bete. Segura ibaiari garrantzia ematen genion… baina batxilergoa egiten ikastolako ikasleekin nahastu ginenean, eurek ere probintzia horiek eta ibai horiek ezagutzne zituzten. Eta Salamanca mapa batean kokatzeko gaitasun bera zuten. Hau da, espainiar curriculuma berdin-berdin ikasi behar da ikastetxe guztietan, ikastola izan edo publikoak izan.
Eta azkenik, eta orain esperantzarako mezua. Nik ez ditut inola ere ez Publiko Euskaldun eta Ikastola kontzeptuak kontrajartzen. Nire ustez biak berdin-berdinak dira. Orain dela pare bat urte Oinarrizko Hezkuntza Akordioaren sustatzaileetako bat izan nintzen. Bertan publikotasunaren inguruko definizio berria dator: publikoa da zerbitzu publiko bat den ikastetxe oro, hau da, herritarren mesedetan hezkuntza eskubide guztiak betetzen dituen heziguneak izango dira publiko. Bertan ikastola gehienak (ez guztiak) sartu ahal izango genituzke, baita eskola publiko euskaldun asko eta asko. Azken finean nik ez dut egiten eskola eredu zehatz baten alde, baizik eta proiektuen alde. Eta berdin dit eskola hori Azpeitiko Ikasberri den edo Iruñeko Amaiur. Eta horregatik ere berdin dit ikastetxeak Jaso izena edukitzea eta iakstola bat izatea edo Bertendona izena izatea eta A ereduko ikastetxe bilbotar bat izatea.
Espero dut ulertu izana!