rssgaur8 logotipoa

Munduak bertsolaritza uler dezan

Asier Altuna zinegileak, besteak beste “Txotx” laburmetraia eta “Aupa Etxebeste!” luzemetraia Telmo Esnalekin batera zuzendu zituenak, luzemetraia dokumentala prestatu du bertsolaritzaren inguruan.

Joan den urteko abenduan hasi zen irudiak grabatzen BECeko Bertsolari Txapelketa Nagusiko finalean. Bere esanetan, “Bertsolari filmak bertsolaritza munduan ulertzeko klabe nagusiak emango ditu”.

Txintxua Films etxeak ekoiztutako dokumental honen pilotua dagoeneko sarean dago ikusgai, ingelesezko eta gaztelaniazko azpitituluekin. Finaleko irudiak hainbat elkarrizketarekin nahasten dira film honetan eta emaitza benetan ikusgarria da.

Bertsolari filma zinema aretoetan egongo da ikusgai lehenbizi baina Bergarako zuzendariaren lana telebistan ere ikusi ahal izango da seguru aski, eta DVDan ere argitaratuko da.


euskaltube.com bideoak | Izenburua: Bertsolari filmaren pilotua | Erabiltzailea: pertsuk

REC filmaren euskal bertsioa

Hamar minutu inguruko laburmetraia agertu da Interneten. Jaume Balaguero eta Paco Plaza kataluniarren REC film arrakastatsuaren euskarazko parodia bat da. Originalaren trailerra eta euskal bertsioa ekarri ditut blogera.

Terrorezko zinema lantzeko ikuspegi ezberdina omen du REC filmak. Azken urteotan hainbeste zabaldu den sorbalda kamera, edizio gutxi edo itxura domestikoaren estiloan egina dago. Gogoan izan “The Blair Witch Project“, “Cloverfield“, edo berriki “District 9“, beste asko eta askoren artean. Guztiak dira errealismoa lantzeko saiakera ezberdinak.


euskaltube.com bideoak | Izenburua: Rec (trailerra) | Erabiltzailea: zinezale

Euskarazko laburmetraian hasiera batean apur bat luzea egiten da, baina tentsioa mantentzen du nolabait, pantaila aurrean dagoenaren ikusmina piztuz: Ze arraio da hau? Galdegin diot nire buruari… Baina hasieratik bukaerara ikusiz gero, eta lagun artean ondo pasatzen egindako lana dela kontuan hartuta, harribitxi polit baten aurrean zaudela konturatuko zara. ;)

Eta hasieratik bukaerara diot filma sekuentzia bakarrak osatzen baitu. 10 minutu inguruko “travelling” “plano sekuentzia” (eskerrik asko Burga!) nahasia, ez da erraza gero! Denbora horretan jarraian grabatutakoen artean detaile politak daude. Eta, zalantzarik gabe, amaiera da onena, beti ere aurreko guztia ikusi baduzu… Hasieran irudi dezakeena baino hobeto biribildu dute istorioa, alegia.


euskaltube.com bideoak | Izenburua: REC (Euskal bertsioa) | Erabiltzailea: zinezale

Euskadi Irratia entzuten baduzue, akaso ezagutuko duzue laburmetraian agertzen den ahotsetako bat. Andoni Mutiloa esataria da, argindar-teknikoaren paperean… ;) . Besteak beste, hainbat blogari erorekin igandetan solasean aritzen da Amarauna saioan. Andoni “Elvis” da, Zurine Saregi “La Juani” eta Joseba Olagarai “Marilyn”. Teknopataren txokoan entzun dezakezue bere ahotsa, adibidez, hemen.

Zer nolako sorpresa hartu dudan! Batetik, Andoni agertzen delako eta, bestetik, laburmetraiaren beraren bukaeragatik.

PD: Beti Interneti buruzko berri eske eta… orain zu albiste! ;)

Wargames 2: The dead code


Amaraunean kuxkuxero ari nintzela jakin ahal izan dut 1983ko Wargames film mitikoak baduela bigarren zatia, askotan oso gomendagarriak izaten ez diren sekuela horietako bat: Wargames: The dead code

Segituan arkordatu naiz nola darabilen Luistxo Fernandezek azkenaldian bere hitzaldietan, baita Legazpin Joxe Aranzabalekin batera egin genuen mahai-inguru hartan ere, Wargames filmeko pasadizo bat metafora gisa.

Oraindik ez dut ikusterik izan, baina dagoeneko ari naiz ordenagailura jaisten, eta aurki esan ahalko dizuet nire iritzia. Dena dela, IMDBn 4,4ko nota eman diote 1.200 erabiltzaile inguruk, bere aurrekariari 7.0koa ia 22.000k. Bien bitartean, hemen ikus dezakezue trailerra.

PD: Askoz ere gauza “garrantzitsuago”ak baditut idazteke blogean baina, Teknopata bezala, azken aldian apur bat ez, oso alpertuta nabilenez, bloga elikatzeko aukera paregabea iruditu zait. Hori bai, azken aldian ikasle izan ditudanei: Zin dagizuet aurki agindutako ikasmateriala eskuragarri jarriko dizuedala!

Manga

tekkonkinkreet

Komikiaren Nazioarteko Azoka amaitu berri da joan den igandean Bartzelonan. Oraingoan ere, gerturatzerik ez, eta urrunetik jarraitzea tokatu zait, bertatik-bertara ikusteko aukerarik gabe. Milo Manara, Jean Giraud, –also known as Moebius– , Astiberri argitaldaria eta abar luze bat elkartu dira aurten konterrian.

Badira hilabete batzuk Moebius bertaratzekoa zela entzun nuenetik. Egunkarirako elkarrizketa lotzen ere saiatu gara, baina berandu xamar antza, eta azkenean esku hutsik geratu gara. Bereziki miresten dudan egilea da Giraud, bere komikiek fantasiazko bidaia ugari biziarazi didatelako, mundu sinestezinetan eta Mendebalde urruneko basamortuetan barrena. Marrazkilari ezinhobea iruditzen zait eta bere hainbat lan ditut etxeko liburutegian, beste maisulan batzuekin batera.

Azkenean, Laia Altarriba i Piguillem Kataluniako korrespontsalak idatzi du, eta bai ederki idatzi ere, Saló ezaunaren inguruan. Eta hurrengo egunean iritsi da, albiste agentzia bidez, Moebiusen hitzaldiaren berri. Biak ala biak irakurri ditut, azokara joan ezin eta nolabait hurbildu nahi duenaren irrikaz.

«Ekonomia krisiak ez dio komikiari eragiten» du goiburu kazetari katalanaren kronikak. Eta Moebiusek, aldiz, honakoa bota du: «Manga komiki ahula da, komertziala, baina arriskutsua. Aurre egin behar zaio». Kontxo… hainbeste ikusmin pairatu ondoren, ez zait, bada, bat ere gustatu maisuaren deia! Haren ustez, komiki japoniarraren armarik indartsuena bertako herritarren «lehiakortasuna» da. Hasieran esan bezala, merkatu kontuak gailentzen dira hemen ere, antza.

Akira

Bere marrazkietako estetika ikusgarria hainbat filmetarako maileguan utzi izan duen maisuari errespetu osoa zor diot. Baina ezin gera naiteke animean, mangan eta marrazkigintza japoniarrean –erdipurdiko lanen artean, beste edozein generotan bezala– maisulan asko dagoela esan gabe. Katsuhiro Otomo da maisu horietako bat, eta beste asko ere izango dira, ezagutzen ez ditudan hainbat.

Japonian bertan zegoela gomendatu zidan internet bidez Luistxo Fernandezek animazio filme ikusgarri bat. Tekkonkinkreet du izena eta hori –manga ala ez– bai dela marrazki bizidun japoniarren erakusle paregabea.

moebius

PS1: 1. irudia Tekkonkinkreet filmetik aterata dago da, 2.a Akiratik eta 3.a Moebiusena da.
PS2: Portzierto, Spielberg-ek Ghost in the Shellen bertsioa errodatuko omen duela eta Akira animazio filma ere benetako aktoreekin berregingo dutela irakurri dut… 0_ô

Terapia Desira Doktorearen kontsultan

Obsesioak jota nagoela pentsatuko du norbaitek, azken boladan maiz dudalako sexua mintzagai lerro hauetan. Bada, egia izango da agian, eta horregatik jo nuen joan den ostiralean Desira Doktorearen kontsultara, arduratuta, terapia bila…

Ez da harritzekoa sexua behin eta berriz izatea hizpide, egunero inspiratzen baitu irakurgai bat edo beste. Aldiro da albiste arrazoi ezberdinak tarteko. Hedabideek, bistan da, badakite sexu istorioak kontatuz gero irakurleak erakarriko dituztela. Batzuentzako dirua baita biziari eragiten dion errota, beste zenbaitentzat maitasuna, eta askorentzat sexua… Iragan astean Vienako katedraleko museoan eskegitako mihise bat izan zen polemika iturri. Bertan, hamabi apostoluak ageri ziren –Oteizak akaso hamahirugarren bat batuko ziokeen orgiari– «azken afaria» esaten zaionarekin batera beste jaki batzuk dastatzen. Austriako ahots ultrakontserbadoreek gaitzesgarritzat jo, eta laster ezkutatu dute bazter batean, bertan agertzen diren zertzeladak deabruaren beraren margolana bailiran. Infernuko suak zizelkatutako artelana.

Oso bestelako albiste batek bereganatu zuen nire arreta atzo. Antza denez, Marilyn Monroe handiaren bideo bat saldu berri baitute, 1,5 milioi dolarren truke. 15 minutuko grabazio hori ez da aktorearen lan argitaragabea, ez. Intimitatean hartutako irudiak dira, eta sexu harremanetan ageri omen da ilehoria. Pentsatzekoa da erosleak ez duela eskuratu aktorearen antzezlanari dion miresmenagatik, mito sexualak eraginda baizik. Dena dela ere, nolabaiteko miresmena behar du, edo sosak soberan, horrelako dirutza askatzeko prest egon bada. Minutu bakoitzeko ehun mila dolar!

Donostiako Rockstar aretoan ezarritako kontsulta ibiltarian hartu ninduen Desira Doktoreak. Eta on egin zidan bere aholkuak. Kabaretero baten gisan ibili zen batetik bestera Francis medikua, taburik gabe sexuari eta maitasunari abesten. Sexo, ternura y misterio du izenburu bere azken diskoak. Eta, sinets iezadazue, terapia bikaina bada, zuzeneko kontsulta ezin hobea da.


Lehorte santua

Badirudi amaitu dela lehortea Euskal Herrian. Aste Santuarekin batera iritsi dira euri zaparradak eta elurra. Aspaldiko partez, geure larreak busti dira bizitzaren oinarrizko likidoarekin. Ur edo euri eskasia amaitu da, baina beste gisa bateko idorteak harraparu gaitu. Idorte informatiboak.

Bederen, hori da urtero-urtero, batez ere kultur informazioaren alorrean, egun santuak ei diren hauek dirauten bitartean izan ohi dudan sentipena. Oso prentsa ohar gutxi, prentsaurreko deialdiak are urriago, Interneteko euskarazko hedabide alternatibo gehienak geldi (baita 2.0 deritzen horiek ere), eta albiste agentzia ofizialetan ere aipatzeko askorik ez.

Prentsa objektibotasuna eta independentzia ez dira existitzen. Deontologia bai, baina inpartzialtasunik ez. Kazetari ororen begirada dago bere izaera eta izate hutsagatik baldintzatuta, behinik-behin. Albisteak hautatzeko unetik hasi eta idazteko mementuraino. Eta kontrakoa defendatzen duenak ez du kazetaritza ezagutzen, edo ez du ikusi nahi. Baina hedabide eta kazetari bakoitzaren giza kondizioak ez ezik, beste gauza batzuek ere baldintzatzen dute egunerokotasuna.

Esango nuke urte osoan zehar hedabide guztien interesa bereganatu duten gertakariak ez direla egun santu hauetan apaldu. Baina hedabideetako jendearen erdia baino gehiago oporretan dago, orrialde kopurua ere txikitu egin behar da… eta inork esango luke egunotan mundua ere gelditu egin dela, lasaitu zaigula geure planeta aztoratu hau.

Aste bete lehenago inork erreparatuko ez zion albistea, bat-batean, orri beteko informazioa bilakatzen da. Ez baitago besterik. Jakina, albiste bat edo beste hautatzerakoan, iritsi diren beste informazioek ere baldintzatzen baitute erabaki hori. “Garrantzitsuago” omen diren albisteekin lehiatu behar ez direnean, bestela argitaratuko ez liratekeen informazioak zabaltzen dira . Hildako zinegileak, idazleak, margolariak… ere ugaldu egiten direla dirudi, mundu osoan.

Ez naiz santu zalea, bat ere. Nik ere eskertu dut lehorte labur hau, ordea. Gurpila ez da gelditu, baina abiadura moteldu du. Eta apur bat lasaiago egoteko aukera eman dit. Horrelakoa da bizitza. C’est la vie.

PD: Aste Santuan lanean edo erdi gaixo egon naiz. Orain, oporrak tokatzen zaizkit. Aste bete ;)

Gomendio bat:

Garai batean bezala erromatarren filmak ikusteaz aspertu bazarete, hona hemen arkera ezberdin baina interesgarri bat.

Cloverfield” da, fantasiazko pelikula katastrofiko estatubatuar bat. Espainolez “Monstruoso” deitu diote. Aurrekoan ikusi eta dezente harritu ninduen, batez ere beldurra eta kaosa adierazteko darabilen trataera zinematografikoarengatik.

Fantasiazko filma da, baina izua deskribatzerako orduan teknika hiperrealista darabil. Batzuetan Dogma 95 dirudi, baina jakina ez dela, besteak beste efektu berezi ugari baititu. Baina kamera sorbalda gainean eramate horrek kutsu hori ematen dio. Nahasketa berezia, beraz, eta nire ustez nahiko eragingarria, nahiz eta hasieran apur bat kosta zitzaidan kontakizunari heltzea.

Hezur eta haragizko Homer Simpson

Benetako homer

Hona hemen Meneame.net-en topatu dudan irudia. Pixeloo blogekoa da.

Homer Simpson
animazio pertsonaia ezaguna ageri da. Hezur eta haragizkoa!

Photoshopetik pasa ostean, hori bai.

Hitzik ez…

Freaks

Gaztelaniazko telebista kate batean ikusi dut asteburu honetan “Zuk balio duzu!” edo antzerako izenburua duen saio bat. Bertan, jakingo duzuenez, talentu berriak atzematen saiatzen dira jendaurrean egiten dituzten casting modukoen bitartez. Europako beste telebista kate batzuetan arrakasta itzela izan du formula honek eta, badakizue, dena da inportagarri egun, baita zaborra ere.

Orotarikoak ikus daitzeke hor. Dantzariak, abeslariak, kirolariak, umorezko antzezlanak… eta, tarteka marteka, saio horretan ustez bilatzen dituzten pertsona bertutetsuekin zer ikusirik ez dutenak ere. Alegia, aldez aurretik lehiaketatik at dauden lehiakideak. Duda sortu zait. Benetako pertsonaiak dira? Edo aktore lanetan dihardute? Nola edo hala, saioa egiten dutenek nahita hautatzen dituzte.

Abesteko edo dantzatzeko gaitasunik ez duten horiez ari naiz. Alegia, taula gainera irten eta berehala ustezko epaimahaikideek barrezka erantzuten dieten horiei buruz. Gidoilariek badakite jendeari barre egiteak audientzia ekar dezakeela. Hots, azpikeriaz hautatzen dituzte, espektakulua errentagarri egiteko beharrezko zaizkielako, hurrengo fasera sekula iragango ez direla aldez aurretik jakin badakiten arren.

“A ze frikia!”, esango du ikusentzule askok horietako bat ikusten duenean. Eta, epaimahaiak bezala, trufa egingo dio. “Nola izan dezake aurkezteko kuraia?” galdetuko diogu alboan eserita duenari. Eta, jendearen algarei esker hazita, hurrengo fasera pasako ez dela esango diote epaileek. Ez duela balio… Edo, akaso, bai, umiliazioa luzatu eta audientziari eusteko, pertsonaia horrek umiliatua izateko berezko sena edo duela erabakitzen badute.

Unibertsitatean ikusi nuen pelikula klasiko bat datorkit gogora. “Freaks” zuen izena, eta gaztelaniaz “Munstroen geltokia” bezala itzuli zuten (Tod Browning, 1932). Zirko bateko langileak ditu protagonista. Bertan, pertsona elbarri eta desitxuratuak dira ikusle gehien erakartzen dituzten artistak. Cleopatra trapezista ederrak eta Herkules indartsuak herentzia potoloa lapurtu nahi izango diote horietako bati. Baina freakyak konturatu egingo dira, eta larrutik ordainaraziko diete. Taldekide bat kaltetuz gero, guztiak sentitzen baitira kaltetu.

PS: Hori izango al da Eurovisioni gertatu zaiona?


Egur gehiago!

Amaitu da Durangoko Azoka, momentuz. Bukatu da, akabo. Udaberri aldera izango dute berriro merkatuarekin hitzordua saiakerek, eleberriek, poesiak, ipuinek eta parafernalia guztiak. Johannes Gutenberg-ek asmatutako makinek kea dariela egoteari utzi diote. Estresatuta iritsi ohi dira inprentak «euskal kulturaren zubia» deitu izan zaion asteburu luzera. Mikrofonoek doinuak irensteari utzi diote, grabatu beharrekoak grabatu dira, eta «Moztu!» entzun da zinema estudioetan. Itzali kamerak.

Gure bizitza ziklikoki zatitzeko joera dugu gizakiok, eta inflexio puntuak bilatzen ditugu horretarako, denborazko erreferentziak. Ikasleentzat edo etxetik kanpo bizi direnentzat ikasturteak dira, langileentzat Gabon bueltako aparteko ordainsariak, eta herri asko eta askotan festak. Hernanin Sanjuanak, Bilbon Aste Nagusia, Gasteizen Andra Mari Zuria, Ziburun Bixintxoak, Tolosan Inauteriak, Donostian Sansebastianak eta Iruñean Sanferminak. Amaitutakoan, beti geratzen da urtebete hurrengo festak prestatzeko.

Ni ere berandu ailegatu naiz aurten Durangora. Erredakzioko lanak azken eguna iritsi arte ez dit utzi Azoka bertatik bertara bizitzen, urtero egin ohi dudan legez. Makinak itzalita joan naiz, tentsioa apalduta, mikroa off, lasai antzean, baina goseak jota.

Baten batek esango du urte osoan zehar edozein dendatan aurkitu ahal izango ditudala Durangon salgai daudenak. Gizakiok badugu, baina, beste joera bat, komunitate jakin bateko kide sentitzeko beharra dugu, horretarako antolatzen ditugu horren gisako meetingak. Izan ere, fenomeno masibo horren inguruan sortzen diren elkarrizketa, harreman, agur, begirada eta sentsazioak ez baititut urte osoan Megadendan aurkituko.

Durangora berandu iritsi banaiz, are beranduago iritsi naiz «Ama Lur»-era. Filme mitikoaren aurkezpen ekitaldiaren inguruan egunkari honetan argitaratutako kronikak ikusmina eta egarria piztu dizkit.

«Ama Lur» ikusteko irrikitan nago eta Durangotik igaro ostean egingo dudan lehenengo gauza da. Esan dezaket, beraz, berandu xamar baina batera iritsi naizela herri honetako bi ekimen kultural garrantzitsuetara. 2007ko Azokara azkeneko egunean; «Ama Lur» filma ikusteko, zenbait hamarkada berandu… Uztartu egin dira, baina, nolabait. Belaunaldi arteko katebegia. Berriz ere zikloak…

Umorearen azoka bukatu da. Hala ere, urte bete dugu aurretik eta, ondoren, beste urte bete, eta horrela infinituraino… sortzeko, ekoizteko, saltzeko, irakurtzeko, oparitzeko… Azoka ez litzateke azoka izango urte osoko lanik gabe, hamarkada osoko lanik gabe, mende osoko lanik gabe. Ez legoke ezer erakusteko, standak hutsik leudeke. Hildakoa gogoratzeko baino, bizirik dagoen kulturaren erakusle den bitartean… Durangoko Azoka rocks!

Orain, umorearen maixu Groucho Marxek esaten zuen bezala: Egur gehiago!

Zinemaldia 2007: Blogs&Movies

Bi ediziotan egin dut kazetari gisa lan GARA egunkariarentzako Donostiako Nazioarteko Zinemaldian.

Aurten ere akreditatua nago, eta asteburu honetan egunkariarentzako egingo dut lan.

Datorren aste osoan zehar ibiliko naiz Kursaaletik Maria Kristina hotelera, handik Antzoki Zaharrera, Principe aretoetatik igaro ondoren Antiguaberriko zineman amaitzeko.

Ikusten dudana hemen kontatuko dut egunez egun. Gainera –dela bideo kamerarekin, argazki kamerarekin edo segapotoarekin– harrapatzen ditudan bideoak Euskaltubeko nire kontura igo eta Gutenberg Galaxian «enbotatzeko» asmoa ere badut.

Izan ere, gaur goizean Euskaltubera hainbat trailer sareratu dituzte, gehienak Zinemaldiko Sail Ofizialekoak. Dagoeneko nahikoa material dagoenez, azalean Zinemaldiaren inguruko bideoak nabarmentzea pentsatu dut.

Aurtengo Zinemaldira joateko asmoa baduzue, ez ahaztu zuen sakelekoa edo kamera eramatea. Agian Richard Gererekin gurutzatuko zarete (ilea urdindua duenetik guapoago dagoela dio nire amak), edo Lucio Urtubia anarkistarekin, edo Euskal Herriko aktore eta zuzendariekin. Izan prest zuen kameraren begia, Westernetan bezain azkar tiro egiteko. Eta, nahi izan ezkero, erakutsi bideo horiek Interneten!

Bien bitartean, Sail Ofizialeko inaugurazioko Eastern Promises filmaren aurrerapen edo trailerra txertatuko dut hemen. David Cronenberg da zuzendaria eta Viggo Mortensen protagonista.