Zabaldu.com gunean irakurri nuen atzo. G8 osatzen duten munduko zortzi estatu boteretsuenak isilpeko hitzarmena sinatzekotan omen dira. Akordio horren bitartez, aurrerantzean, aduanako funtzionarioek ordenagailu eramangarriak, musika irakurgailuak, edukiontzi digitalak, CD eta DVDak… atzeman eta miatu ahalko dituzte, «egile eskubideen legedia betearazteko». AEBak, Kanada eta Europako hainbat estatu omen daude sinatzaileen artean.
G8 delakoak datorren uztailean Tokion egingo duen bilkuran aztertuko ei du hitzarmena. «Aduanako funtzionarioak copyrightaren polizia bilakatzea ahalbidetuko duen nazioarteko araudia indarrean jartzea» omen da helburua, “Ottawa Citizen” eta “National Post” egunkariek zabaldutakoaren arabera.
Nire iruzkinak irakurtzen dituzuenok –zutabe (blog) hau inork irakurtzen badu– jakingo duzue maiz izan dudala hemen mintzagai George Orwell idazlearen “1984”, anaia nagusiaren kontzeptua ederki islatzen duen eleberria. Azkenaldian baina, anaia handi hori gu geu ginela pentsatuta nengoen. Alegia, estatuek, poliziak eta boterearen inguruan mugitzen direnek ez dutela zelatan ibili beharrik, hiritarrak berak jartzen dituelako bere datuak zelatariaren eskura… askotan jakin ere egin gabe.
Garai batean hain sonatua izan zen Echeloni buruz ere –modaz pasata edo– ez dugu kasik inon irakurgairik aurkitzen egun. Alegia, beren kontrola sotilagoa bilakatu zela sinistuta nengoen, zelatatuak zelatatzen dutela ez susmatzeko modukoa. Tira, egia esan, espioitza, espioitza izango bada, isilpean egin beharreko zerbait da beti. Beti sotila, ustez, beraz. Oraingoan, baina, copyrightaren aldekoen zutoihala ukabilekin estutu eta inongo lotsarik gabe geure ordenagailu, pendrive, musika irakurgailu, CD, DVD eta abarretan kuxkuxean aritu ahal izango dira poliziak. Ustez, egile eskubideak urratzen dituzten fitxategiak bilatzeko baina, bien bitartean, beste eduki batzuk ere miatu ahal izango dituzte.
Eta zelataritzaz ari garela, ezin ahantzi berriki Gasteizko Aiztogile kalean hainbat herritarrei esker agerian geratu den zelatatze sistema. Orwellena, aspaldion, ez baita zientzia-fikzioa, errealitate gordina baizik.
Komikiaren Nazioarteko Azoka amaitu berri da joan den igandean Bartzelonan. Oraingoan ere, gerturatzerik ez, eta urrunetik jarraitzea tokatu zait, bertatik-bertara ikusteko aukerarik gabe. Milo Manara, Jean Giraud, –also known as Moebius– , Astiberri argitaldaria eta abar luze bat elkartu dira aurten konterrian.
Badira hilabete batzuk Moebius bertaratzekoa zela entzun nuenetik. Egunkarirako elkarrizketa lotzen ere saiatu gara, baina berandu xamar antza, eta azkenean esku hutsik geratu gara. Bereziki miresten dudan egilea da Giraud, bere komikiek fantasiazko bidaia ugari biziarazi didatelako, mundu sinestezinetan eta Mendebalde urruneko basamortuetan barrena. Marrazkilari ezinhobea iruditzen zait eta bere hainbat lan ditut etxeko liburutegian, beste maisulan batzuekin batera.
Azkenean, Laia Altarriba i Piguillem Kataluniako korrespontsalak idatzi du, eta bai ederki idatzi ere, Saló ezaunaren inguruan. Eta hurrengo egunean iritsi da, albiste agentzia bidez, Moebiusen hitzaldiaren berri. Biak ala biak irakurri ditut, azokara joan ezin eta nolabait hurbildu nahi duenaren irrikaz.
«Ekonomia krisiak ez dio komikiari eragiten» du goiburu kazetari katalanaren kronikak. Eta Moebiusek, aldiz, honakoa bota du: «Manga komiki ahula da, komertziala, baina arriskutsua. Aurre egin behar zaio». Kontxo… hainbeste ikusmin pairatu ondoren, ez zait, bada, bat ere gustatu maisuaren deia! Haren ustez, komiki japoniarraren armarik indartsuena bertako herritarren «lehiakortasuna» da. Hasieran esan bezala, merkatu kontuak gailentzen dira hemen ere, antza.
Bere marrazkietako estetika ikusgarria hainbat filmetarako maileguan utzi izan duen maisuari errespetu osoa zor diot. Baina ezin gera naiteke animean, mangan eta marrazkigintza japoniarrean –erdipurdiko lanen artean, beste edozein generotan bezala– maisulan asko dagoela esan gabe. Katsuhiro Otomo da maisu horietako bat, eta beste asko ere izango dira, ezagutzen ez ditudan hainbat.
Japonian bertan zegoela gomendatu zidan internet bidez Luistxo Fernandezek animazio filme ikusgarri bat. Tekkonkinkreet du izena eta hori –manga ala ez– bai dela marrazki bizidun japoniarren erakusle paregabea.
PS1: 1. irudia Tekkonkinkreet filmetik aterata dago da, 2.a Akiratik eta 3.a Moebiusena da.
PS2: Portzierto, Spielberg-ek Ghost in the Shellen bertsioa errodatuko omen duela eta Akira animazio filma ere benetako aktoreekin berregingo dutela irakurri dut… 0_ô
Enpresa ezberdina zelakoan nengoen. Badakizue, letra txikirik gabe, rollo cool hori, komunikazio estrategia atipikoak, ustez kontsumitzailearengandik gertuago…
Interneteko konexio bat edo beste hautatzeko orduan, nahiko buruhauste izan dut azkenaldian. Gainera (eta hau ez da zertan txarra izan behar) zerbitzu hornitzaileek gero eta eskaintza “bortitzagoak” egiten dituzte. Bortitzago, konpetentziaren begiradapean, kontsumitzailearentzat errentagarriago segur aski.
Bilboko Business Global Conferencen egon nintzenean, nahiko lan izan nuen San Mamestik gertu WIFI bat aurkitzeko. Hobe esanda, ez nuen aurkitu eta ziber batean egin behar izan nuen lan. Galderrekin egon nintzen apur bat lehenago, eta hark eman zidan Yoigoren aukeraren berri. Berak ere badarabil, baina emaitza hobearekin.
Eskaintzen dituen zerbitzuak begiratzen hasi nintzen. Niri interesatzen zaidana edozein tokitatik Internetera konektatzeko aukera ematen duen 3G zerbitzua da. Eta Yoigok eskaintza erakargarria du. Izan ere, iragarkietan esaten denez, ADSL mugikorra deitzen zaion horren bitartez, Yoigok egunero gehienez Mb 1eko datu transferentzia kobratzen dizu.
Alegia, egun batean mega bat baino gutxiagoko datu transferentzia egin baduzu, dagokion tarifa kobratuko dizute. Baina gehienez mega beteko datu transferentzia kobratzen dizute. Hortik aurrera, 1,20 euro eta BEZ ordainduta (1.40 euro inguru) nahi adina datu transferitu dezakezu egun horretan. Hilean, gutxienez, 6 euroko gastua egin behar duzu. Gasturik egin ezean, 6 euroko gutxieneko hori kobratzen dizute.
Zer esan nahi du horrek?
Hilean gehienez 43 euro (BEZ barne) ordainduta, 3G konexioa uneoro eta edozein tokitan. 1,40 euroren truke, nahi adina mega (abiadurak gehienez ematen dizuna) egunero.
Egun jakin batean, edo gehiagotan, konektatzen ez bazara, ez duzu ordaintzen egun horiei dagokien tarifa zatia.
Egun jakin batean mega bat baino gutxiagoko transferentzia gastatu baduzu, 1,40 euro baino gutxiago ordainduko duzu transferentzia horregatik.
Transferentziari dagokionez, 40 Kb/s transferentzia tasara iritsi daiteke baina 3G sarea dagoenean normalean 35 Kb/s ingurukoa ematen du gutxienez. Bestela, GPRS bidez ere konektatzen da, nahiko motel.
Horraino, nire beharrari, erdaraz esaten den bezala, eraztuna behatzari bezain ondo egokitzen zaion aukera da.
Deitu dut Yoigora. Oso ondo atenditu naute. Pentsatu dut: “Hau ezberdintasuna beste hornitzaileen bezeroen arretarekin alderatuta… Egia izango ote da iragarkietan sinistarazi nahi digutena?”. Behar bezala azaldu diet zertarako behar dudan kontratua. Ordenagailu eramangarriarekin Internetera konektatzeko. Macintoshean ere ondo dabilen galdetu diot. Baietz esan dit. Eta GNULinuxekin? “Hori ezin dizut ziurtatu”.
GNULinuxekin ba ote dabilen frogatzeko aukera izango dut nik neuk, eta beraz ez dut alde horretatik gehiegi insistitu. Arazorik ez. Gehiago ere, ordenagailuak Bluetoothik ez duenez (makina zaharra da, hiru urte egingo ditu…), USB hariarekin datozen telefono modeloak zerrendatu dizkidate. Dudarik ez beraz. Dena ondo.
Mugikorra ere erosi dut (Sony Ericsson K610i). Kontratua eginez gero, 9 eurotan uzten dizute. Ondo dago, 3G badu, eta horrekin nahikoa da nire beharrentzako. Aste betean iritsi zait etxera. Kreditu txartelarekin ordainduz gero, bidalketa gastuak beraiek ordaintzen dituzte.
Jaso eta berehala, frogatzeko irrikitan egon naiz. Eta, lana bukatuta, etxera iritsitakoan hasi naiz frogak egiten. Sonny Ericsson PC Suite dakar telefonoa eta ordenagailuaren artean konexioak kudeatzeko. Baina, lehenengo saiakeran, kale! Konexioa sortzea lortzen dut, baina abiadura ez da berez eman beharko zukeena.
Desesperatzen hasi naiz. Hiru toki ezberdinetan frogatu dut Donostian: Aieten, Igaran eta Egian. Baina guztietan oso abiadura eskasa lortu dut. Gehienez 10 Kb/s, baina maiz segunduko Kb 1 ere ez. Edonor desesperatzeko modukoa.
Hasi naiz informazio bila interneten, arazoa konpontzeko asmoarekin. Baina, klaro, behar bezalako konexiorik gabe, ezin iritsi abiapuntura. Aukera bakarra geratu zait, bezeroen arretarako telefonora deitu. Has gaitezen dardarka…
Nire arazoa azaltzen saiatu naiz. Eta, lehenengo erantzuna oso eskasa izan da. Telefonistaren arabera, saltzen duten 3G zerbitzua ez dago ordenagailuarekin konektatzeko pentsatua, Mugikorrarekin nabigatzeko baizik. Gehiago ere, ez omen dute ordenagailu bidezko 3G konexiorik eskaintzen. Horregatik, ez dute alor honetan laguntza teknikorik emango, jaere. Moskeatu egin naiz.
Ez dutela zerbitzu hori eskaintzen? Nire ustez, saldu didaten terminalak eta zerbitzuak aukera hori eskaintzen badute, defektuz (ez da ezer hackeatu behar), orduan alor horretan laguntza teknikoa eskaintzea ezinbestekoa da. Bestalde, ni Yoigorekin harremanetan jarri naizenetik argi eta garbi azaldu diet zertarako behar dudan zerbitzu hori, eta ez didate inolako oztoporik jarri. Ordenagailuarekin konektatzeko USB kablea duten mugikorrak zeintzuk diren ere esan didate eta! Orduan, nola daiteke zerbitzua erabiltzen hasi eta ordu gutxira deitu dudanean erantzun hori jasotzea? Zerbitzu fantasma da?
Saiakera gehiago egingo ditut, esan diot nire buruari. Baina ezer ez. Berriz deitu dut. Oraingoan, kasu egin didan pertsona dezente jatorragoa da, laguntzeko asmo gehiagorekin joan da lanera gaur, bere lagunarekin alderatuz. Ezarpen batzuk eman dizkit, oso azaleko laguntza izan da. Proxy zenbaki bat, portua eta beste bi tontakeri. Baina horiek ezarrita ere, ez dut behar bezalako abiadurarik lortzen.
Hirugarren aldiz deitu dut Yoigora. Eta, berriz, lagutzeko asmo gutxi duen tipo bat jarri zait bestaldean. Sail teknikoarekin ez nauela jarriko… bla, bla, bla. Esan diot zuzen zuzenean erreklamazio sailera desbideratu dezala nire deia. Baina hori ere ezin omen du egin, eta berak kargu hartuta, 24 ordu baino lehen deituko didatela esan dit. Ostirala da, 20.00ak aldera.
Pasa dira 24 ordu, eta ezer ez. Berriz deitu dut Yoigora. Azkenaldian, ekubideen jabe den kontsumitzailearen sena hazi egin da nire baitan, eta telefono deiak erantzuten dituzten robotek ez ezik, lagun bat edo bestek ere pairatu behar izan du eskubidedun kontsumitzailearen haserrea bere azalean. 
Sekulako sermoia bota diot, ez dut hemen dena azalduko (luze xamar joan da).
Erantzun bat nahi dut gutxienez. Akaso, hemen ez daukate 3G estaldurarik, edo erabiltzen ari naizen terminala ez da egokiena nire ordenagailuarekin elkarlanean aritzeko, arazoak izan ditzakete azken orduotan sarean, agian gaizki konfiguratu dut konexioa… Nik zer dakit. Baina, gutxienez, orientazio pixka bat eskertuko nuke. Tipoa saiatua da, galdera batzuk egin dizkit eta azalpen bat emateko prest ditudi. Eta juxtu lasaitzen hasi naizenean… klonk! Komunikazioa eten da.
Beste behin deitu dut, eta neska batek hartu dit. Azaldu diot Alfredorekin hizketan ari nintzela, eta, mesedez, ahal bada, berarekin hitz egin nahi dudala berriro, ez dudala berriz nire arazoa hasieratik azaldu nahi. Ez dela posible esan dit, ezin dituztela deiak batetik bestera pasa. Bale, guatxi, nire umorea segundoz segundo hobera doa.
Beste erremediorik ez badago, arazo guztia azalduko diodala esan diot. Baina denbora apur bat beharko dugula. Ez dut berriz entzun nahi ez dutela zerbitzu teknikorik eskaintzen nik dudan arazoa konpontzen saiatzeko. Kontratua begiratzen aritu naiz eta inondik inora ez da hori ageri.
Total, tipa honek ere ez du gaur laguntzeko gogo handirik. “Erantzulearen eskuliburutik” ateratako erantzunak ematen hasi zait, eta nire pazientzia agortzen. Moztu egin dut. Bota dizkiot berriz nire argumentuak. Eta, halako batean, errespetua galdu dit, hasi zait erdi garraxika, deia lehenbailehen amaitu asmoz edo… Guztiz agortu da nire pazientzia. Identifikazioa eskatu diot eta zuzenean erreklamazio atalarekin jartzeko eskatu diot, eta gero baja emateko behar denarekin.
Bada, hori ere ezingo dut gaur egin. Esan didanez, bezeroaren identifikazio automatikoa egitea galarazten dion “intzidentzia” bat daukate (hitz hori bezeroen arretako eufemismo erabiliena bilakatuko da azkenean). Ze ondo!
Ikerketa:
Babes teknikorik ematen ez didanez, neure kabuz hasi behar izan dut arazoaren iturrira iristeko ikertzen. Tira, neure kabuz baina hainbat blog, eztabaidagune eta, jakina, Interneten laguntzaz. Motela, baina sarea.
Lehenengo gauza, inguruan ze sare dauden begiratzea. Egia esan, horretarako nahiko tresna txukuna da Sony Ericsson hau. Hiru topatzen ditu: Vodafone, Orange eta Movistar. Bakoitzeko bi sare, GSM sarea eta 3G sarea. Yoigo ez da ageri baina pentsatu dut Vodafoneren gainean lan egiten duela. Movistar eta Orangerekin ez bezala, Vodafonerekin konektatzeko aukera ematen baitu nire SIM txartelak.
Bigarren kontua, sarean esperientzia berbera izan duen jendea topatzea. Eta baita topatu ere. Hor aukitu dut nire arazoaren jatorria izan daitekeena. Izan ere, irakurri dudanez, Yoigoren estaldura iristen ez den tokietan, Vodafonerekin konektatzen da, dela GSM edo 3G bidez. Deiak egiteko ez dago arazorik, baina Vodafonerekin 3G bitartez Internetera konektazerakoan, antza denez, ez du behar bezala egiten eta GPRS bidez konektatzen da, askoz ere abiadura txikiagoan. Ez naiz arazok izan dituen bakarra: [1], [2].
Lerro hauek idazten hasi baino minutu batzuk lehenago, sakeleko telefonoaren pantailan ikono berri bat agertu zait. Ohartu naiz abiadurak hobera egin duela eta segituan abiadura testa egiten duten webgunera jo dut. Hala ere, emaitza ez da izan espero nuena
Webgune honetan 42 kbps ematen dizkit beherako trafikoari dagokionean, alegia, 5,3KB/s; eta 19kbps, alegia 2,4 KB/s, gorakoa. Beste honetan, 8 kbps gora eta 12 kbps behera. Horrek, testu bertsioan dauden webguneetan nabigatzeko moduko ere ez du emate, inondik inora “abiadura handiko Internet”. Berez, hemen azaltzen den bezala izan beharko luke. Abiadurak apur bat gora egiten duenean, webguneak banan bana ikusteko gai naiz, pazientzia pixkatekin. Pentsa.
Yoigon esan didatenaren arabera Donostian ez dute estaldura arazorik. Dena dela ere, okerrena ez da oraindik behar bezala konektatzerik lortu ez izana. Eta txarrena ez da zerbitzua saltzen dizunarengana erantzun bila joan eta esku hutsik itzultzea… Erantzun egoki bat emateko saiakera ere ez egitea da sutu nauena.
Sekulako kasketa daukat.
Verdad de la buena, esaten dute Yoigokoek beren zerbitzuak saltzeko. Hau bai dela egia berdaderua.
NireTv sortu duen Davidek lelo hau erabili du bere bideo-blog berrian: Irudi batek mila hitzek bezainbat balio badu, zenbat hitz balio ditu bideo batek? Bada, bere esanetan, bideo bat mila irudi eta 1.000.000 hitz baino eragingarriagoa da…
Euskal Herrian azkenaldian aurkeztu diren webguneen artean, agerikoa da bideoek gero eta garrantzia nabarmenagoa dutela. Hedabide handietan ere, indar handia dute ikustekoa eta entzutekoa uztartzen dituzten edukiek. Luistxo Fernandezek, Interneteko euskal guruak, Sustatun azaldu zuen Internet bidezko bideo zerbitzuen inguruan merkatu interesgarria dagoela zabalik. Eta katarroak nire usaimena guztiz lermatua badu ere, esango nuke laster proiektu berri gehiago ezagutuko dugula.
Iragan astean Bilbon egon nintzen, eta hiri handi batera joaten naizen bakoitzean egiten dudan legez, doako egunkariak begiztatu nituen metroan. Besteak beste, “El nervion” eta “ADN”. Azido desoxirribonukleikoaren laburdura izentzat hartu duen egunkarian zutabe interesgarria irakurri nuen. Bartzelonako metroan neska batek jasandako eraso arrazista/sexistaren inguruan mintzo zen gogoan ez dudan zutabegilea.
Haunsnarketa kabala egin zuen. Izan ere, ohikoak dira etorkinen aurkako erasoak. Egunero-egunero gertatzen dira. Kasu honetan, baina, erasoa kamera batek grabatu izana da gertakaria ezhoiko bilakatu duena. Eta horregatik aztoratu gara hainbeste, zutabegile horren iritzian: Irudien gogortasunagatik gu geu erasotuak sentitu garelako. Hitzez esan baligute, akaso, ez litzaiguke-eta hain gordina irudituko. «Eraso txiki» batean geratuko litzateke, eta hedabide gehienek ez liokete erreparatu ere egingo.
Alde onak eta txarrak ditu geure gizarte mediatizatu honek. Gero eta gehiago dira beren eskuetan kamera bat darabilten lagunak. Batzuek, gauza ederrak egiteko erabiliko dute. Beste batzuei lekukotasunak zabaltzeko baliagarri egingo zaie. Baina, jakina, bizitzako alor guztietan bezala, denetariko jendea dago, eta baita denetariko bideoak ere.
Azkenaurreko astakeria Gasteizen gertatu da. Adimen urriko lagun bat biluzarazi, grabatu eta sareratu egin dute bideoa. Bartzelonakoan, bideoa erasoaren lekuko bilakatu da. Gasteizen, bideoa bera da erasoa, eta erasoaren lekuko.
Hispanitatearen Eguna omen da gaur, baina GARA egunkarian laneguna dugu. Gure egutegian, ez da jaieguna.
Nik, egia esan, ez dut ezer ospatzeko, nahiz eta martziano xamar ere sentitzen naizen batzutan. Lantokira bidean, Donostian, kaleak ez dirudi beste edozein astegun. Eta interneten ere, geldi xamar dago guztia.
Sustatu.com, egunero 8:00ak inguruan berritua agertzen zaidana, eguneratu gabe dago orain. Eta Zabaldu.com-en ere, ez da oraindik ilaratik albisterik atera azalera.
Jenderik ezean, iragarkiei begiratu behar izan diet gaur goizean, kalean. Donostiako autobusen markesinatan, eta Kontxako pasealekuko termometro-erlojuetan, DYAren kanpaina baten bi kartel ikusi ditut. Biak ala biak deigarriak.
Ez dut argazkirik ateratzeko betarik izan, eta sarean ere ez ditut irudiak topatu, baina laster igoko ditut Flickr-era. Batean Ghandi agertzen da lurrean eserita, bere argazki ezagun batean. Eta bestean, Ernesto Che Guevara. Biek, DYAren peto horia daramate soinean. Kuriosoa da kanpaina, zalantzarik gabe.
Beste iragarki batek ere bereganatu du nire arreta. Banner bat da oraingoan. Fernan-en blogean ikusi dut. Domeinu eta ostalaritza zerbitzuak eskaintzen dituen Hostinet enpresarena da.
Antza denez, azken aldian .es domeinuen erregistroak dezente ugaritu dira. Ez dakit “ñ”a eta “ç”a nahiz tildeak dituzten hitzak erregistratu daitezkelako ote den.
Kontua da Hostinet-ek, bere zerbitzuak iragartzeko, burutazio xelebrea izan duela. Arnaldo Otegi eta errege espainola erabili ditu banner batean domeinuen erregistroa iragartzeko. Halaxe dio: “Batasuna.es: STOP… Rey.es: STOP… Pero muchos otros se pueden registrar por solo…“.
Hemen ikus dezakezue
Hilabete batzuk igaro dira udal hauteskundeak erabaki zirenetik. Orduan, kanpainaren pasarte batzuen harira zutabea idaztekotan egon nintzen. Donostiako bi alkategai nagusi ziren protagonista. Baina azkenean beste gauza “garrantzitsuago” batzuek bereganatu zuten zutabe mardul honen arreta.
Lehenengo pasarteak egun alkate den Odon Elorza zuen aktore nagusi. Hiriburura kostaldeko trenean bertaratu nintzen egun hartan, eta Lugaritzen jaitsi nintzenean, kamerak, flashak eta kazetariak ikusi nituen aztoratuta. Nasan aurrera egin ahala jabetu nintzen egoeraz. Bagoietako batean alkate eta alkategai zena ikusi nuen eserita. Antza denez, kanpaina garaiko prentsaurrekoa deitu zuen geltoki berrian. Eskaileratan gora joan nintzen eta PSEren furgoneta ikusi nuen aparkatua. Sarreratik gertu, aparka ezin daitekeen toki batean. Beti exenpluarekin predikatzen… Elorza bere auto ofizialean irudikatu nuen. Bietako bat. Geltokitik nahiko gertu duen etxetik trena hartzera joateko. Ala lantokitik, Udaletxetik, geroago kontrako bidea egingo zuen trena hartzera joateko. Maiz erabiltzen dut ez bagoietan ezta geltoki gehienetan ere komunik ez duen “hirugarren munduko” tren hori. Eta behin bakarrik ikusi dut egun berriz ere alkate dena bertan.
Bigarren pasartea beste alkategai nagusiak interpretatu zuen. Egunkariko erredakzioan nengoela, EAJko hautagai Xabier Ezeizabarrenaren prentsaurreko deialdia jaso nuen. Bizikletaz egingo zuen Antiguatik Erdialderako bidea, helmugan adierazpenak egiteko. Ekitaldi hartara ere hedabide ugari gerturatu zen. Eguraldiak, alta, ez zion mesederik egin, eta bere flekiloa busti-busti eginda agertu zen egunkarietako orrialdeetan… Donostiako bidegorriak maiz erabiltzen ditut. Baina euria ari duenean, nahiago izaten dut autobus publikoa hartu lantokira blai eginda iritsi baino. Ez egun eguzkitsuetan ezta euritsuetan ere ez dut Ezeizabarrena pedalei eragiten ikusi.
Hauteskunde kanpainak zipristintzen dituzten egoera irrazionalak dira, antzezpen hutsa. Eta ondorio argi bat atera nuen. Politikariek, edo beren kanpainak diseinatzen dituzten profesionalek, inozotzat dituzte hautesleak. Eta irudi eskas batekin pertsuaditzeko gai direla uste dute.
Albiste hau irakurri nuen atzo. Estatu espainoleko alkate hauta-berrien %90ak igo du dagoeneko bere soldata. Bigarren ondorioa atera dut. Agian kanpainak diseinatzen dituztenek arrazoi dute.
Alfred Hitchcock zinegilearen “Rear Window” izenburua euskaratzeko, hiztegietan aritu naiz begira. Eta horratx bilaketaren emaitza. Leihoa da Internet eta informatikaren munduko imaginarioan ikonorik bereizgarriena. Leihoak irekitzen ditugu euri edo haizearen beldurrik izan gabe. Eta txoriak beren aurka talka egingo ez duela jakinda ixten ditugu berriz.
Googlek zenbait tresna eskura jarri zituenean, Maps edo Earth kasu, leiho gehiago ireki zituen geure egongelako horman. Lurreko ia edozein tokitako satelite irudiak, mapak, hiru dimentsiotako orografia. Ilargia ere, bertatik bertara. Mila leiho zabalik, GAUR8ko leloak dioen bezala.
Internetek, mila baino, infinitura arteko leiho andana ireki du. Baina, agian leihotik sartzen den argi izpiek itsututa, leiho jakin baten presentziaz ez gara ohartu. Edo ahaztu zaigu kanpora begirako leihoak irekitzen genituen bitartean, barrura begirakoak ere parez pare zabaldu ditugula. “Leiho begiluzea” da, begirale indiskretoa. Guk jakin gabe begira ari zaigun hori.
Begirada hori berriz ere agerian geratu da Googlek garatu duen tresna berri batekin. Street View du izena. Mementoz Amerikako Estatu Batuetako zenbait hiri daude ikusgai. Labur azaltzeko, Google Maps aplikazioaren gehigarria da eta hiriko kaleen irudiak eskaintzen ditu. Auto barruan egongo bagina bezala ikus ditzakegu kaleak, etxeak, jendea… Errenkadan maisuki paratutako argazki panoramikoen bitartez, geure burua New Yorken, Las Vegasen, Miamin, San Frantziskon edo Denverren barrena irudikatzea errezagoa da orain. 360 graduko ikusmira.
Duela zenbait aste Street View tresnaren berri izan nuenean, lankide batek segituan esan zidan laster egingo zuela talka jendearen pribatasun eskubidearekin. Laster izango zituela arazoak Googlek. Ez dakit honez gero lege arazorik izan duen. Baina hainbat lagun egoera «konprometituan» geratu dira begirale indiskretoaren begi ninian izoztuta.
Mutil gaztea hesia saltatzen, baimendutako gehiengo abiadura gainditu duen auto gidaria, kale bazterrean txiza egiten ari den gizona, eta «tangatxoa» agerian duen neska…
Eztabaida dagoeneko piztu da sarean. CIAk hori bera egiten duela agerikoa balitz, ez al genuke salatuko?
Maiatza 11th, 2007
3:39 pm
urban
Urolako ezagun batzuk topatu nituen joan den asteburuan eta hizketan aritu ginen tartetxo batez. Haietako batek kontatu didanez, «beldurra» ere pasa omen zuen orain gutxi Donostian.
Merkatalgune handi bateko komunean lau bat lagun aurkitu omen zituen bertan geldi, besoak gurutzatuta eta bizkarra paretari itsatsita. Jantzi zabalak zeramatzaten soinean, baita urre nahiz zilarrezko kateak eta kapela ere. Azala geurea baino ilunagoa. «Lating king horietakoak?», galdetu nion txantxetan. «Bai bai, horietakoak».
Lagun talde horrek ez zion ezer txarrik egin. Begirada maltzurrek, kasik mehatxuzkoek, beldurtu zuten, antza, gizasemea. Eta ziztuan atera omen zen bertatik, ez dakit bere beharrak egin gabe ala eginda. «Geuk ere sortu beharko diagu baserri kings», esan zuen orduan bere lagunak, ohartarazpen tonuarekin.
Gero eta gehiago dira geure herri eta, batez ere, hiriburuetan bizi diren etorkinak. Bistan da. Eta gero eta aizago entzuten ditut gisa honetako aipamenak. Jakina, orain kontatu dudana txantxa moduan bota zuen, baina benetan kezkagarriak diren astakeriak ere entzuten dira, batez ere telebistan.
Azkenekoa, etxebizitzaren inguruko eztabaida batean. Gizon ilehori haren esanetan, «etorkinak errekonkista prestatzen ari dira», eta beraiek dira gaitz ororen iturri. Baita etxebizitzaren arazoaren eragile ere. Hamaika entzuteko… Laster hasiko da Le Penn bat horrelakoak esaten, eta Euskal Herrian ere baietz arrakasta izan.
Atzo, kostako trenean lanerako bidean nindoala, ezezagun bat eseri zitzaidan alboan eta ordenagailu eramangarria atera zuen. WIFI sarera konektatzeko saiakera egiten hasi zen, eta nire ikusmina piztu zuen: «Hemen konexiorik ba al dago?». Erantzun zidanean konturatu nintzen mutila hegoamerikarra zela. Eta tartetxo batean geure iritziak trukatu genituen, konexioen inguruan. Gustora sentitu nintzen. Ez dakit, etorkinekin adeitsu jokatzea balentria izango balitz bezala. Bera ere gustora aritu zen, uste dut. Guztiz normala izan beharko zukeen gauza bat… Donostiara iristear ginela, Martuteneko geltokia ezagutzen ote nuen galdetu zidan. Baietz esan nion, baina Renfeko trena hartu behar zuela. «Bai, bertan dago militarren egoitza, ezta?», esan zidan.
Pentsatzekoa da lan bila zihoala Loiolara.
