Enpresa ezberdina zelakoan nengoen. Badakizue, letra txikirik gabe, rollo cool hori, komunikazio estrategia atipikoak, ustez kontsumitzailearengandik gertuago…
Interneteko konexio bat edo beste hautatzeko orduan, nahiko buruhauste izan dut azkenaldian. Gainera (eta hau ez da zertan txarra izan behar) zerbitzu hornitzaileek gero eta eskaintza “bortitzagoak” egiten dituzte. Bortitzago, konpetentziaren begiradapean, kontsumitzailearentzat errentagarriago segur aski.
Bilboko Business Global Conferencen egon nintzenean, nahiko lan izan nuen San Mamestik gertu WIFI bat aurkitzeko. Hobe esanda, ez nuen aurkitu eta ziber batean egin behar izan nuen lan. Galderrekin egon nintzen apur bat lehenago, eta hark eman zidan Yoigoren aukeraren berri. Berak ere badarabil, baina emaitza hobearekin.
Eskaintzen dituen zerbitzuak begiratzen hasi nintzen. Niri interesatzen zaidana edozein tokitatik Internetera konektatzeko aukera ematen duen 3G zerbitzua da. Eta Yoigok eskaintza erakargarria du. Izan ere, iragarkietan esaten denez, ADSL mugikorra deitzen zaion horren bitartez, Yoigok egunero gehienez Mb 1eko datu transferentzia kobratzen dizu.
Alegia, egun batean mega bat baino gutxiagoko datu transferentzia egin baduzu, dagokion tarifa kobratuko dizute. Baina gehienez mega beteko datu transferentzia kobratzen dizute. Hortik aurrera, 1,20 euro eta BEZ ordainduta (1.40 euro inguru) nahi adina datu transferitu dezakezu egun horretan. Hilean, gutxienez, 6 euroko gastua egin behar duzu. Gasturik egin ezean, 6 euroko gutxieneko hori kobratzen dizute.
Zer esan nahi du horrek?
Hilean gehienez 43 euro (BEZ barne) ordainduta, 3G konexioa uneoro eta edozein tokitan. 1,40 euroren truke, nahi adina mega (abiadurak gehienez ematen dizuna) egunero.
Egun jakin batean, edo gehiagotan, konektatzen ez bazara, ez duzu ordaintzen egun horiei dagokien tarifa zatia.
Egun jakin batean mega bat baino gutxiagoko transferentzia gastatu baduzu, 1,40 euro baino gutxiago ordainduko duzu transferentzia horregatik.
Transferentziari dagokionez, 40 Kb/s transferentzia tasara iritsi daiteke baina 3G sarea dagoenean normalean 35 Kb/s ingurukoa ematen du gutxienez. Bestela, GPRS bidez ere konektatzen da, nahiko motel.
Horraino, nire beharrari, erdaraz esaten den bezala, eraztuna behatzari bezain ondo egokitzen zaion aukera da.
Deitu dut Yoigora. Oso ondo atenditu naute. Pentsatu dut: “Hau ezberdintasuna beste hornitzaileen bezeroen arretarekin alderatuta… Egia izango ote da iragarkietan sinistarazi nahi digutena?”. Behar bezala azaldu diet zertarako behar dudan kontratua. Ordenagailu eramangarriarekin Internetera konektatzeko. Macintoshean ere ondo dabilen galdetu diot. Baietz esan dit. Eta GNULinuxekin? “Hori ezin dizut ziurtatu”.
GNULinuxekin ba ote dabilen frogatzeko aukera izango dut nik neuk, eta beraz ez dut alde horretatik gehiegi insistitu. Arazorik ez. Gehiago ere, ordenagailuak Bluetoothik ez duenez (makina zaharra da, hiru urte egingo ditu…), USB hariarekin datozen telefono modeloak zerrendatu dizkidate. Dudarik ez beraz. Dena ondo.
Mugikorra ere erosi dut (Sony Ericsson K610i). Kontratua eginez gero, 9 eurotan uzten dizute. Ondo dago, 3G badu, eta horrekin nahikoa da nire beharrentzako. Aste betean iritsi zait etxera. Kreditu txartelarekin ordainduz gero, bidalketa gastuak beraiek ordaintzen dituzte.
Jaso eta berehala, frogatzeko irrikitan egon naiz. Eta, lana bukatuta, etxera iritsitakoan hasi naiz frogak egiten. Sonny Ericsson PC Suite dakar telefonoa eta ordenagailuaren artean konexioak kudeatzeko. Baina, lehenengo saiakeran, kale! Konexioa sortzea lortzen dut, baina abiadura ez da berez eman beharko zukeena.
Desesperatzen hasi naiz. Hiru toki ezberdinetan frogatu dut Donostian: Aieten, Igaran eta Egian. Baina guztietan oso abiadura eskasa lortu dut. Gehienez 10 Kb/s, baina maiz segunduko Kb 1 ere ez. Edonor desesperatzeko modukoa.
Hasi naiz informazio bila interneten, arazoa konpontzeko asmoarekin. Baina, klaro, behar bezalako konexiorik gabe, ezin iritsi abiapuntura. Aukera bakarra geratu zait, bezeroen arretarako telefonora deitu. Has gaitezen dardarka…
Nire arazoa azaltzen saiatu naiz. Eta, lehenengo erantzuna oso eskasa izan da. Telefonistaren arabera, saltzen duten 3G zerbitzua ez dago ordenagailuarekin konektatzeko pentsatua, Mugikorrarekin nabigatzeko baizik. Gehiago ere, ez omen dute ordenagailu bidezko 3G konexiorik eskaintzen. Horregatik, ez dute alor honetan laguntza teknikorik emango, jaere. Moskeatu egin naiz.
Ez dutela zerbitzu hori eskaintzen? Nire ustez, saldu didaten terminalak eta zerbitzuak aukera hori eskaintzen badute, defektuz (ez da ezer hackeatu behar), orduan alor horretan laguntza teknikoa eskaintzea ezinbestekoa da. Bestalde, ni Yoigorekin harremanetan jarri naizenetik argi eta garbi azaldu diet zertarako behar dudan zerbitzu hori, eta ez didate inolako oztoporik jarri. Ordenagailuarekin konektatzeko USB kablea duten mugikorrak zeintzuk diren ere esan didate eta! Orduan, nola daiteke zerbitzua erabiltzen hasi eta ordu gutxira deitu dudanean erantzun hori jasotzea? Zerbitzu fantasma da?
Saiakera gehiago egingo ditut, esan diot nire buruari. Baina ezer ez. Berriz deitu dut. Oraingoan, kasu egin didan pertsona dezente jatorragoa da, laguntzeko asmo gehiagorekin joan da lanera gaur, bere lagunarekin alderatuz. Ezarpen batzuk eman dizkit, oso azaleko laguntza izan da. Proxy zenbaki bat, portua eta beste bi tontakeri. Baina horiek ezarrita ere, ez dut behar bezalako abiadurarik lortzen.
Hirugarren aldiz deitu dut Yoigora. Eta, berriz, lagutzeko asmo gutxi duen tipo bat jarri zait bestaldean. Sail teknikoarekin ez nauela jarriko… bla, bla, bla. Esan diot zuzen zuzenean erreklamazio sailera desbideratu dezala nire deia. Baina hori ere ezin omen du egin, eta berak kargu hartuta, 24 ordu baino lehen deituko didatela esan dit. Ostirala da, 20.00ak aldera.
Pasa dira 24 ordu, eta ezer ez. Berriz deitu dut Yoigora. Azkenaldian, ekubideen jabe den kontsumitzailearen sena hazi egin da nire baitan, eta telefono deiak erantzuten dituzten robotek ez ezik, lagun bat edo bestek ere pairatu behar izan du eskubidedun kontsumitzailearen haserrea bere azalean. 
Sekulako sermoia bota diot, ez dut hemen dena azalduko (luze xamar joan da).
Erantzun bat nahi dut gutxienez. Akaso, hemen ez daukate 3G estaldurarik, edo erabiltzen ari naizen terminala ez da egokiena nire ordenagailuarekin elkarlanean aritzeko, arazoak izan ditzakete azken orduotan sarean, agian gaizki konfiguratu dut konexioa… Nik zer dakit. Baina, gutxienez, orientazio pixka bat eskertuko nuke. Tipoa saiatua da, galdera batzuk egin dizkit eta azalpen bat emateko prest ditudi. Eta juxtu lasaitzen hasi naizenean… klonk! Komunikazioa eten da.
Beste behin deitu dut, eta neska batek hartu dit. Azaldu diot Alfredorekin hizketan ari nintzela, eta, mesedez, ahal bada, berarekin hitz egin nahi dudala berriro, ez dudala berriz nire arazoa hasieratik azaldu nahi. Ez dela posible esan dit, ezin dituztela deiak batetik bestera pasa. Bale, guatxi, nire umorea segundoz segundo hobera doa.
Beste erremediorik ez badago, arazo guztia azalduko diodala esan diot. Baina denbora apur bat beharko dugula. Ez dut berriz entzun nahi ez dutela zerbitzu teknikorik eskaintzen nik dudan arazoa konpontzen saiatzeko. Kontratua begiratzen aritu naiz eta inondik inora ez da hori ageri.
Total, tipa honek ere ez du gaur laguntzeko gogo handirik. “Erantzulearen eskuliburutik” ateratako erantzunak ematen hasi zait, eta nire pazientzia agortzen. Moztu egin dut. Bota dizkiot berriz nire argumentuak. Eta, halako batean, errespetua galdu dit, hasi zait erdi garraxika, deia lehenbailehen amaitu asmoz edo… Guztiz agortu da nire pazientzia. Identifikazioa eskatu diot eta zuzenean erreklamazio atalarekin jartzeko eskatu diot, eta gero baja emateko behar denarekin.
Bada, hori ere ezingo dut gaur egin. Esan didanez, bezeroaren identifikazio automatikoa egitea galarazten dion “intzidentzia” bat daukate (hitz hori bezeroen arretako eufemismo erabiliena bilakatuko da azkenean). Ze ondo!
Ikerketa:
Babes teknikorik ematen ez didanez, neure kabuz hasi behar izan dut arazoaren iturrira iristeko ikertzen. Tira, neure kabuz baina hainbat blog, eztabaidagune eta, jakina, Interneten laguntzaz. Motela, baina sarea.
Lehenengo gauza, inguruan ze sare dauden begiratzea. Egia esan, horretarako nahiko tresna txukuna da Sony Ericsson hau. Hiru topatzen ditu: Vodafone, Orange eta Movistar. Bakoitzeko bi sare, GSM sarea eta 3G sarea. Yoigo ez da ageri baina pentsatu dut Vodafoneren gainean lan egiten duela. Movistar eta Orangerekin ez bezala, Vodafonerekin konektatzeko aukera ematen baitu nire SIM txartelak.
Bigarren kontua, sarean esperientzia berbera izan duen jendea topatzea. Eta baita topatu ere. Hor aukitu dut nire arazoaren jatorria izan daitekeena. Izan ere, irakurri dudanez, Yoigoren estaldura iristen ez den tokietan, Vodafonerekin konektatzen da, dela GSM edo 3G bidez. Deiak egiteko ez dago arazorik, baina Vodafonerekin 3G bitartez Internetera konektazerakoan, antza denez, ez du behar bezala egiten eta GPRS bidez konektatzen da, askoz ere abiadura txikiagoan. Ez naiz arazok izan dituen bakarra: [1], [2].
Lerro hauek idazten hasi baino minutu batzuk lehenago, sakeleko telefonoaren pantailan ikono berri bat agertu zait. Ohartu naiz abiadurak hobera egin duela eta segituan abiadura testa egiten duten webgunera jo dut. Hala ere, emaitza ez da izan espero nuena
Webgune honetan 42 kbps ematen dizkit beherako trafikoari dagokionean, alegia, 5,3KB/s; eta 19kbps, alegia 2,4 KB/s, gorakoa. Beste honetan, 8 kbps gora eta 12 kbps behera. Horrek, testu bertsioan dauden webguneetan nabigatzeko moduko ere ez du emate, inondik inora “abiadura handiko Internet”. Berez, hemen azaltzen den bezala izan beharko luke. Abiadurak apur bat gora egiten duenean, webguneak banan bana ikusteko gai naiz, pazientzia pixkatekin. Pentsa.
Yoigon esan didatenaren arabera Donostian ez dute estaldura arazorik. Dena dela ere, okerrena ez da oraindik behar bezala konektatzerik lortu ez izana. Eta txarrena ez da zerbitzua saltzen dizunarengana erantzun bila joan eta esku hutsik itzultzea… Erantzun egoki bat emateko saiakera ere ez egitea da sutu nauena.
Sekulako kasketa daukat.
Verdad de la buena, esaten dute Yoigokoek beren zerbitzuak saltzeko. Hau bai dela egia berdaderua.
Azaroa 16th, 2007
10:05 am
ziber
Nire etxean ez da inoiz arazorik egon aitaren aldeko eta amaren aldeko aiton-amonak bereizteko orduan. Baina ez da izan beren izenarekin deitzen genielako. Luzez hitz egin dezaket haiei buruz, baina hel diezaiodan mamiari. Eibarkoak aitxitxa eta amama ziren. Donostiakoak, aitona eta amona.
Antxon hil zitzaidan lehenengo, aitaren aldetik. Nire aitona donostiarra zen, eta donostiako euskaraz deitzen genion, beraz. 36ko Gudak bete-betean harrapatu zuen Jarana auzoan, portuan, jaiotako gaztea. Anarkista izaki, Gipuzkoako hiriburuan inork baino lehenago faxistei aurre egin zieten CNTko milizianoekin borrokatu zuen. Larriki zauritua, atxilotua… Cervera gerra-ontzian amaitu zuen preso.
Pako Bilbon jaio baina Eibarren hazi zen. Amaren aldetik, nire aitxitxa. Hil artean Eibarko euskara peto-petoan egin zidan hika. Familia sozialistakoa izanda, 18 urte ingururekin harrapatu zuen gudak eta Errepublikaren alde haiekin borrokatu zen, urteen poderioz EAJko jarraitzaile komentzitu bilakatu bazen ere. Gustora entzungo nituzke orain Alfako bere istorioak, G.A.C.n lan egin zuenekoa, Beiztegi anaiak (BH), morokilak esnearekin jaten zituenekoa, Armeria Eskola… Azitaingo antxume goxoa… Burgosen harrapatu zuten, gaileta usaina duen Aguilar de Campootik gertu, oker ez banago.
Batak nahiz besteak burua altxako balute… Gerra garaian, eta ostean, asko sufritutako jendea da, beste askok bezala. Galtzaileen bandokoak izan ziren-eta.
Telebistan entzun dut gaur, enpresa espainol batek 36ko Gudaren inguruko bideo-jokoa argitaratu duela: “Sombras de guerra“. Estrategia moduko jokoa omen da. Internetera konektatu eta berehala hasi naiz informazio gehiagoren bila: [1], [2], [3], [4]. Bistakoa da bideo-jokoa merkaturatzeko erabili duten amua, edo beita, alegia, erreklamoa. Errepublikazaleek lehenengo aldiz “historia berreraiki” eta “guda irabazteko” aukera izango dute. Modu “ludikoan” eta birtualean besterik ez bada ere, jakina.
Seguru nago Euskal Herrian arrakasta itzela izango duela (ez dakit salmentetan, baina bai zabalpenean, kopiaz-kopia bada ere), eta baita Estatu espainolean ere. Gainera, badira lehenago aurrekari arrakastatsuak: “Comandos” jokoa eta bere sekuelak oso zabalduak izan ziren duela ez hainbeste.
Eguneraketa:
Sarrera hau idatzi ondoren berrirakurri dudanean, postdata bat behar duela iruditu zait. Ez naiz bideojoko belikoen aurkako “ekintzaile” sutsu horietakoa. Nik ere jolastu dut inoiz horietara. Hala ere, eta idatzitakoaren kutsu epikoa arintzeko saiakera batean (arraizopari ura botatzen zaionean bezala), gauza bat gaineratu nahi nuke. Estilo amerikarreko joko hauek ustezko “heroiak” goraipatzen baitituzte, eta itzalean geratu ziren beste “heroi” horiek ahaztu. Guda guztiek ezaugarri komuna badute, ez da epikotasuna. Sufrimendua da. Eta ez dira jolas bat, noski.
euskalTube.com gunea Diario Vasco egunkariak antolatutako Gipuzkoako Webgunerik Onenen lehiaketan finalista aukeratu dute, Web 2.0 kategoriaren baitan.
Epaimahaiak hautatu ditu finalistak eta azaroaren 29an kategoria bakoitzeko irabazleak jakinaraziko ditu.
Publikoaren saria: Bozkatu, eta irabazi bidaia Punta Canara.
Erabiltzaileen iritzia ere kontuan hartuko dute Publikoaren Saria erabakitzeko.
12 webgune finalisten artean, Diariovasco.com guneko erabiltzaileek bat aukeratuko dute. Bozketan parte hartzen duten erabiltzaileen artean Punta Canarako bi pertsonentzako bidaia zozketatuko dute.
Bozkatzeko, Diariovasco.com guneko erebiltzaile erregistratua izatea beharrezkoa da. Erregistratu ondoren, bozketa orrialdean kategoria guztien artean webgune bakarra aukeratu behar da (alegia, publikoaren sariari dagokionean ez dago kategoriarik. Kategoria guztietako finalistak batera lehiatzen dira Publikoaren Sarian).
Bozkatu nahi baduzue, gonbidatuta zaudete!
Hauek dira finalistak:
Webgune instituzionalen artean:
Ataun.net
Donostia.org
Irun.org
Enpresa web orriak:
Inasmet.es
Afm.es
Gurutzeta.com
Elkarteen webguneak edo pertsonalak:
Euskaljakintza.com
Lanbroute.com/blog/
Vascodecamping.org
Web 2.0:
euskalTube.com
Nireblog.com
Astindu.sareweb.net
Azaroa 7th, 2007
8:58 am
ziber
“Diario Vascon” irakurri dut gaur.
Microsoft Ibericak Arrasateko Polo Garaian irekiko omen du egoitza berri bat. Lehenagotik Noainen ere bazuen.
Gipuzkoako egunkariaren arabera, Bill Gatesen enpresak urtero 7.000 milioi $ (4.820 milioi €) inbertitzen ditu Ikerketa+Garapena+Berrikuntzan, bere fakturazio osoaren %20 eta Estatu espainolak alor berdinera bideratzen duen kopurua baino gehiago.
“Diario Vasco”ren arabera, gainera, Estatu espainoleko administrazio publikoekin batera egiten duen lanaren erronka nagusiak “haustura digitalari aurre egitea, teknologia berrietarako irisgarritasuna handitzea eta enpresa berritzaileen kopurua biderkatzea” omen da!
Joño, joño… ez nuek nik Redmondgo erraldoiaren alderdi hori ezagutzen! Haustura digitalaren kontra!
PD: Hau larrialdiko mezu bat da. Larunbat honetako GAUR8n gaia sakonago hausnartzeko asmoa dut.
Irudia Disonancias gunekoa da.
Eguneraketa: Agindutako artikuloa, hemen.
Search Engine Optimization (SEO) edo Bilaketa Makinen Hobetzea [es] [eng] oso modako afera da nazioartean. Ingelesez, erdaraz edo frantsesez gai honen inguruko blog ugari dago, eta mundu osoko blogarien arreta bereganatzen dute. Bilaketei begirako posizionamendu edo kokatzea ere esaten zaio.
Bilaketa makinek zure webguneko edukiak errazago eta modu eraginkorragoan aurkitzeko kontuan hartu beharreko irizpideak biltzen dituzte SEO aholkulariek. Gainera, bilatzaile nagusietan ikusgarritasuna erdiesteko egin beharrekoak aztertzen dituzte. Izan ere, bi ezaugarri horiek webguneen trafikoari zuzenean eragiten dioten kontuak dira.
Adibide batzuk, labur labur:
Taxonomia: Zure webguneko edukien loturak modu batean ala bestean izendatzeak bilaketen emaitzei eragin diezaiekete. Horrela, www.zuregunea.com//2007/10/20/izenburuan-dauden-gako-hitzak/ gisako lotura www.zuregunea.com//?p=255 baino eragingarriagoa izan daiteke, biilatzaileentzat ikusgarriagoa eta edukiak bilatzerakoan zehatzagoa. Folksonomia izeneko aldaera ere badago.
Barrura begirako loturak: Zure guneari beste guneetan egin dizkioten loturek ere eragin dezente dute bilatzaileek garrantzia gehitu edo kentzerako orduan. Gainera, ezberdina da gune bakoitzak beste bati egiten dion estekaren garrantzia, jaso dituen loturen garrantziaren eta kopuruaren arabera.
PageRank: Googlek parametro jakin batzuk neurtuta webguneei balio ezberdina ematen diote. Esaten dutenez, blog batean maiz idatziz gero, litekeena da Googlek garrantzia gehiago ematea zure guneari hain maiz eguneratzen ez den beste bati baino. Demagun bi webgune ezberdinek euskararen inguruko edukiak dituztela. Bietako batek domeinu izenean “euskara” hitza izanda ere, baliteke Googlen “euskara” hitza bilatuta, domeinu izenean “euskara” hitza ez duen beste gune bat azaltzea lehenengo bilaketa bezala.
Ni, adibidez, harrituta geratu naiz Gutenberg Galaxia blogeko estatistikak begiratzen ari nintzela. Halako batean, norbait Googlen basque country bilatuta iritsi dela ikusi dut… Googlera joan eta froga egin dut. Zazpigarren tokian ageri da duela pare bat aste idatzi nuen sarrera hau. Begiratu iezaiozue taxonomiari…
Tira, hau guztia gaur arte ezagutzen ez nuen blog bat aurkezteko besterik ez dut idatzi. Euskal-SEO du izena, eta hemen goian aipatu ditudan gai hauek guztiak jorratzen ditu bereziki.
Gaur ere kasualitate hutsez topatu dut. Technoratin Elebila bilatzaileari orain arte egin zaizkion aipamenak zelatatzen ari nintzen bitartean.
Berriz ere hasi naiz zenbat aldiz aipatu ote duten bilatzen. RSS jarioa ez dut Aurkin aurkitu, eta erreferentzia bakarrak Euskal-SEO blogeko egileak berak beste toki batzuetan utzi dituen iruzkinetan ageri dira: 29a, Prospektiba, 53R61-ren bloga, Bilbohiria Irratia eta Sarean.com.
Beste blog interesgarri bat, azpimaratzeko modukoa. Are gehiago, 2005etik idazten ari dela ikusita: Euskal-SEO.
Urria 20th, 2007
12:10 pm
ziber
Datorren asteazken eta ostegunean, Bilboko Euskalduna Jauregian, Business Global Conference edo Negozioen Biltzar Globala egingo da.
Egitarauan ikus daitekeen bezala, “marrazo” ugari ibiliko da bertan hitzaldiak eman eta hartzen.
Aurten, dirudienez, 2.0 deritzaien proiektuei arreta berezia eskainiko dio iBGCk. Hizlarien artean, adibidez, “Redes sociales y Web 2.0″ izenburupean Barakaldoko Alianzo enpresako buru Jose Antonio del Moral (bloga) solastuko da, baita Startup 2.0 lehiaketan parte hartu zuen Sclipo webguneko Gregor Gimmy ere.
Euskal Herrian sortutako 2.0 ekimenei ere egin diete leku txiki bat. Hitzaldi eta hitzaldi artean, hainbat proiektuk bere burua enpresarioen aurrean aurkezteko aukera izango du. Gehienetan kafe garaian dira aurkezpenak, edo atsedenaldian.
Euskaltube.com ere gonbidatu dute eta, beraz, ostegunean egongo naiz bertan, 10:30ean. Esan didatenez, nahiko aurkezpen informala izango da. Atril moduko bat izango dugu, eta 30 hazbeteko pataila laua ikusentzunezko aurkezpena proiektatzeko. 15 minututan egongo gara Euskaldunako hallean, publiko zehatzik gabe, norbait noiz gerturatuko zain.
Ez dakit nola suertatuko den. Egun osoan konferentziak entzuten egon ostean, gogo gutxi geratuko zaielakoan nago. Tira, gutxienez goizean da, eta agian oraindik ez dira nekatuegi egongo. Aurkezpenak beren arreta bereganatu beharko du eta, horretan ari naiz, bideo bidezko presentazioa prestatzen. Ea lehenbailehen amaitzerik dudan, Euskaltubera igo eta hemen txertatzeko.
Euskaltube ez ezik, beste proiektu batzuk ere egongo dira. Gorka Juliok, a.k.a. Teketen, Elurnet enpresa ordezkatuko du eta Davidek, a.k.a. Ketari, Nirudia eta Nireblog aurkeztuko ditu (baita erditzear duen beste proiektu bat ere: Nire…). Alianzo eta Nvivo ere egongo dira bertan.
Arraitxiki bat izango naiz, marrazoen itsasoan.
Eraman behar dudan lookari buruz ideiarik bai?
Urria 17th, 2007
10:20 am
ziber
Elebila bilatzaile euskaldunaren aurkezpenean nago oraintxe, Koldo Mitxelena Kulturunean.
Elekako Iñaki Irazabalbeitia ari da hizketan. Bere blogean topatu dudan post honetan, oinarrian, hemen azaltzen ari denari buruz idatzi du.
Utikan bilatzaile erdaldunak.
Beranduago idatziko dut aurkezpenaren inguruan.
Eguneraketa:
Hau idatzi eta berehala, Gorka Julio iritsi zen KMK-ko aretora atzo. Eta han egon ginen biok, Elebilaren inguruko iritziak trukatzen.
Irazabalbeitiak aurkezpena bukatuta (bere blogean irakur dezakezuena da), galderentzako tartea izan zen. Erdarazko medioak ere bazirela agerian geratu zen, “korteak” eskatu baitzizkioten gazteleraz. Kazetari mordoxka zegoen, tartean bi edo hiru telebista kamera eta Argazki Presseko Gari Garaialde.
Galderak prest nituen, eta Irazabalbeitiak erantzun zion lehenengoari. Bigarrena, baina, “teknikoegia” edo omen zen eta Igor Leturia, (a.k.a. e-gor) garatzailearekin hitz egitea aholkatu zidan. Esan, eta egin.
Elebila Windows Live Search tresnan oinarritua dago. Eta horren inguruan ere galdera egitea derrigorrezkoa zen. Irazabalbeitia bera aurreratu zitzaidan, ordea. Antza denez, Yahoo nahiz Googlerekin ere hitzarmena egiten saiatu ziren, baina Microsoft-ek eskaini zien Elekaren beharretara egokitzen zen aukera bakarra.
Galderatxo batzuk bidali dizkiot teknikariari, Igorri. Eta azkar erantzun dit. Elebila etorkizunera begira garatzeko Windows Live Searchekin hitzartu duten kontratuak ze aukera eskaintzen dizkien galdetu diot, web semantikoa ere aipatu dugu, baita Elebilaren ezaugarri nagusiaren inguruan ere:
Galdera: Dudarik gabe, Elebilaren ezaugarri bereizgarri eta garrantzitsuena euskararen izaera gramatikala kontuan hartzen duela da. Azaldu iezaguzu nola lan egiten duen Elebilak, eta nola lortu duzuen hori garatzea.
Erantzuna (aurrerapena): Elebilak sorkuntza morfologiko bidezko galderaren hedapena erabiltzen du hori konpontzeko. IXA Taldeak egindako sorkuntza morfologikoko tresnak erabiltzen dira lema baten forma ezberdinak lortzeko, eta forma horietako edozein duten orriak eskatzen zaizkio APIari “OR” operadore baten bitartez. Horrela lortzen dugu benetako bilaketa lematizatua egitea.
Gehiago jakin nahi baduzu, asteburu honetan GAUR8n, paperean eta Interneten (giza edo makina akats batek bidalketa galarazten ez badu, behintzat).
Lankide batek pasa dit. Atzo, Googleren Adsense zerbitzura sartu, eta ohar hau agertu zitzaion.
Holakorik! Sekula ikusi gabe nengoen!
Jainkoa ez da existitzen (eta ez daki euskaraz).
Azkenaldian lanean aritu naizen proiektu pertsonal berri bat ezagutarazi dut gaur sarean. Beta bertsioa da, oraindik aldaketa asko behar ditu hobetze aldera beraz: Euskaltube.com
Prentsa oharra: EUS | ES
Egunotan hainbat iradokizun jaso ditut, eta badakit nondik etorriko diren nire zailtasun nagusiak. Horregatik, hemen, ezer baino lehen, hobetu beharreko hainbat gauza zerrendatu nahi nituzke. Akatsik nagusienak.
Hostinga: Euskaltube bezalako proiektu batek hosting edo zerbitazri indartsu bat behar du ondo funtziona dezan. Bideoaren luzeraren eta konexioaren arabera, arabera, motel ikus daitezke bideoak. Mementuz, oinarrizko hosting batean dago ostatu hartuta Euskaltube, handitzen joan beharko dena, erabilpenaren arabera.
Softwarea: Euskaltube.com PHPmotion izeneko softwarean oinarritua dago. Ez da software askea, baina gisa honetako proiektu baten beharra kontuan hartuta egokien iritzi izan diodan softwarea erabiltzea erabaki dut mementuan, PHPmotion da hori.
Estandarrak: Euskaltubek ez ditu Interneteko estandarrak betetzen. Balidatzaile batera joz gero, hainbat hobespen ez dituela betetzen geratzen da agerian. Badakit zeinen garrantzitsua den batez ere etorkizunari begira, eta gai honi heltzeko asmoa ere badut.
Diseinua: Diseinu aldetik ere badago zer hobeturik. Bistan da. Besteak beste, taula bidez baino kapa bidez garatutako diseinua izatea da gure helburua.
Irisgarritasuna: Estandarrak ez betetzearekin batera irisgarritasun gomendioak ere ez ditu oraindik betetzen. Hobetzeko beste afera bat.
Hizkuntza: Baliteke zenbait xehetasun euskaratu gabe egotea. Denborarekin webgunearen %100 euskaratua egotea da gure asmoa.
Konfigurazioa: Konfigurazio aldetik ere baliteke hainbat akats azaltzea. Agerian geratu ahala zuzentzen joango gara.
Nabigatzaileak: Euskaltube.com Firefox nabigatzailearekin erabiltzeko pentsatua dago. Sumatu dugu, hala ere, Firefoxen bertsio ezberdinetan eta beste nabigatzaile batzuetan, baita GNU-Linuxen distribuzio ezberdinekin ere, desitxuratua ager daitekeela. Hori ere konpontzeko bidean gara.
Hauek dira akats edo arazoetako batzuk. Guztiak hobetu eta txukundu beharrekoak. Euskaltube proiektu pertsonala da, eta beraz edozein laguntza izango da ongi etorria.
Silicon Lautada blogak Web 2.0 kontzeptuari beste ikuspegi batekin begiratzeko aukera eskaini du joan den astean. Orriotan ideia honi buruz idazten dudan bakoitzean nire joerak salatzen nauelakoan nago. Beti sentitzen baitut azalpena ondoko esamoldearekin hasteko joera: «Askotan entzun den kontzeptua ulertzeko»…
Oraingoan ez dut egingo. Silicon Lautadan bertan egileak ondo asko asmatu baitu bere azalpenari jarri dion izenburuarekin: «Web 2.0 delakoa hobeto ulertzeko (…edo gehiago nahasteko)». Ez baita erraza 2.0 deitzen zaion horren dimentsio guztiak batera aztertzea, eta sarearen garapen abiadurak berak ezinezko egiten duelakoan nago. Hilabete honetan atera diren tresna berriak aztertzen ari garen bitartean beste hainbat tresna berri agertu baitira. Eta datorren astera arte ez gara enteratuko…
Lehen aipatu dudan blogean, Web 2.0 delakoa azaltzen duten zenbait mapa, e-liburu eta eskulibururen berri ematen du egileak. Besteak beste, We the Media izeneko testua, Web 2.0 e-liburua, eta Subway Stations of Internet izeneko mapa. Bere hitzetan: «Ahh, Web 2.0, mundu digitala ulertzeko (eta erabiltzeko esango nuke nik) era berriena aspaldidanik dago geure artean. Funtsezko bilakatzen ari dira bloga, wikia, mashup, api etab. bezalako kontzeptuak eta horien atzean dagoena. Egia da askotan alde teknologikora soilik murgiltzen garela eta gizarte kolaborazioa, komunikazioa, Internet eta teknologia berriak ulertzeko era berritu horri garrantzi gutxiago ematen diogula».
Nik sentipen kontrajarria daukat Web 2.0 zabalpenaren inguruko jardunaz. Batetik, batzuetan joera teknikoegia erabiltzen delakoan nago. Baina, bestalde, joera horren beldurraren eraginez, maiz gehiegi sinplifikatzen dela ere esango nuke.
Silicon Lautadan aipatutako dokumentuak adibide zopa handia dira. Eta, agian, hainbeste azalpen eman gabe, onena adibideak eskura jarri eta norberak, duen interesaren arabera, bisitatu eta aztertu ditzan da modurik egokiena. Esan bezala, 2.0 unibertsoa hain da zabala guztia batean azaltzea ezinezko egiten baita.
Mila adibide jarri izan ditugu kontzeptua ulertarazten inoiz saiatu garenok. Eta uste dugu jendeak gehien ezagutzen dituenak azpimarratuta ulergarriago egiten dugula gure solasa. Internet osoa dagoeneko Web 2.0 bilakatu dela esango nuke, ordea. Edo behintzat agertzen diren tresna berri esanguratsuenak halaxe direla, eta oso-osorik 2.0 ez direnek ere 2.0 tresna gisa sailka ditzakegunak erabiltzen dituztela.
Jendeak, seguraski, 2.0 tresnak baliatzen dituela jakin gabe, kontzeptu hori inoiz entzun ere egin gabe, erabiltzen ari da. Betiko adibideak: Youtube, Wikipedia, eBay, Google, Flickr, Picasa… eta hain handiak ez diren beste batzuk ere bai.
Bada, Arabako lautadatik helarazitako mapa horiek adibide mordoa jartzen dute nahi duenaren eskura. Hortik hasita, ehunka webgune daude bisitatzeko eta interesak bultzatuta murgiltzen dena azkenean tresna horien pertsuasioak harrapatuta geratuko da. (Tira, ikusmin apur bat behintzat piztuko diolakoan nago).
Web 2.0 e-liburuarekin batera «poster-mapa ikusgarria argitaratu da eta benetan, merezi du eskolak emateko momentuan, edo Web 2.0 honen nondik-norakoa ulertzeko (eta azaltzeko), ondoan izateko, ahalik eta handien!», blogariaren esanetan.
Eta O’reilly Radar-ek argitaratutakoa, «benetan ikusgarria baino ikusgarriagoa da, zalantzarik gabe. Tokioko metroko mapa oinarri hartuta, Web 2.0 zerbitzuak biltzen dira gaika edo, hobeto esanda, estazioka, eta Interneteko Joeren Mapa (Trends Map) deitu dute».
Beraz, orain hainbestetan, edo hain gutxitan, entzuten den esamolde hori hobeki ulertzeko abiapuntu ezin hobeak dira testu eta irudi horiek guztiak.
Silicon Lautadan galdera bat ere egin diote irakurleari: «Web 2.0ren inguruan dauden CC edo copyleft lizentziapeko testuen artean zein euskaratuko zenukete?». Nik oraindik mapa handi horiek ondo begiratu behar ditut iritzia eman baino lehen. Baina O’reillyrena, lehenengo begiradan, oso erakargarria egin zait (lurrazpikoen mapak izugarri gustatzen zaizkit).
Beste burutazio bat ere badut, baina. 2.0 dimentsio horretan euskarak, txikia bada ere, badu bere txokoa. Handiekin alderatuta, mapa horietan mikroskopioarekin begiratu beharko genuke euskarazko Web 2.0 tresnak aurkitzeko. Munduko mapa itzultzearekin batera, ni Euskal Herriko substation edo apeaderoa egitearen aldekoa naiz. Txikia izanda ere, unibertso horren zatitxo bat baita.
Aste honetan bertan izan dugu teoria horren erakusle bat. Txioka.net izeneko gunea. Azken aldiko 2.0 tresna arrakastatsuenetako baten eraldaketa da. Euskal Herritarren Twitter komunitatea. Pentsatzen hasita, kostaldeko tren horretan hainbat geltoki dagoeneko badatozkit burura, eta seguru laster berriak eraikiko direla. Hasiz gero, maiz berritu beharko dugulakoan nago.
PD: Artikulo hau GAUR8ko paperezko edizioan argitaratu eta gero, goian ikus dezakezuen mapa osatu dut. Bale, ez naiz O’reilly , eta egindakoa ez da Subway Stations of The Internet. Ziur naiz hainbat gauza kanpoan geratu zaizkidala. Beste batzuk hainbesteko “joera” markatzen dutenik duda egingo dit norbaitek. Web 2.0 zer den eta zer ez den ezatabaidatuko dute beste batzuek. Beti bezala, edozein iradokizun ongi etorria izango da Gutenberg Galaxian. Beti dago mapa eguneratuak egiteko aukera, diseinua ere finduz. Ea ikonoak txikitzen goazen proiektuak garatu ahala. Berriei leku egin behar zaien seinale, zaharrenak hil gabe.
Xabier Pagolaren Euskal Herriko Burdinbide Azpiegitura jatorrizko mapan oinarritua. Jarraian, ikuskatu ditudan hainbat webguneren loturak:
“Web 2.0 delakoa hobeto ulertzeko (… edo gehiago nahasteko)” Premine
“Euskara 2.o tresnak” Iratxe Esnaola
“Lokalizazioa, menuak eta jana (EH 2.0rako)” Luistxo Fernandez
“EH 2.0 (I) Lokalizazioa” Mikel Iturria
“Euskara eta Code & Syntax, nazioarteko aldizkari baten azalean” Sustatu
“Ordenagailua euskaraz erabiliz” Zibergela
“Pootle erabiliz, Librezaleren urrats inportantea software euskaratzean laguntzeko” Sustatu
“Zenbat blog daude euskaraz?” Joxe Arantzabal
PD2: Xabierren erantzunaren zain, gogoratu dut lehenago ere baimena eman zidala bere mapa helburu komertzialik gabe erabiltzeko. Aipuak behar bezala eginda, hor doa, beraz.
PD3Bi tresna edo webgune garrantzitsu ahaztu nituen. Biak Gorka Juliorenak. Bloginfluence.net eta Kexatu. Bigarrena desagertutzat eman nuen nire lapsus mental bat dela medio. Baina ez da desagertu. Barkamenak Teketeni, beraz. Hurrengo bertsiorako!
