rssgaur8 logotipoa

Munduak bertsolaritza uler dezan

Asier Altuna zinegileak, besteak beste “Txotx” laburmetraia eta “Aupa Etxebeste!” luzemetraia Telmo Esnalekin batera zuzendu zituenak, luzemetraia dokumentala prestatu du bertsolaritzaren inguruan.

Joan den urteko abenduan hasi zen irudiak grabatzen BECeko Bertsolari Txapelketa Nagusiko finalean. Bere esanetan, “Bertsolari filmak bertsolaritza munduan ulertzeko klabe nagusiak emango ditu”.

Txintxua Films etxeak ekoiztutako dokumental honen pilotua dagoeneko sarean dago ikusgai, ingelesezko eta gaztelaniazko azpitituluekin. Finaleko irudiak hainbat elkarrizketarekin nahasten dira film honetan eta emaitza benetan ikusgarria da.

Bertsolari filma zinema aretoetan egongo da ikusgai lehenbizi baina Bergarako zuzendariaren lana telebistan ere ikusi ahal izango da seguru aski, eta DVDan ere argitaratuko da.


euskaltube.com bideoak | Izenburua: Bertsolari filmaren pilotua | Erabiltzailea: pertsuk

REC filmaren euskal bertsioa

Hamar minutu inguruko laburmetraia agertu da Interneten. Jaume Balaguero eta Paco Plaza kataluniarren REC film arrakastatsuaren euskarazko parodia bat da. Originalaren trailerra eta euskal bertsioa ekarri ditut blogera.

Terrorezko zinema lantzeko ikuspegi ezberdina omen du REC filmak. Azken urteotan hainbeste zabaldu den sorbalda kamera, edizio gutxi edo itxura domestikoaren estiloan egina dago. Gogoan izan “The Blair Witch Project“, “Cloverfield“, edo berriki “District 9“, beste asko eta askoren artean. Guztiak dira errealismoa lantzeko saiakera ezberdinak.


euskaltube.com bideoak | Izenburua: Rec (trailerra) | Erabiltzailea: zinezale

Euskarazko laburmetraian hasiera batean apur bat luzea egiten da, baina tentsioa mantentzen du nolabait, pantaila aurrean dagoenaren ikusmina piztuz: Ze arraio da hau? Galdegin diot nire buruari… Baina hasieratik bukaerara ikusiz gero, eta lagun artean ondo pasatzen egindako lana dela kontuan hartuta, harribitxi polit baten aurrean zaudela konturatuko zara. ;)

Eta hasieratik bukaerara diot filma sekuentzia bakarrak osatzen baitu. 10 minutu inguruko “travelling” “plano sekuentzia” (eskerrik asko Burga!) nahasia, ez da erraza gero! Denbora horretan jarraian grabatutakoen artean detaile politak daude. Eta, zalantzarik gabe, amaiera da onena, beti ere aurreko guztia ikusi baduzu… Hasieran irudi dezakeena baino hobeto biribildu dute istorioa, alegia.


euskaltube.com bideoak | Izenburua: REC (Euskal bertsioa) | Erabiltzailea: zinezale

Euskadi Irratia entzuten baduzue, akaso ezagutuko duzue laburmetraian agertzen den ahotsetako bat. Andoni Mutiloa esataria da, argindar-teknikoaren paperean… ;) . Besteak beste, hainbat blogari erorekin igandetan solasean aritzen da Amarauna saioan. Andoni “Elvis” da, Zurine Saregi “La Juani” eta Joseba Olagarai “Marilyn”. Teknopataren txokoan entzun dezakezue bere ahotsa, adibidez, hemen.

Zer nolako sorpresa hartu dudan! Batetik, Andoni agertzen delako eta, bestetik, laburmetraiaren beraren bukaeragatik.

PD: Beti Interneti buruzko berri eske eta… orain zu albiste! ;)

Augmented Reality: Euskaraz, zenbat errealitate?

Augmented Reality. Azkenaldian oso modan dagoen teknologia da. Geokokapenean oinarrituz, mundu fisikoari informazio erantsia gaineratzen dio gailu eramangarri baten bitartez. Begien aurrean agertzen zaigunaren gainean Interneterako estekak agertuko balira bezala. Hobeto ulertzeko, Teknopolis saiorako grabatu genuen Vlog ataleko kapitulu hau ikus dezakezue (2 minutu).


euskaltube.com bideoak | Izenburua: VLOG_4: Errealitate areagotua | Erabiltzailea: teknopolis

Ondo. Ulertu dugu zer den Augmented Reality delako hori, eta izan ditzakeen aplikazioak. Baina, euskaraz… nola esaten zaio euskaraz? Inongo hiztegi, estilo liburu edo akademiaren arauetan ez baita ageri.

Bada, badirudi, euskararen Augmented Reality-ak errealitate bat baino gehiago dituela. Bideo hori grabatzeko gidoia prestatzen aritu ginenean, zalantzak sortu zitzaizkigun. Eta Teknopoliseko erredakzioak “Errealitate Gehitua” erabiltzea hobetsi zuen, Andoni Sagarna euskaltzainaren Iparroratza blogean halaxe ageri zelako.

Bideoa grabatu ostean, ordea, zuzentzaileek erabaki zuten ez zela Errealitate Gehitua, “Errealitate Areagotua” baizik. Halaxe irakur daiteke bideo honen transkripzioan, baita Elhuyarreko beste argitalpen batzuetan ere. Besteak beste Igor Leturiak idatzitako artikulu bikain honetan.

Ordutik, hainbat blog eta agerkaritan irakurri dut euskaraz Augmented Reality delakoari buruz. Arkaitz Zubiagak, esaterako, “Errealitate aberastua” esaten dio “Gaur8“n. Gorka Julio Teketen-ek, aldiz, “Errealitate hedatua” erabili du “Berria“n argitaratutako artikulu batean.

Ikus ditzagun gaztelaniazko “aumentar” aditzaren euskarazko adierak:
Euskalterm hiztegian: Handitu, handiagotu.
Elhuyar hiztegian: Handitu, handiagotu, gehitu, gehiagotu, emendatu, ugaldu, areagotu.
3.000 hiztegian: Gehitu, aniztu, berretu, ugaritu, gurendu, agregatu, eratxiki, emendatu, handitu.

“Errealitate Gehitua”, “Errealitate Areagotua”; “Errealitate Aberastua”, “Errealitate Hedatua” edo besteren bat… Nola esan behar zaio euskaraz?

Isunak eta grebak

Ibilgailuen Azterketa Teknikoa (IAT) gainditu duzula ziurtatzen duen autoko pegatina iraungitzear duzu akaso. Eta agian Gipuzkoan bizi zara. Jakin ezazu, bada, herrialde honetan dauden hiru IAT guneetatik bi greban daudela, lan badintza eta zerbitzu duinak aldarrikatzeko.


euskaltube.com bideoak | Izenburua: IAT-ETAKO GREBA / HUELGA EN LAS ITV | Erabiltzailea: ELAKOTXOKOA

Bideoa ikusi baino lehen bururatu zaidan lehenengo gauza ondokoa izan da: “Baina… nola da posible Administrazioak arautu eta kudeatzen duen baimena enpresa pribatuen bitartez banatzea?”.

Ezjakin hutsa naizela pentsatuko duzue agian, baina ez naiz gidaria, eta ez dut azterketa hau inoiz gainditu behar izan. Ez dut sekula autorik gidatu eta, jakina, jabegoan ere ez dut izan. Hala ere, badakit pribatizazioaren itzala oso zabala dela “zezenaren larrua”n

Lagun batekin hitz egiten ari nintzela esan dit bere autoko kristalean itsatsita daraman pegatinak hemendik hilabete eskasera salatuko duela. Ez dela oraindik azterketara aurkeztu. Orduan etorri zait gogora Irun eta Urnietako IAT zentroetako langileak greban ari direla lan baldintza txarrak salatzeko.

IAT azterketa pasa gabe zirkulatzea arau-hauste larria omen da 2005. urtetik, eta 91/300 € bitarteko isuna jar diezazukete

Urnieta eta Irungoak Tuv Rheinland enpresak kudeatzen ditu, eta Gipuzkoan beste IAT zentro bat dago soilik, Bergaran. Hain zuzen ere, beste enpresa pribatu baten eskutan, nork daki ze lan baldintzatan.

Nafarroan, aldiz, bost gune daude. Horietarik beste bi aipatu enpresa alemaniarrarenak dira: Arbizukoa eta Iruñekoa. Beste hiruak Tutera, Peralta eta Noainen daude.

Araba eta Bizkaian ere badira hainbat. Eta Lapurdi, Nafarroa-Beherea eta Zuberoan mordoxka bat gehiago.

Laguna Donostian bizi da. IAT azterketa egiteko beste zentro batera joateak elkartasun ezaren kezka piztu dio.

Zer egin?

Kaiku naiz, pirolisia dut eta onlain nago

[Sarrera hau erantzun gisa utzi dut Amatiñoren blogean. Gero ohartu naiz zelako txapa bota dudan, eta blog gosetu hau elikatzeko baliatzea erabaki dut]

Nire ustez bada beste aldagai bat kanpaina honi positiboki eragin diona.

Ez naiz ni ere sartuko sakonean aztertzera Kaikuren leloaren egokitasuna ala egokitasun eza. Edozein kasutan, leloari bakarrik erreparatuta, nik azkenean hautatu dutenaren alde egingo nuke hasieratik, “Ni Kaikukoa naiz”, alegia.

Sustatun azaldu nuen bere garaian zergatik: Besteak beste, kirol talde baten jarraitzaile denaren zantzua hartzen diodalako esaldiari, eta hain zuzen ere, Kaikuk traineru bat patrozinatzen duelako.

Ez nago guztiz ados aurreko iruzkinean “Nick”ek dioenarekin. Baliteke batzuetan hobe izatea produktu bati buruz gaizki hitz egitea, hitzik ez egitea baino. Baina ez beti. Soilik horrek nolabaiteko ondorioa badu. Ondorio hori ez da erraz kontrolagarria, ordea. Baina kasu honetan, ondorio bat baino gehiago izan dira.

Esan bezala, uste dut Kaiku polemika honekin guztiarekin irabazten atera dela, eta saiatuko naiz azaltzen zergatik.

Batetik, kontsumitzaileen edo gutxienez euskarazko iragarki horrek duen xede-taldearen zati handi baten aurrean Kaikuk erakutsi du entzuten dakiela, eta baita entzundakoaren arabera erreakzionatzen ere (erdizka besterik ez bada).Nire begietara, arrazoi horrexegatik berberagatik beren irudia positiboki indartua irten da azkenean.

Bada beste faktore bat ere. Kontrako iritzi eta jarrerak azaltzen direnean, maiz aldekoak ere agertzen dira. Amatiño, testuinguru honetan, zure kasua oso argia da. Halako batean, kritika zaparradaren ostean, bere inguruko iritzian eragiteko gaitasuna duen pertsona erreferentzial bat irten da Kaikuren defentsan. Ez hori bakarrik, “anonimoagoak” edo diren zenbait ere agertu dira han eta hemen egin diren iruzkinetan (Zuzeun, Sustatu, Blogetan…) Kaikuren alde. Eta, seguru aski, hasiera batean kritika gogorrak egin dituztenen iritziak apur bat apaltzea ere lortu dute. Lehenago aipatu dudan faktorearekin gertatu den bezala.

Hori, dudarik gabe, marketin ekintza brutala da, inpaktoa hamaika bider indartsuagoa da. Besteak beste, iruzkinak egiteko “beharra” sentitu duten pertsonak balizko kontsumitzaile zuzenak direlako.

Orokorrean, esan bezala, irabazten atera direla esango nuke.

Beraz, ni Kaikuren kanpainaren diseinatzailea izan banintz, seguru aski erabaki okerra hartuko nukeen. Hobe zatekeen “Ni Kaiku naiz” hautatzea.

Hala ere, aldez aurretik erreakzioa aurrikustea zaila izan ohi da, eta uste dut suerte kontua izan dela Kaikurena planifikazioaren ondorio baino gehiago.

Kritika bat bai egingo nieke, baina usteen araberakoa da. Uste baitut, kanpaina hau erderaz pentsatua izan zela, eta gero euskaratze (oker ala egokia) egin dutela.

Orain artean kanpaina grafikoa besterik ez nuen ikusi. Jakin izan dut irratietan euskaraz mezua aldatu dutela. Eta baita telebistako lokuzioetan ere. Baina gaur ditxosozko anuntzioa ikusi dudanean, bere garaian Fagorrek egindako Pirolisiaren kanpainaren akats berbera ikusi diot. Telebistako iragarkia gaztelaniaz izan da grabatua, eta gero euskaraz bikoiztu dute, Euskaltelek “Onlain nago”rekin egin duen bezala.

Pirolisiaren inguruko artikulua idatzi nuenean, Publis enpresakoek deitu zidaten, artikuluaren berri izateko. Ia eskertu ere egin zidaten, eta azaldu behar izan nien kritika bat zela, eta ez nituela oso ongi uzten. Une horretan nire solaskide izan zenak gazteleraz egin zidan, eta artikulua euskaraz zegoen idatzia. Horregatik ote?

Galdera:

Hain zaila (eta garestia) al da euskaraz (ere) dakiten aktoreak kontratatzea? Telebistako iragarkiak aktore berberarekin euskaraz eta gaztelaniaz grabatzea, bikoizketaren beharrik gabe, story-board berdinaren gainean? Markaren hobebeharrez diot, niri bederen sinesgarriagoak egingo litzaizkidake-eta, zalantza izpirik gabe.

Portzierto, behinola zera aldarrikatu nuen blogean (askoz gehiago elikatzen nuen garai hartan…): “Ergela naiz eta harro nago!”. ;)


euskaltube.com bideoak | Izenburua: Onlain Urtebetez! | Erabiltzailea: Argoitz21

Irekia

Patxi Lopezek gidatutako Eusko Jaurlaritzak gonbidapena luzatu zidan bart Gasteizen aurkeztu duten Irekia egitasmoaren ekitaldira joateko.

Ez dut hausnarketa politiko sakonik egiteko asmorik, baina nire iritzia azaltzen saiatuko naiz.

Irekia proiektuak orain oso modan jarri den “Open Government” kontzeptua ei du inspirazio iturri. Nolabait esateko, Gobernuak hartuko dituen erabakietan herritarren iritzia ere kontuan hartzea omen da helburua.

Hitz egin nezakeen Obamak eta Lopezek; AEBek eta EAEk dituzten ezberdintasunen inguruan, edo helburu hori teknologia (ere) erabiliz nola erdietsi daitekeen azaltzen saia nintekeen. Bota nezakeen administrazio publikoaren datuak askatzeari buruzko nire iritzia. Intereseko gaiak ditut guztiak, eta Politika 2.0 delakoaren benetako esanahaia ere maiz izan dut hizpide.

Gaurkoan ez diot horri tirako, ordea.

Gonbidapena onartu eta Gasteizen azaldu banaiz, printzipioz edonoren iritzia entzun eta edonorekin biltzeko arazorik ez dudalako da. Hori batetik. Kritikatzeko, lehenago ezagutu/entzun beharraren garrantzia ere azpimarratuko nuke, halaber. Kazetari lanbidean ia alderdi guztietako mitinetan egonda nago, eta prentsaurreko batera joango banintz bezala sentitu naiz gaur. Jakina, lagunez inguratua joateko aukera ere pisuzko arrazoia izan da.

“Demokraziaren” demokratizazioa (!?) ere intereseko gaia dut, edozein herrialdetakoa. Baina orain hilabete batzuk Rahaf Harfoushen hitzalditik oso dezepzionatua atera banintzen, gaur berbera esan dezaket Gasteizen entzun dudanari buruz.

Izan ere, herritarren parte-hartzea sustatu nahi bada, zergatik ez dira kontsulta gehiago egiten? Hori da Administrazioaren erabakietan herritarren parte-hartzea sustatzeko biderik egokiena, zalantza izpirik gabe. Lau urteko txeke zuria eman beharrean, legegintzaldiak dirauen bitartean hartzen diren erabakiak herritarrei kontsultatzea. Udaletxeetatik hasi eta aginterik goreneraino.

Ez zait iruditu Gobernu Irekiaren aurkezpenean horrelakorik esan denik, inondik inora.

Komunikazioaren teknologiak ere erabil daitezke, jakina, herritarren iritzia ezagutzeko, edo gutxienez ezagutzeko bide bat zabaltzeko. Baina esan behar dut teknologikoki ere oso pobrea iruditu zaidala proposamen hau. Webguneari errepasotxo bat eman besterik ez da egin behar hortaz jabetzeko.

Ez dakit. Akaso aurre-iritziz gainezka joan naiz, ondokoa pentsatzea aurre-iritzia bada bederen:

Hautesleen zati handi bati parte hartzen utzi ez zaion hauteskunde baten ondorio den edozein Gobernuk nekez hitz egin dezake herritarren parte hartzea sustatzeaz. Ez hemen eta ezin inon. Beraz, horrelako egoera batean sortutako aginteak ez du eskumen horiek izateko eskubiderik. Eta eskumen horien ondorio diren erabakiek zilegitasun guztia galtzen dute, ondorioz.

Administrazioaren herritarrekiko irekiera beharrezkoa da oso, gobernatzen duenak gobernatzen duela ere. Eta horretarako teknologiak erabiltzea, bide interesgarri eta emankorra izan daiteke. Irekitze hori Twitter erabili eta foro bat abiatzea baino gehiago dela ulertuko balute, marketinaz harago ikusiko balute… gisa honetako ekimenak txalotu ere egingo nituzke.

Ezinezko egingo zait txaloa, ordea, lehen aipatu dudan premisa hori desagertzen ez den bitartean.

Eskola 2.0, nire iritzia oso-osorik

“Berria” egunkariak erreportajea argitaratu du gaur Informazio eta Komunikazioaren Teknologiek Euskal Herrian eta euskararengan duten eraginaren inguruan.

Jon Rejado kazetariak zintzo zintzo laburbildu ditu Maite Goñi, Marko Txopitea, Gorka Julio eta niri egindako galderak.

Ezagutzen dut kazetariaren lana eta badakit sintetizatzea oso lan zaila dela, nire lagun batek dioen bezala, “diseinuaren esklabu” baikara batzutan lan tresna gisa luma (edo hobe esanda, teklatua) dugunok.

Hala ere, eta erantzunak idatziz, e-posta bidez bidali nizkionez, oso osorik hemen argitaratzea erabaki dut. Azken finean, ez nuke nahi egindako lana alferrik gal dadin eta, bestalde, blog honek badu eguneraketa beharrik. Aldez aurretik lana eginda dagoenez, hemen itsastea erabaki dut.

Galdera: TIC edo IKT direlakoen inguruan azpiegitura (ordenagailuak, interneterako konexioa) sustatzen jarraitu arren, helburua ia bete dela uste du Jaurlaritzak. Orain edukietara jauzi egiteko unea dela adierazi du Xabier Sabalza Berrikuntza eta Informazioaren Gizarteko zuzendariak. Iritzi bera al duzu? Zergatik? Jauzia azkar/garaiz/berandu heldu al da?

Erantzuna:
Lehenik eta behin azpimarratu nahi nuke nire iritzia IKTak erabiltzen dituen herritar batena dela, eta asko jota teknologia berriei arreta berezia jartzen dien kazetari batena. Ez nator hezkuntza mundutik eta, beraz, ezagutzen dudana bigarren eskuko informazioari esker dakit.

Hori esanda, hezkuntzan IKTen erabilpena sustatzeko orduan ezberdindu nahi nituzke eskola publikoan egiten ari diren ahaleginak eta pribatuan egiten ari direnak. Lehenengoari helduko diot. Asteon Victor Bermejok, IKTen programaren arduradunak, Eskola 2.0 egitasmoaren inguruan egindako aurkezpena ikusi dut, eta ez zait bat ere zehatza iruditu. Nire irudipena da Jaurlaritza korrika eta presaka egiten ari dela gauza asko eta planifikazio falta handia dagoela. Akaso intentzio oso onarekin ari dira IKTak bultzatzen hezkuntza publikoan, baina plangintza integral baten falta dagoela esango nuke. Hiru alderdi ezberdinduko nituzke: Azpiegiturak, irakasleen formakuntza eta edukiak. Lehenengoari dagokionean, Eusko Jaurlaritzak kontrakoa badio ere, esango nuke nahiko berandu datorrela eskola publikoko lehen hezkuntzako 5. mailako ikasleei IKTen bidezko irakaskuntza sustatzeko baliabideen hornikuntza. Badirudi ikasle bakoitzak netbook edo ordenagailu ultraeramangarri bat izango duela aurten, besteren artean, baina baliabide horiek eskuratzeko deialdia orain gutxi argitaratu da eta, beraz, ezin esan daiteke aurrikuspen nahikoarekin bultzatu denik. Afera honen inguruan, gainera, oso kritiko naiz erabiliko den softwarearen inguruan. Izan ere, nire iritziz, eskola publikoak software librea bultzatu beharko luke, Microsoft bezalako enpresen sistema eragileak eta lizentzia garestiak baztertuz, eta ikasleak softwaren librearen ingurune batean heziz. Baina abiarazte bikoitza izango omen dute aparailuok. Alegia, GNU-Linux banaketa bat ez ezik, baita Windows ere. Baina eskola publikoa ez da alperrik herritar guztiok ordaintzen ditugun zergen bitartez finantzatzen.

Bigarren hutsune nagusia edukien inguruan dakusat. Izan ere, IKTak helburuak erdiesteko bitarteko besterik ez dira. Hezkuntza metodoa egokitzeko beharrezkoa da azpiegitura horiek baliatuta ikasleak hezteko erabiliko diren edukiak sortzea eta hezkuntza sitemaren benetako iraultza eragingo duen plangintza orokor, zehatz, landu eta sakona abiaraztea.

Hirugarren hutsune nagusia hezitzaile edo irakasleen formakuntzan dagoela uste dut. Nire uste apalean, ikasle asko eta asko irakasleak baino jaioagoak dira IKTen erabilpenari dagokionean. Irakasleek IKTak ikasteko nola erabili behar diren irakatsi behar badiete, orduan formakuntza sakon baten beharrean daude. Hiru arlo hauek (hornikuntza, edukiak eta formakuntza) aldi berean abiaraztea akats handia da nire ustez. Metodologia berriaren ezarpena eskalonatua izan beharko litzateke, eta ez korrika eta presaka egindako zerbait.

Eskola 2.0 programak kontzertatutako ikastetxeei dirulaguntza emango die gero eskola pribatuek beren kabuz programa gara dezaten. Ikastolei dagokienean, Ikastolen Elkartea Ikasys sistema garatzen ari da, eta ,edukiei dagokionean aurrerapauso handiak egiten ari direla uste dut, Administrazioari aurre hartuz. Gainera, badira ekimen berezitu eta pertsonala oso gogoangarriak, Ordiziako Jakintza ikastolarenak kasu. Irakasle jakin batzuen jaiotasunari esker metodo, eduki eta inplantazio oso egokia egin da hor. Baina hori ez da nahikoa. Eragite globala beharrezkoa da.

G: Gaurko gizartean egun dauden oinarrizko baliabideen ezagutza nahikoa al da? Nola sustatu beharko litzateke horien ezagutza, behar izanez gero?

E: Gai mardula da hori. Ez baita berdina haur eta nerabeen formakuntza eta helduena. Gizarteak gero eta gehiago ezagutzen ditu oinarrizko baliabide horiek. Baina ez dut uste, salbuespenak salbuespen, hezkuntza sistemaren meritua denik. IKTetan, maiz, modu autodidaktikoan ikasten dira gauzak, eta esango nuke gizartea hezkuntza sistemaren aurretik doala zentzu horetan. Hala ere, ez dut uste oraindik nahikoa denik gizartean dagoen ezagutza. Izan ere, hezkuntza sistema aitzindari izan beharko litzateke arlo horretan. Hori da ezagutza sustatzeko biderik onena. Baina mementuz hori ez da gertatzen.

G:IKTak hezkuntzan izan dezaketen garrantzia ikusi da hainbat egitasmoetan euskara sustatzeko. Gizartera hedatzeko aukera bideragarria al da? Nola egin beharko litzateke teknologia horietara ohituta ez dauden oinarrizko formakuntza (egin behar izanez gero, noski)?

E: Lehenago esan bezala, formakuntza hori apurka egin beharko litzateke. Eta hezitzaileena da formatu beharreko lehenengo sektorea. Programa mailakatu baten bitartez eta urteen poderioz soilik lor daiteke hori. Letra larriz idatzitako hezkuntza sistemaren eraldaketa beharrezkoa da. Hasi lehen hezkuntzatik, eta Unibertsitateraino. Magisteritza ikasleak ez badira arlo honetan hezten, nola heziko dituzte gero Lehen Hezkuntzako ikasleak? Gauzak ondo egin nahi badira, plangintza benetan globala abiaraztea beharrezkoa da.

G: Zeintzuk izan beharko lirateke etorkizunera begirako erronka nagusiak edukien garapenari buruz? Euskarak interneten eta aplikazioetan duen presentzia nahikoa al da? Hobetu al daiteke? Nola?

E: Gizartearen arlo guztietan da eznahiko ezagutza hori. Gainera, euskararen errealitatea oso urrun dago oraindik normalizaziotik. IKTei dagokienean, badira euskarazko tresnak, baina hori ez da garrantzitsuena. Tresna horien erabilpena, euskaraz erabiltzea eta edukiak (baita norbanakoek garatzen dituztenak ere) euskaraz sortzea beharrezkoa da. Euskaraz komunikatzea, azken finean. Facebook euskaraz erabiltzea, adibide baterako.Ez soilik interfazea euskaratzea, bertako elkarrizketa ere euskaraz izan dadila izan behar da helburua. Euskara sustatzeko hiru zutabe nagusi behar ditugu: Menuak (tresnen interfazeak), platerak (edukiak) eta horiek jango dituzten pertsonak (erabiltzaileak) euskaraz egitea.

G: Instituzioek lagundu beharko lukete horretan?
E: Hizkuntza gutxitua den heinean, eta instituzioek normalizazioa helburu badute, diskriminazio positiboa eta instituzioengandiko laguntza beharrezkoa da. Horrek ez du esan nahi gaur egun erabiltzen diren laguntza sistemak nahikoak edo egokiak direnik. Guztia ez da dirulaguntza kontua. Estrategia kontua da eta, arlo honetan, iraganean eta orainean, estrategia eta plangintza falta nabarmena sumatzen dut nik. Intentzioak onak izan daitezke, baina estrategiak eta erabiltzen diren taktikak agian ez dira egokienak.

Hemen azpian txertatuko dut elkarrizketan aipatzen dudan bideoa:

La Gaviota

Prestatzen ari naizen proiektuetako batekin zer ikusia duen laburmetraia dokumentala. Kamerarekin egiten ari naizen “praktiken” artean orain arte egin dudan gerturatze praktiko edo froga pilotu serioena. “La Gaviota” belaontzi estropada. Konbertsioan kalitatea jaitsi behar izan diot apur bat, jatorrizkoa HDn dagoen arren. Audioan ere desajusteren bat gertatu da bidean. Ea zer deritzozuen.

“La Gaviota” belaontzi estropadaren inguruko dokumentala, Skama itsasontzitik. Getaria eta bermeo arteko regata. Musika: Soulwax, Morcheeba eta Kerobia.

Bideogintza praktikak

Aspaldian nuen gogoa bideo sorkuntzan hasteko, unibertsitate garaitik (eta lehenago ere) asko erakartzen nauen kontu bat da eta. Azkenean, bideokamera bat erostea erabaki dut eta hasi naiz jolasean. Buruan badut ideia bat edo beste, bideosorkuntzari lotutako egitasmo berriren bat agian. Baina ezertan hasi baino lehen praktikatzeko premia nabarmena dut.

Erosi dudan kamera JVC GZ-HD6 bat da (irudian ikus dezakezuena). Froga batzuk egin ditut dagoeneko eta, egia esan, oso pozik nago erosketarekin. Esan bezala, ordea, grabazio eta edizio praktiken beharrean nago eta horregatik irten nintzen iragan ostiralean kalera, kamera eskutan.

Donostiako Zurriola hondartzara joan nintzen, eguraldi ederra baitzegoen eta nahiko olatu majoek astintzen zuten kostaldea. 45 minutu inguruz grabatu nituen surflariak eta ondoren bideoa editatu nuen. Esan bezala, aurrerago egin nahi dudan gauza “serioago” baterako praktika besterik ez da eta, jakina, askoz ere lan txukunagoak egiteko aukera eskaintzen du tramankulu honek. Besteak beste, tripode bat ere erosi beharko dut.

Egiten ditudan saiotxoak Euskaltubera igoko ditut. Hona hemen lehenengo frogatxoa:

Ergela naiz eta harro nago!

Ergela deitu didate “Argian”. Tira, izan nadin zorrotzagoa, irratian hitz egiten duenean bere “ergelean” hitz egiten duen tertulianoa omen naiz… Bale, ez da hori ere, hobe duzue zeuek irakurtzen baduzue zuzenean, sareak dituen abantailen artean bat baita: Bertsiorik ez, originala soilik. Hemen daukazue irakurgai Joxemari Ostolazak utzitako perla: “Haize erauntsi” du goiburu.

Euskadi Irratian igandero blogariak solaskide izan ohi dituen Amarauna irratsaioaz ari da bere talaia intelektualetik “Argia”ko zutabegilea. Eta esaldi horren antzerako bat nik neuk bota nuen, joan den urtarrilaren 25ean.

Ez nuke gehiegi luzatu nahi afera honekin. Baina lehenago ere esan dut erreplikarako eskubidea oso errotua dudala nire baitan, nik neuk ere agerkari ezberdinetan zutabeak idatzi edo irratian hitz egin dudanean kritika edo erantzunak jasotzeko prest egon behar dudala ulertu izan dudan bezala.

Luistxok eman dit zutabearen berri, joan den larunbatean, ustekabean Donostiako Alde Zaharrean topatu dudanean. “Iraindu egin nau gainera?”, itaundu diot irribarrez… “Ez al dago umorearentzako tokirik?”, galdetu diot berriz.

Facebook-en “pikatua” ote nagoen galdetu dit Galderrek. “Ez, bada…” erantzun diot. Baina erantzun, erantzuteko asmoa dudala ere gaineratu dut. Izan ere, zutabe horretan irakurri daitekeenari argudioekin aurre egiteko moduan nagoela uste dut. Eta halaxe egingo dut, kritikaz, baina irainik gabe, noski.

Urtetan egunkarian lanean aritu naizenean, eta idatzi ditudan zutabe, artikulu, erreportaje eta bestelakoetan ez zait inor iraintzea sekula bururatu. Eta ulergaitza egiten zait, “‘Argia’ko historiko bat” ei den honek –ez dut nik asmatu, halaxe esan didate–, niri baino askoz ere eskarmentu eta jakituria zabalagoa suposatzen zaion horrek berak, zein erraz heldu dion baliabiderik ahulenari, zoritxarrez egungo kazetaritzaren generorik erraz eta zatarrena denari.

Kasik are eta praktika ilunagoa ere iruditzen zaidana baliatu du, gainera. Nire hitzak kakotx artean jartzeko ausardia izan du, hitz horiek testuingurutik at aipatzeaz gain esaldia bera ere desitxuratuz.

“Ez da hainbesterako izan, dezepzionatuta nago” bota zuen batek bere ergelean.

Mr Ostolaza dixit.

Esan behar nuen, txantxa moduan-edo, pixkat dezepzionatuta nagoela…

Xuriken Jr dixit.

Nahi baduzue, entzun ere egin dezakezue, Teknopataren txokoan. Sarearen abantailak guztiontzako dira ;)

Ez dakit zuei, baina niri ez zait zilegi iruditzen hitzok aldatzea. Hitzez-hitz gogoan ez bazuen, kakotxak ken zitzakeen, edo “antzerako” zerbait izan zela argi utzi besterik ez zuen. Aldez aurretik prezeski txantxa gisa aurkeztutakoa serio antzean aurkeztea… hori ere ez zait zintzoa iruditzen. Txantxa ona ala txarra, txiste argia ala eskasa. Graziarik gabekoa. Baina txantxa.

Tira… noala harira.

Twitterren beste jende baten iritzia jasotzerik izan dut. Aldekoak eta kontrakoak… eta biek ala biek lasaitu naute, ezagutzen ditudan apurragatik, esaten dena nork esaten duen garrantzizkoa baita niretzat. Babestu nautenen artean, umore eta ironia gaitasunik badutela uste dudan hainbat lagun. Besteei dagokienean, ez naiz baloraziotan sartuko, intoxikazioaren eraginez izan daiteke-eta. Ziur bainago iritzia eman dutenen arteko %40ak saioa bere horretan entzun duela. Beste erdiak, ez dakit.

Bai, eman dizu… nori okurritzen zaio zikloi indartsuago bat eskatzea?“, “kontestua haritz: zu mekaguendioska zaudela irrati tertuliano batek ez dela hainbesterako izan badio… jarri bere lekuan“, “jajajjajajajaaajaj!!! Ergel Powah!“, “Horregatik diot gizarte bezala zerbait ein dugula gaixki, tipo honen komentarioak bezalako zerbait sustatzeko.“, “Irrati edo tertulianoaren maxima: ironia ez da irratian entzuten. #amarauna“, “ergelak, gainera, zoriontxuagoak gera”..

Epaitu dezala irakurleak iritzi horien artean zeini darion ironia barra-barra, eta zeini ez.

Nork esan zuen, “Errealitateak ez diezazula goiburu on bat izorratu?”. Oker egongo naiz agian, baina jokatuko nuke bere eskema mental periodistikoan hiru indar-ideia zituela, eta horiek nolabait uztartzeko behar espirituala sentitu zuela: erauntsia-ilegalizazioak-hauteskundeak. Eta nik, antza, aitzakia bikaina eskaini nion. Harrigarria iruditzen zaidana, benetan, animaleko ergelkeria baliatuz horrelako pirueta literarioa egiteko duen gaitasuna da… Inspirazio iturri, musa eder sentitu naiz. Nola liteke gizagaixo batek irratian eskaini dioten minutu beteko loria baliatuz esandako inozokeriari “Argia” bezalako prestigiozko agerkari bateko zutabe are prestigiozkoagoaren sarrera eskaintzea? Ez horregatik!

Antza denez, ironia erraz sumatzen ez duen zutabegilerik ere existitzen da herri honetan. Edo, apika, bota nuena ez zen Euskal Herriko maila intelektualak galdegiten duena bezain fina.

Zalantzan nago, ironia hori azaldu behar nukeen ala ez. Ez baitakit pentsalarien elitearen maila berean egongo ote naizen. Eta haiek uler dezaten du helburu post honek, hain zuzen. Saiatuko naiz, bada.

Zikloiaren eraginaren balorazioa subjektiboa da, edozein kasutan. Gertutik bizi izan duenak eta pairatu ez duenak nekez baloratuko dute berdin. Hori bistakoa da. Zikloiaren eragin kaltegarriak jasan zituztenek gaizki hartu bazuten nik esandakoa, barka nazatela. Ulergarria da. Jasandakoaz landa, nire ironia baldarra ulertu eta irribarrea agerian utzi zionik bada… horiei, bejondeiela! Umorea baita galdu behar den azkeneko gauza.

Esaldi horrekin, eta jarraian kontatu nuenarekin, agerian utzi nahi izan nuen asteburu horretan bizi izan nuen egoera surrealista. Surrealista iruditu zitzaidan etengabe eta lau haizetara ohartarazi ziguten arriskuari jendeak ezikusiarena -edo guztiz kontrakoa- nola egin zion. Hedabideek horrelakoetan darabilten gehiegizko dramatismo, alarmismo, eta psikosi interesatuari trufa ere egin nahi izan nion. Kontrastea, zinez, sekulakoa iruditu zitzaidan. Inork esango dit hobe dela egoerarik txarrena aurrikustea, gerora betetzen ez bada ere prest egoteko. D’acord. Baina geure mundu honetan, gustatu ala ez, beti daude ñabardurak.

Jendeari etxean geratzeko aholkatu zitzaion egun horretan bertan, zikloia iristekoa zen goizaldeko 3:00etan, hamarka lagun aurkitu nuen, esaterako, Ondarreta inguruan, itsasoari so. Antzerako egoera ikusi ahal izan nuen Pasealeku Berrian. Ni neu ere tartean, kamera eta guzti… egia da, bai. Neure buruaz ere barrezka ari nintzen irratian.

Izan ere, euskarak badu ironiarako tokirik…

Listuek (buruargiak) egoteko leluek (ergelak) be egon bear.

baina…

Zuhurrak ergelen lepotik bizi dira.

eta

Jesukristok itsuak eta errenak sendatu zituen, ergelak ez.

zeren

Ero bat egiteko, zazpi ergel bear.

Ironia ergelkeria bada… ergela naiz eta harro nago!