rssgaur8 logotipoa

Eton

Demagun 13 urteko ikaslea zarela. Demagun zure familia ez dela diruduna, are eta gehiago, hezkuntza pribatu elitista ordaintzeko aukerarik ez duela. Hala ere Erresuma Batuko eskola elitistenera bidali nahi zaituzte, eskola bat non urtean 33.000 libera ordaintzen diren matrikulan. Demagun eskola horretara joaten bazara hurrengo hamarkadetan herrialdea eta munduko hainbat erakunde kudeatuko dituzten elite politikoarekin batera ikasiko duzula. Demagun Cameron edo Gilen printzipea eseri diren leku berean esertzea nahi duzula.

Eton College du izena eskolak. Urtero ikasle “pobre” bati aukera ematen diote bertan doan ikasteko, beka bat medio. Horretarako azterketa hau egin behar dute. Azterketa horretan emaitza onena jasotzen duen ikasleak beka jasoko du.

Ireki ezazu azterketa. Lehenengo galdera, hiru azpipuntu. 1C puntuan honako egoera propsoatzen dizute: “2040. urtea da. Istiluak izan dira Londresko kaleetan Britainia Handia petroliorik gabe geratu ondoren, Ekialde Hurbilean dagoen krisia dela medio. Manifestariek eraikin publikoak erasotu dituzte. Hainbat polizia hil dira. Hori dela eta Gobernuak Armada atera du kalera protestak bukarazteko. Bi egunen ostean protestak amaitu dira, baina 25 manifestari erail ditu Aramdak. Lehen Ministroa zara. Idatzi ezazu nazioari esango zeniokeen hitzaldiaren gidoia, azaltzen zergatik erabili den Armada manifestari bortitzen aurka, eta zergatik hori zen zenuen aukera bakarra, guztiz beharrezkoa eta morala izateaz gain.”

Demagun beka lortzen duzula. Demagun 2040. urtean Lehen Ministroa zarela. Prest zaude.

Ignorantzia eta indiferentzia

Txisteak dio inkesta egiten duen batek kalean aurkitzen duen bati galdetzen diola: “zuretzako zer da okerrago, ignorantzia edo indiferentzia?” eta besteak erantzun: “ez dakit eta berdin dit”.

Ignorantziari buruz aurrekoan argi esan zuen Iñaki Goirizelaia UPVko errektoreak: hezkuntza garestia bada, ezjakintasuna askoz garestiagoa da. Eta arrazoia du, noski. Ezjakintasunak sortzen duen arazoa, luzera begira, askoz garestiagoa da.

Arazoa da aurreko urteetan UPV eta Euskal Herrian dauden beste unibertsitate espainiarretako agintariek erakutsitako ignorantzia dela orain murrizketak ordaintzearen kostea eragiten diguna. Urteak eman ditugu esaten, medio guztietan, mobilizazio eta bestelakoetan, Espainiaren menpe jarraituz gero, Bolognarekin aurrera jarraituz gero tasak igoko zituztela. Behin baino gehiagotan esan genien Masterren proposamen berriarekin askoz garestiago eta, beraz, esklusiboago izango zela, goi mailako ikasketak egitea.

Ez zuten entzun nahi! Eurena ez zen ignorantzia, eurena indiferentzia zen. Nahiago zuten neoliberalismoak ezarritako irizpide guztiei amen esatea, nahiago zuten ikasleen ahotsa ixilaraztea (batzuetan polizia erabilita)… nahiago zuten “berdin dit” esatea orain “ez nekien” esan ahal izateko.

Goirizelaiak argi du ignorantzia garestia dela luzera begira. Neoliberalismoaren erasoaren aurrean erakutsitako indiferentzia, baina, askoz garestiagoa izan da guztiontzat. Orain bere garaian Bolognari baietz esatearen prezio garestia ordainduko dute ikasleek, sufrituko dute irakasleek eta pairatuko du jendarte osoak… hurrengo belaunaldian.

Lodosa, Sartaguda, herri oso bat?

Lodosa eta Sartagudako ikastolak miseria gorria bizi du eta asteburu honetan gure laguntza emateko eskaria luzatu dute. Herri oso bati eskatzen diote laguntza, gure herriaren mugan daudenek ere euskaraz ikasteko eskubidea izan dezaten. Ziur naiz lortuko dutela, guztion laguntzarekin egoerari buelta ematea posible delako.

Tamalez herri gisa erantzuteak guztion jarrera argitzea eskatzen du. Egun hauetan polemika latza ikusi dut hemendik eta handik ikastolen artean ematen den desorekaren inguruan. Ez naiz eztabaida horretan eroriko, behin ere egin nuelako eta argi dagoelako zein den nire jarrera San Fermin edo Jaso bezalako ikastolen proiektuaren aurrean. Nire kezka ikastolek beraiek behar duten indar militantea galdu ote duten da. Urteetan zehar mailegu handi bat jaso dute eta, trukean, mailegua ematen zionaren eskuari haginka egin diote. Horrek jende askorengan mina, etsipena eta gaizki ulertuak sortzen dituelakoan nago. Arazoa ez da zertan gastatuko duen dirua San Fermin ikastolak, baizik eta diru-bilketa sistema horrek dituen arazoak: marka handien “euskararen aldeko festa” bilakatu dira eta ez ikastolen proiektuaren aldeko festa militanteak.

Lendakaris Muertosek dio “euskarazko kakak ez du zapore hobea”. Eta hala da: ikastolak orain dela hamarkada batzuk familia handia ziren, eta hala izaten jarraitzen dute leku batzuetan. Beste batzuetan elitezko euskarazko eskola dira, eta horrek min egiten dio abertzale eta ezkertiar diren askori. Ibaialde ikastolak gure laguntza behar du. Ikastolek euren jokaera ondo analizatu beharko lukete. Bi esaldiak ez doaz lotuta.

(Barne) sexilioa

Egun hauetan handik eta hemendik irakurtzen ari naiz sexilio kontzeptuari buruzko artikuluak. Kontzeptua laburbiltzearren: Euskal Herritik kanpora joatea sexu askatasun gehiagoz gozatzeko. Laburpen eskasa, baina finean hori da ideia garrantzitsuena. Artikulu hauetan, baina, ez da lantzen beste faktore bat, kanpo sexilioaz gain badela barne sexilio bat, Euskal Herriko herrietatik hiriburuetara ematen dena, eta badirela ere zoko ilunak, sekretuak gordetzen dituzten paretak, atzerrira joan gabe.

Unibertsitatera joatea izaten da askorentzat lehenengo deserria. Bertan txikiago sentitzen zara, herri ezberdinetako jendea ezagutzen duzu eta orain arte bizi ezin izandako asko datoz zure bizitzara. Anonimotasuna handiagoa da eta horrek baimentzen du askatzea. Ostegunak… zenbat arabarrek ligatu dute gipuzkoar batekin Kutxiko tabernaren batean? Zenbat Leioako ikaslek bukatu dute gaua Bilbon, berea ez den pisu batean?

Esaten dute gaztetxoak geroz eta lehenago hasten direla sexuaz gozatzen, baina estereotipo, klixe eta ohiturak oraindik berdinak dira. Hezkuntza sexualean ez da egon aldaketa handirik azken hamarkadetan, bai ordea jendartean eta gauzak egiteko moduan. Horregatik oraindik existitzen da barne sexilioa, enkajatzen ez duten joerek lekua behar dutelako. Zorionez ez da beharrezkoa Erasmusean joatea “orgasmus generazioa”n parte hartzeko. Oraindik, hala ere, oso handia da gure baitan “zer esango dute” ideia, oso zaila zaigu oraindik kateak askatzea eta sexua modu askean gozatzea. Zorionez, geroz eta askatasun gehiago sentitzen da “Balcon de la Lola” edo “Badulake”ra sartzeko, ez delako “Kafe Antzokia” sekretuak gordetzeko gai den lekua bakarra.

Kolosala izango da, Ekhi

Lerro hauek idazten ditudanean oraindik ez zara jaio eta argitaratzen direnean baliteke oraindik mundu honetara etorri ez izana. Berehala ikasiko duzu, ordea, herri honetan justizia eta legea ez doazela beti batera.

Zure gurasoak ezagutzen ditut, baina aitarengan dut orain burua (barka nazala amak), bere 4 metro karratuko ziegan egongo delako urduri, dena ondo joango ote den galdezka. Eta itxoin behar duelako, Ekhi, zure irribarrea, negarra, aurpegia, begiak ikusteko.

Larunbata arratsaldean azken urteetako manifestaldirik handienean parte hartuko dugu Bilbon. Espero dut nire adina duzunerako herri honetan ez egotea zure aita bezala preso daudenen askatasuna eskatzeko manifestaldirik. Etxera ekarriko ditugula agindu nahiko nizuke. Ez dakit lortuko dugun, baina zin dagit saiatuko garela.

Zure aitaren ikasleek goizegi ikasi zuten justizia eta legea hitzak ezberdintzen. Laster ikasi zuten polizia hitza ez dela justiziaren sinonimo. Irakasle preso askok bizitzan balio handia duen ikasgaia eman diete ikasleei, eurek hala izatea nahi ez bazuten ere. Drama handia da ikaskide bat eramatea, askok ikusi dugu ikasgelako aulki bat hutsik. Drama handiagoa da haur batzuen irakaslea eramatea, noski. Buruan dut aurrekoan ezagutu nuen zure aitaren ikasle batek egindako galdera: noiz aterako da? Laster, Ekhi, laster. Beranduegi, ordea.

Handitzen zarenean ikasiko duzu, borroka hau egiteak zenbat balio izan zuen. Zenbat kostatu zuen. Zenbat min sortu zen, zenbat irribarre atzeratu ziren. Bere balioa eta bere prezioa. Larunbata arratsaldean lagun asko izango ditut buruan Bilbon, gehiegi egia esan, ezingo nituzke lerro hauetan aipatu. Baina zu, Ekhi, izango zaitut beste guztien gainetik. Zuregatik ere kolosala egingo dugu.

“Ez gara espainolak”

Aurreko astean espainiar DNIa erabili behar izan nuen berriro ere. Kasu honetan hegazkina hartzea zen aitzakia, baina min bera ematen du dokumentu hori izatea nire identifikazio ofiziala. Izan ere gutako asko ez gara espainiar sentitzen eta horregatik egiten dugu intsumisioa jai egun arrotzetan, animatzen dugu Euskal Herriko selekzioa oso kirolzale ez izan arren edo independentziaren alde berdez janzten gara egun seinalatuetan.

Aste honetan arazo bera izan du Espainiako Diputatuen Kongresuan hasi berri den Amaiurrek. Espainiako presidentea zein zen aukeratu nahi ez zutela eta sekulako zalaparta sortu dute espainiar ezkerreko hainbatek. Ez dute ulertzen eurek ere Euskal Herrian asko garela, gehiengoa, sentimendu bera partekatzen dugunok. Gutxiago kostatzen zaie ulertzea atzerrian, “Españoles?” galderari “No” erantzuten duzunean. Katalanak edo euskaldunak, orduan. Eta ulertzen dute, bai.

Gaur, ordea, sorpresa ederra jaso dut Internet bidez. Zuetako askok ezagutuko duzue Google Street View. Bertan sartu eta kaleak ikus daitezke, kotxe batek 360ºtan grabatu baititu. Horrela ia edozein puntu aurrez nolakoa den jakin dezakegu eta Googlen GPS sistemek argazkia erakusten dizute lekura iritsi zarenean. Google Street Viewen leku xelebreak bilatzen duen jendea ere badago, egoera asko eman daitezkeelako kamara kalean zehar bidaiatzen doanean.

Sar zaitezte http://g.co/maps/4z5dj helbidean, erraza da. Eta bertan ikusiko duzuenak argi utziko dizue ikasle mugimenduak aspaldi aldarrikatzen duena: gu ez garela espainolak, jai egun arrotzik ez dugula nahi, euskal egutegia nahi dugula. Milaka izan ziren herri eskoletan parte hartu edo normaltasunez klasera joan zirenak. Koherentzia ariketa bat, aldarrikapen interesgarria bestetik: gutxi izango dira egun bat gehiago klasera joatea eskatzen duten ikasleak munduan zehar.

Beste hauteskundeak

Norbaiten buruan sar daiteke igandean egin ziren hauteskundeen datuak inon ez barreiatzea? Barne Ministeritzaren orrialdean emaitzak ezin ikustea? Bada, hori da gertatu dena UPVko Klaustroko hauteskundeekin, egingo direla iragarri bai, baina datuak publikatzea ahaztu zaiela.

Nire ustez honek argi uzten du UPVk berak bere “Organo gorenari” dion errespetua. Urte askotan guztioi demokrazia onartu eta marko honetan parte hartu behar zela esanez gero horrelakoak ikusteko. Baina noski, errektoreak jauntxo bat bezala agintzen duen lekuetan, zer garrantzi du urtean behin edo, gehienez, birritan biltzen den organo kontsultibo honek?

Ikasle Abertzaleakek zerrenda aurkeztu duen fakultate guztietan irabazi duela esan didate. Lurgorrik dio Bizkaiko kanpusean eurek dutela ordezkari gehien. Baina dautrik ezean, ezin aztertu, tendentziarik atera edo hautetsi nortzuk diren jakin. Nire ustez gertakari hau oso larria da, ez al duzue uste?

UPVko Klaustroa Madrilgo kongresura joatea bezalakoa da ikasleentzat: berdin dio zer egiten dute, beti izango dute ordezkaritza txikiegia. Gainera errektoreak (hain euskaltzale eta demokrata bera) ez du inoiz sentituko arriskuan bere kargua, gutxiengo baten esku dagoelako erabaki ahalmenaren %51a. Gero kexak egoten dira ikasleen parte-hartzea oso baxua delako. Normala, gehituko nuke nik. Ikasle Abertzaleakek duen nolabaiteko “ospeagatik” edo jasotzen ditu botoak, inork gutxik dakielako zertarako balio duen Erdi Aroko instituzio antidemokratiko honek. Eta organoari ere garrantzi ofizialik ematen ez bazaio, are eta gutxiago. Baina noski, horretarako diktadura baino, demokrazia behar da, ilustrazioa despotismoa baino. Horretarako demokrata bat behar da. Goirizelaia… zerbait egiterik? Ez? Eskerrik asko, hala ere. Ikasleei mezu bat: zirikatzen jarraitu, eremu guztietan.

…zarelako iraultzaile

Horrela erantzuten hasi behar nuen gutuna hau, Ikoitz, aste honen hasieran jaso dudan mezuaren segidan. Urtebete daramazu Espainiako ziegetan, bahituta, beste askok bezala. Oraindik gogoan dut eraman zintuzten eguna, ziurrenik negar egin dudan azkenaurreko aldia izango zen. Edo horren aurrekoa, ez dut ondo gogoratzen. Espainiak inpotentzia eragin nahi zuen, zuek ordaintzea hartutako bidea.

Zu aukeratzea ez da kasualitatea. Ikasle militantziagatik ezaguna Gernikako Adierazpena sinatu zenuen atxilotu baino aste batzuk lehenago. Urtebete igaro da hori gertatu zenetik eta zenbat gauza, Iko, zenbat! Gure lagunen bat Azkunaren ondoan ikusi behar zenuen, udaletxean. Hasitako bideak aurrera egin du, eta fruituak eman eta eman ari da. Izenak kontrakoa dioen arren, uzta handia izan da urrian. Eta oraindik geratzen dira fruituak, geratzen den bidea.

Berriro ikusi zintudan aurtengo estropadetan, Iko. Xabat eta zu Donostiko Portuan egin zen kontzertuan zeundeten, kamiseta batean zuen askatasuna eskatzen zuen musikari batek. Eta egun batzuk geroago berriro zeunden han, Gernikako Akordioaren lehen urteurreneko irudietan. Egun horretan bigarren aldiz sinatu zenuen akordioa, oraingo honetan Euskal Preso Politiko gisa. Ziurrenik zu izango zara Gernikako Akordioa birritan sinatu duen pertsona bakarra.

Pasa da Ikasle Eguna. Zure gutuna, zein irakurri zuen neskaren audioa, Ikasle Abertzaleaken webgunean daude guztion eskura (horregatik lasai egon). Beti bezala urteko egunik okerrena eta lekurik kaltetuena aukeratzeko gaitasuna erakutsi zuen IAk. Baina belaunaldi berriak datoz, beste batzuk amatasunean pentsatzen dauden bitartean. Ikasle mugimendua berritzen da, ideia berriekin dator eta lan egiteko gogoekin. Zuri esker ere, Ikoitz. Horregatik laster kalean ikusi nahi zaitut, ez zarelako ohiko ikasle…

Ikasle Eguna

Bilbon Gernikako Adierazpeneko deitzaileek deituriko manifestazioan nengoen Ikasle Eguneko kartelak lehen aldiz ikusi nituenean. Gelditu nintzen, kriston kartel luzea zelako, talde askorekin. Eta lehen ikusi batean “Los Zopilotes Txirriaus” baino ez nituen izen ertain-handitzat jo. Beste guztiak talde txikiagoak, fama gutxiago dutenak baina azken urteotan leku bat egiten ari direnak.

Lehen erreflexioa Ikasle Abertzaleakek hartutako erabakiak arriskua zuela izan zen: izen handiko talderik gabe, jendea ez da kontzertuetara joaten. Bigarrena, ordea, kontrakoa izan zen: izen handiko talderik gabe arriskua txikiagoa da, jaia egin nahi duena joango delako. Gainera prezioan ere murrizketa egin daiteke eta ikasle gehiago erakarri.

Ikasle mugimenduak urte konplexuak pasa izan ditu. Errepresioak, alde batetik, zailtasunak sortu dizkio antolatu eta mugimendu indartsua sortzeko. Bestetik Bologna Prozesua eta antzeko prozesu neoliberalek antolatzeko era eraldatzera eraman ditu. Ikasleriak beti lortzen du egoera berrietara moldatzea, irudimena landu eta egoera kaxkarretik ere distira handia duten ekimenak ateratzen ditu. Komentatzen didate ertainetan talde berri ugari dituela Ikasle Abertzaleakek. Baita Lanbide Heziketan eta historikoki zailtasunak egon diren eskualde batzuetan ere. Ilusioa da nagusi ikasturte txarrak pasa dituzten horien artean. Froga aste honetan Iruñerrian eginiko mobilizazio arrakastatsuetan.

Orain urteroko zita jarri digute begien aurrean. Kontzertu ugari, talde on eta gazteak, egun osoko egitaraua eta giro ona ziurtatua. Billabonan da zita, gaur8.

Doritos poltsa

Gertatu al zaizue inoiz Doritos edo antzeko zerbaiten poltsa erosi, ireki, eta erdi hutsik egotea? Noski baietz, guztioi gertatu zaigu. Publizistek ondo dakite poltsa geroz eta handiago orduan eta gogo gehiago izango dugula erosteko. Gero ireki eta… mmhhh… ez zegoen lepo, baina tira, behin erosita produktua jan behar.

Berdina gertatu zaio ba, antza, Pello Salaburu errektoreari eta Twitterren onartu duenez Juan Ignacio Perezi ere. Gogoan dut Bologna Prozesua kritikatzen genuenok garai hartan erabiltzen genuen metafora: karamelo pozoinduaren estalkiarena (adibeak hemen, hemen eta hemen). Bologna berez txapuza bat izateaz gain neoliberalismoareneta inposizioaren atzaparretan erortzeko estrategia bat baino ez zen. Gutxi batzuen interesen araberako unibertsitateak sortzeko eginiko bidea, broker eta bestelako espekulatzaile finantzieroek abian jarritako kaka pila. Baina hori saltzeko eta, batez ere, jendartearen bataz-bestekoa baino ezkerrerago den Unibertsitateko corpusa gozatzeko karamelo polita jarri zioten: pedagogia berritzailea.

Pedagogia berritzaile horren atzean irakaslearen figura aldatzea zetorrela salatzen genuen: irakastetik kronometrora, klase magistraletatik zure kontrolatzaile-kolega izatera pasatzea. Unibertsitateak aldaketa pedagogikoak behar zituela ez zuen inork salatzen, noski, baina ez horrelakoak. Bologna Prozesuaren mamia kritikatzen genuonoi hori eskaintzen ziguten: geroz eta karamelo papel politagoa eta handiagoa.

Eta dirudienez pasa dira, Doritos poltsarekin gertatzen den bezala. Hain da handia egin duten sasi-pedagogia horren papera orain helburuak ere ez direla oso argi geratzen. Neoliberalismoak berak iarabazten jarraitzen du, baina hori egiteko orain paper mordoa, minutuko kontrol ugari eta ikasleak haur hezkuntzan bezala tratatu behar dituzte. Eta horretarako ez daude prest, antza, irakasle eta katedradun asko.

Artikuluak, hala ere, gezur handi bat egiten du: Europako beste lekuetan hau ez da gertatu! Beno, berak erabiltzen duen justifikazio kopuru berarekin nik esan dezaket: Europan hau orohar gertatu da. Bologna ez delako izan Europan bat egiteko proposamena, hori europarzaleentzako karameloa zen. Bologna, batez ere, Unibertsitatea kapitalaren mesedetan jarri eta bere askatasuna lapurtzeko bidea zen. Orain batzuk konturatzen ari dela dirudi.

  1. Guneari buruz

    Gune honen helburua hezkuntzan orokorrean eta unibertsitatean bereziki gertatzen direnen inguruko nire burutapenak idaztea da. 

  2. Mezuak

    1. Eton
    2. Ignorantzia eta indiferentzia
    3. Lodosa, Sartaguda, herri oso bat?
    4. (Barne) sexilioa
    5. Kolosala izango da, Ekhi
    6. “Ez gara espainolak”
    7. Beste hauteskundeak
    8. …zarelako iraultzaile
    9. Ikasle Eguna
    10. Doritos poltsa

  3. Loturak

  4. Bilatzailea