Patxi Lopezek gidatutako Eusko Jaurlaritzak gonbidapena luzatu zidan bart Gasteizen aurkeztu duten Irekia egitasmoaren ekitaldira joateko.
Ez dut hausnarketa politiko sakonik egiteko asmorik, baina nire iritzia azaltzen saiatuko naiz.
Irekia proiektuak orain oso modan jarri den “Open Government” kontzeptua ei du inspirazio iturri. Nolabait esateko, Gobernuak hartuko dituen erabakietan herritarren iritzia ere kontuan hartzea omen da helburua.
Hitz egin nezakeen Obamak eta Lopezek; AEBek eta EAEk dituzten ezberdintasunen inguruan, edo helburu hori teknologia (ere) erabiliz nola erdietsi daitekeen azaltzen saia nintekeen. Bota nezakeen administrazio publikoaren datuak askatzeari buruzko nire iritzia. Intereseko gaiak ditut guztiak, eta Politika 2.0 delakoaren benetako esanahaia ere maiz izan dut hizpide.
Gaurkoan ez diot horri tirako, ordea.
Gonbidapena onartu eta Gasteizen azaldu banaiz, printzipioz edonoren iritzia entzun eta edonorekin biltzeko arazorik ez dudalako da. Hori batetik. Kritikatzeko, lehenago ezagutu/entzun beharraren garrantzia ere azpimarratuko nuke, halaber. Kazetari lanbidean ia alderdi guztietako mitinetan egonda nago, eta prentsaurreko batera joango banintz bezala sentitu naiz gaur. Jakina, lagunez inguratua joateko aukera ere pisuzko arrazoia izan da.
“Demokraziaren” demokratizazioa (!?) ere intereseko gaia dut, edozein herrialdetakoa. Baina orain hilabete batzuk Rahaf Harfoushen hitzalditik oso dezepzionatua atera banintzen, gaur berbera esan dezaket Gasteizen entzun dudanari buruz.
Izan ere, herritarren parte-hartzea sustatu nahi bada, zergatik ez dira kontsulta gehiago egiten? Hori da Administrazioaren erabakietan herritarren parte-hartzea sustatzeko biderik egokiena, zalantza izpirik gabe. Lau urteko txeke zuria eman beharrean, legegintzaldiak dirauen bitartean hartzen diren erabakiak herritarrei kontsultatzea. Udaletxeetatik hasi eta aginterik goreneraino.
Ez zait iruditu Gobernu Irekiaren aurkezpenean horrelakorik esan denik, inondik inora.
Komunikazioaren teknologiak ere erabil daitezke, jakina, herritarren iritzia ezagutzeko, edo gutxienez ezagutzeko bide bat zabaltzeko. Baina esan behar dut teknologikoki ere oso pobrea iruditu zaidala proposamen hau. Webguneari errepasotxo bat eman besterik ez da egin behar hortaz jabetzeko.
Ez dakit. Akaso aurre-iritziz gainezka joan naiz, ondokoa pentsatzea aurre-iritzia bada bederen:
Hautesleen zati handi bati parte hartzen utzi ez zaion hauteskunde baten ondorio den edozein Gobernuk nekez hitz egin dezake herritarren parte hartzea sustatzeaz. Ez hemen eta ezin inon. Beraz, horrelako egoera batean sortutako aginteak ez du eskumen horiek izateko eskubiderik. Eta eskumen horien ondorio diren erabakiek zilegitasun guztia galtzen dute, ondorioz.
Administrazioaren herritarrekiko irekiera beharrezkoa da oso, gobernatzen duenak gobernatzen duela ere. Eta horretarako teknologiak erabiltzea, bide interesgarri eta emankorra izan daiteke. Irekitze hori Twitter erabili eta foro bat abiatzea baino gehiago dela ulertuko balute, marketinaz harago ikusiko balute… gisa honetako ekimenak txalotu ere egingo nituzke.
Ezinezko egingo zait txaloa, ordea, lehen aipatu dudan premisa hori desagertzen ez den bitartean.
“Berria” egunkariak erreportajea argitaratu du gaur Informazio eta Komunikazioaren Teknologiek Euskal Herrian eta euskararengan duten eraginaren inguruan.
Ezagutzen dut kazetariaren lana eta badakit sintetizatzea oso lan zaila dela, nire lagun batek dioen bezala, “diseinuaren esklabu” baikara batzutan lan tresna gisa luma (edo hobe esanda, teklatua) dugunok.
Hala ere, eta erantzunak idatziz, e-posta bidez bidali nizkionez, oso osorik hemen argitaratzea erabaki dut. Azken finean, ez nuke nahi egindako lana alferrik gal dadin eta, bestalde, blog honek badu eguneraketa beharrik. Aldez aurretik lana eginda dagoenez, hemen itsastea erabaki dut.
Galdera: TIC edo IKT direlakoen inguruan azpiegitura (ordenagailuak, interneterako konexioa) sustatzen jarraitu arren, helburua ia bete dela uste du Jaurlaritzak. Orain edukietara jauzi egiteko unea dela adierazi du Xabier Sabalza Berrikuntza eta Informazioaren Gizarteko zuzendariak. Iritzi bera al duzu? Zergatik? Jauzia azkar/garaiz/berandu heldu al da?
Erantzuna: Lehenik eta behin azpimarratu nahi nuke nire iritzia IKTak erabiltzen dituen herritar batena dela, eta asko jota teknologia berriei arreta berezia jartzen dien kazetari batena. Ez nator hezkuntza mundutik eta, beraz, ezagutzen dudana bigarren eskuko informazioari esker dakit.
Hori esanda, hezkuntzan IKTen erabilpena sustatzeko orduan ezberdindu nahi nituzke eskola publikoan egiten ari diren ahaleginak eta pribatuan egiten ari direnak. Lehenengoari helduko diot. Asteon Victor Bermejok, IKTen programaren arduradunak, Eskola 2.0 egitasmoaren inguruan egindako aurkezpena ikusi dut, eta ez zait bat ere zehatza iruditu. Nire irudipena da Jaurlaritza korrika eta presaka egiten ari dela gauza asko eta planifikazio falta handia dagoela. Akaso intentzio oso onarekin ari dira IKTak bultzatzen hezkuntza publikoan, baina plangintza integral baten falta dagoela esango nuke. Hiru alderdi ezberdinduko nituzke: Azpiegiturak, irakasleen formakuntza eta edukiak. Lehenengoari dagokionean, Eusko Jaurlaritzak kontrakoa badio ere, esango nuke nahiko berandu datorrela eskola publikoko lehen hezkuntzako 5. mailako ikasleei IKTen bidezko irakaskuntza sustatzeko baliabideen hornikuntza. Badirudi ikasle bakoitzak netbook edo ordenagailu ultraeramangarri bat izango duela aurten, besteren artean, baina baliabide horiek eskuratzeko deialdia orain gutxi argitaratu da eta, beraz, ezin esan daiteke aurrikuspen nahikoarekin bultzatu denik. Afera honen inguruan, gainera, oso kritiko naiz erabiliko den softwarearen inguruan. Izan ere, nire iritziz, eskola publikoak software librea bultzatu beharko luke, Microsoft bezalako enpresen sistema eragileak eta lizentzia garestiak baztertuz, eta ikasleak softwaren librearen ingurune batean heziz. Baina abiarazte bikoitza izango omen dute aparailuok. Alegia, GNU-Linux banaketa bat ez ezik, baita Windows ere. Baina eskola publikoa ez da alperrik herritar guztiok ordaintzen ditugun zergen bitartez finantzatzen.
Bigarren hutsune nagusia edukien inguruan dakusat. Izan ere, IKTak helburuak erdiesteko bitarteko besterik ez dira. Hezkuntza metodoa egokitzeko beharrezkoa da azpiegitura horiek baliatuta ikasleak hezteko erabiliko diren edukiak sortzea eta hezkuntza sitemaren benetako iraultza eragingo duen plangintza orokor, zehatz, landu eta sakona abiaraztea.
Hirugarren hutsune nagusia hezitzaile edo irakasleen formakuntzan dagoela uste dut. Nire uste apalean, ikasle asko eta asko irakasleak baino jaioagoak dira IKTen erabilpenari dagokionean. Irakasleek IKTak ikasteko nola erabili behar diren irakatsi behar badiete, orduan formakuntza sakon baten beharrean daude. Hiru arlo hauek (hornikuntza, edukiak eta formakuntza) aldi berean abiaraztea akats handia da nire ustez. Metodologia berriaren ezarpena eskalonatua izan beharko litzateke, eta ez korrika eta presaka egindako zerbait.
Eskola 2.0 programak kontzertatutako ikastetxeei dirulaguntza emango die gero eskola pribatuek beren kabuz programa gara dezaten. Ikastolei dagokienean, Ikastolen Elkartea Ikasys sistema garatzen ari da, eta ,edukiei dagokionean aurrerapauso handiak egiten ari direla uste dut, Administrazioari aurre hartuz. Gainera, badira ekimen berezitu eta pertsonala oso gogoangarriak, Ordiziako Jakintza ikastolarenak kasu. Irakasle jakin batzuen jaiotasunari esker metodo, eduki eta inplantazio oso egokia egin da hor. Baina hori ez da nahikoa. Eragite globala beharrezkoa da.
G: Gaurko gizartean egun dauden oinarrizko baliabideen ezagutza nahikoa al da? Nola sustatu beharko litzateke horien ezagutza, behar izanez gero?
E: Gai mardula da hori. Ez baita berdina haur eta nerabeen formakuntza eta helduena. Gizarteak gero eta gehiago ezagutzen ditu oinarrizko baliabide horiek. Baina ez dut uste, salbuespenak salbuespen, hezkuntza sistemaren meritua denik. IKTetan, maiz, modu autodidaktikoan ikasten dira gauzak, eta esango nuke gizartea hezkuntza sistemaren aurretik doala zentzu horetan. Hala ere, ez dut uste oraindik nahikoa denik gizartean dagoen ezagutza. Izan ere, hezkuntza sistema aitzindari izan beharko litzateke arlo horretan. Hori da ezagutza sustatzeko biderik onena. Baina mementuz hori ez da gertatzen.
G:IKTak hezkuntzan izan dezaketen garrantzia ikusi da hainbat egitasmoetan euskara sustatzeko. Gizartera hedatzeko aukera bideragarria al da? Nola egin beharko litzateke teknologia horietara ohituta ez dauden oinarrizko formakuntza (egin behar izanez gero, noski)?
E: Lehenago esan bezala, formakuntza hori apurka egin beharko litzateke. Eta hezitzaileena da formatu beharreko lehenengo sektorea. Programa mailakatu baten bitartez eta urteen poderioz soilik lor daiteke hori. Letra larriz idatzitako hezkuntza sistemaren eraldaketa beharrezkoa da. Hasi lehen hezkuntzatik, eta Unibertsitateraino. Magisteritza ikasleak ez badira arlo honetan hezten, nola heziko dituzte gero Lehen Hezkuntzako ikasleak? Gauzak ondo egin nahi badira, plangintza benetan globala abiaraztea beharrezkoa da.
G: Zeintzuk izan beharko lirateke etorkizunera begirako erronka nagusiak edukien garapenari buruz? Euskarak interneten eta aplikazioetan duen presentzia nahikoa al da? Hobetu al daiteke? Nola?
E: Gizartearen arlo guztietan da eznahiko ezagutza hori. Gainera, euskararen errealitatea oso urrun dago oraindik normalizaziotik. IKTei dagokienean, badira euskarazko tresnak, baina hori ez da garrantzitsuena. Tresna horien erabilpena, euskaraz erabiltzea eta edukiak (baita norbanakoek garatzen dituztenak ere) euskaraz sortzea beharrezkoa da. Euskaraz komunikatzea, azken finean. Facebook euskaraz erabiltzea, adibide baterako.Ez soilik interfazea euskaratzea, bertako elkarrizketa ere euskaraz izan dadila izan behar da helburua. Euskara sustatzeko hiru zutabe nagusi behar ditugu: Menuak (tresnen interfazeak), platerak (edukiak) eta horiek jango dituzten pertsonak (erabiltzaileak) euskaraz egitea.
G: Instituzioek lagundu beharko lukete horretan? E: Hizkuntza gutxitua den heinean, eta instituzioek normalizazioa helburu badute, diskriminazio positiboa eta instituzioengandiko laguntza beharrezkoa da. Horrek ez du esan nahi gaur egun erabiltzen diren laguntza sistemak nahikoak edo egokiak direnik. Guztia ez da dirulaguntza kontua. Estrategia kontua da eta, arlo honetan, iraganean eta orainean, estrategia eta plangintza falta nabarmena sumatzen dut nik. Intentzioak onak izan daitezke, baina estrategiak eta erabiltzen diren taktikak agian ez dira egokienak.
Hemen azpian txertatuko dut elkarrizketan aipatzen dudan bideoa:
Prestatzen ari naizen proiektuetako batekin zer ikusia duen laburmetraia dokumentala. Kamerarekin egiten ari naizen “praktiken” artean orain arte egin dudan gerturatze praktiko edo froga pilotu serioena. “La Gaviota” belaontzi estropada. Konbertsioan kalitatea jaitsi behar izan diot apur bat, jatorrizkoa HDn dagoen arren. Audioan ere desajusteren bat gertatu da bidean. Ea zer deritzozuen.
“La Gaviota” belaontzi estropadaren inguruko dokumentala, Skama itsasontzitik. Getaria eta bermeo arteko regata. Musika: Soulwax, Morcheeba eta Kerobia.
Aspaldian nuen gogoa bideo sorkuntzan hasteko, unibertsitate garaitik (eta lehenago ere) asko erakartzen nauen kontu bat da eta. Azkenean, bideokamera bat erostea erabaki dut eta hasi naiz jolasean. Buruan badut ideia bat edo beste, bideosorkuntzari lotutako egitasmo berriren bat agian. Baina ezertan hasi baino lehen praktikatzeko premia nabarmena dut.
Erosi dudan kamera JVC GZ-HD6 bat da (irudian ikus dezakezuena). Froga batzuk egin ditut dagoeneko eta, egia esan, oso pozik nago erosketarekin. Esan bezala, ordea, grabazio eta edizio praktiken beharrean nago eta horregatik irten nintzen iragan ostiralean kalera, kamera eskutan.
Donostiako Zurriola hondartzara joan nintzen, eguraldi ederra baitzegoen eta nahiko olatu majoek astintzen zuten kostaldea. 45 minutu inguruz grabatu nituen surflariak eta ondoren bideoa editatu nuen. Esan bezala, aurrerago egin nahi dudan gauza “serioago” baterako praktika besterik ez da eta, jakina, askoz ere lan txukunagoak egiteko aukera eskaintzen du tramankulu honek. Besteak beste, tripode bat ere erosi beharko dut.
Egiten ditudan saiotxoak Euskaltubera igoko ditut. Hona hemen lehenengo frogatxoa:
Ergela deitu didate “Argian”. Tira, izan nadin zorrotzagoa, irratian hitz egiten duenean bere “ergelean” hitz egiten duen tertulianoa omen naiz… Bale, ez da hori ere, hobe duzue zeuek irakurtzen baduzue zuzenean, sareak dituen abantailen artean bat baita: Bertsiorik ez, originala soilik. Hemen daukazue irakurgai Joxemari Ostolazak utzitako perla: “Haize erauntsi” du goiburu.
Euskadi Irratian igandero blogariak solaskide izan ohi dituen Amarauna irratsaioaz ari da bere talaia intelektualetik “Argia”ko zutabegilea. Eta esaldi horren antzerako bat nik neuk bota nuen, joan den urtarrilaren 25ean.
Ez nuke gehiegi luzatu nahi afera honekin. Baina lehenago ere esan dut erreplikarako eskubidea oso errotua dudala nire baitan, nik neuk ere agerkari ezberdinetan zutabeak idatzi edo irratian hitz egin dudanean kritika edo erantzunak jasotzeko prest egon behar dudala ulertu izan dudan bezala.
Luistxok eman dit zutabearen berri, joan den larunbatean, ustekabean Donostiako Alde Zaharrean topatu dudanean. “Iraindu egin nau gainera?”, itaundu diot irribarrez… “Ez al dago umorearentzako tokirik?”, galdetu diot berriz.
Facebook-en “pikatua” ote nagoen galdetu dit Galderrek. “Ez, bada…” erantzun diot. Baina erantzun, erantzuteko asmoa dudala ere gaineratu dut. Izan ere, zutabe horretan irakurri daitekeenari argudioekin aurre egiteko moduan nagoela uste dut. Eta halaxe egingo dut, kritikaz, baina irainik gabe, noski.
Urtetan egunkarian lanean aritu naizenean, eta idatzi ditudan zutabe, artikulu, erreportaje eta bestelakoetan ez zait inor iraintzea sekula bururatu. Eta ulergaitza egiten zait, “‘Argia’ko historiko bat” ei den honek –ez dut nik asmatu, halaxe esan didate–, niri baino askoz ere eskarmentu eta jakituria zabalagoa suposatzen zaion horrek berak, zein erraz heldu dion baliabiderik ahulenari, zoritxarrez egungo kazetaritzaren generorik erraz eta zatarrena denari.
Kasik are eta praktika ilunagoa ere iruditzen zaidana baliatu du, gainera. Nire hitzak kakotx artean jartzeko ausardia izan du, hitz horiek testuingurutik at aipatzeaz gain esaldia bera ere desitxuratuz.
“Ez da hainbesterako izan, dezepzionatuta nago” bota zuen batek bere ergelean.
Mr Ostolaza dixit.
Esan behar nuen, txantxa moduan-edo, pixkat dezepzionatuta nagoela…
Xuriken Jr dixit.
Nahi baduzue, entzun ere egin dezakezue, Teknopataren txokoan. Sarearen abantailak guztiontzako dira
Ez dakit zuei, baina niri ez zait zilegi iruditzen hitzok aldatzea. Hitzez-hitz gogoan ez bazuen, kakotxak ken zitzakeen, edo “antzerako” zerbait izan zela argi utzi besterik ez zuen. Aldez aurretik prezeski txantxa gisa aurkeztutakoa serio antzean aurkeztea… hori ere ez zait zintzoa iruditzen. Txantxa ona ala txarra, txiste argia ala eskasa. Graziarik gabekoa. Baina txantxa.
Tira… noala harira.
Twitterren beste jende baten iritzia jasotzerik izan dut. Aldekoak eta kontrakoak… eta biek ala biek lasaitu naute, ezagutzen ditudan apurragatik, esaten dena nork esaten duen garrantzizkoa baita niretzat. Babestu nautenen artean, umore eta ironia gaitasunik badutela uste dudan hainbat lagun. Besteei dagokienean, ez naiz baloraziotan sartuko, intoxikazioaren eraginez izan daiteke-eta. Ziur bainago iritzia eman dutenen arteko %40ak saioa bere horretan entzun duela. Beste erdiak, ez dakit.
Epaitu dezala irakurleak iritzi horien artean zeini darion ironia barra-barra, eta zeini ez.
Nork esan zuen, “Errealitateak ez diezazula goiburu on bat izorratu?”. Oker egongo naiz agian, baina jokatuko nuke bere eskema mental periodistikoan hiru indar-ideia zituela, eta horiek nolabait uztartzeko behar espirituala sentitu zuela: erauntsia-ilegalizazioak-hauteskundeak. Eta nik, antza, aitzakia bikaina eskaini nion. Harrigarria iruditzen zaidana, benetan, animaleko ergelkeria baliatuz horrelako pirueta literarioa egiteko duen gaitasuna da… Inspirazio iturri, musa eder sentitu naiz. Nola liteke gizagaixo batek irratian eskaini dioten minutu beteko loria baliatuz esandako inozokeriari “Argia” bezalako prestigiozko agerkari bateko zutabe are prestigiozkoagoaren sarrera eskaintzea? Ez horregatik!
Antza denez, ironia erraz sumatzen ez duen zutabegilerik ere existitzen da herri honetan. Edo, apika, bota nuena ez zen Euskal Herriko maila intelektualak galdegiten duena bezain fina.
Zalantzan nago, ironia hori azaldu behar nukeen ala ez. Ez baitakit pentsalarien elitearen maila berean egongo ote naizen. Eta haiek uler dezaten du helburu post honek, hain zuzen. Saiatuko naiz, bada.
Zikloiaren eraginaren balorazioa subjektiboa da, edozein kasutan. Gertutik bizi izan duenak eta pairatu ez duenak nekez baloratuko dute berdin. Hori bistakoa da. Zikloiaren eragin kaltegarriak jasan zituztenek gaizki hartu bazuten nik esandakoa, barka nazatela. Ulergarria da. Jasandakoaz landa, nire ironia baldarra ulertu eta irribarrea agerian utzi zionik bada… horiei, bejondeiela! Umorea baita galdu behar den azkeneko gauza.
Esaldi horrekin, eta jarraian kontatu nuenarekin, agerian utzi nahi izan nuen asteburu horretan bizi izan nuen egoera surrealista. Surrealista iruditu zitzaidan etengabe eta lau haizetara ohartarazi ziguten arriskuari jendeak ezikusiarena -edo guztiz kontrakoa- nola egin zion. Hedabideek horrelakoetan darabilten gehiegizko dramatismo, alarmismo, eta psikosi interesatuari trufa ere egin nahi izan nion. Kontrastea, zinez, sekulakoa iruditu zitzaidan. Inork esango dit hobe dela egoerarik txarrena aurrikustea, gerora betetzen ez bada ere prest egoteko. D’acord. Baina geure mundu honetan, gustatu ala ez, beti daude ñabardurak.
Jendeari etxean geratzeko aholkatu zitzaion egun horretan bertan, zikloia iristekoa zen goizaldeko 3:00etan, hamarka lagun aurkitu nuen, esaterako, Ondarreta inguruan, itsasoari so. Antzerako egoera ikusi ahal izan nuen Pasealeku Berrian. Ni neu ere tartean, kamera eta guzti… egia da, bai. Neure buruaz ere barrezka ari nintzen irratian.
Izan ere, euskarak badu ironiarako tokirik…
Listuek (buruargiak) egoteko leluek (ergelak) be egon bear.
Amaraunean kuxkuxero ari nintzela jakin ahal izan dut 1983ko Wargames film mitikoak baduela bigarren zatia, askotan oso gomendagarriak izaten ez diren sekuela horietako bat: Wargames: The dead code
Oraindik ez dut ikusterik izan, baina dagoeneko ari naiz ordenagailura jaisten, eta aurki esan ahalko dizuet nire iritzia. Dena dela, IMDBn 4,4ko nota eman diote 1.200 erabiltzaile inguruk, bere aurrekariari 7.0koa ia 22.000k. Bien bitartean, hemen ikus dezakezue trailerra.
PD: Askoz ere gauza “garrantzitsuago”ak baditut idazteke blogean baina, Teknopata bezala, azken aldian apur bat ez, oso alpertuta nabilenez, bloga elikatzeko aukera paregabea iruditu zait. Hori bai, azken aldian ikasle izan ditudanei: Zin dagizuet aurki agindutako ikasmateriala eskuragarri jarriko dizuedala!
Asko hitz egiten da azken aldian Politika 2.0 kontzeptuaren inguruan. Baina, nire ustez, gehienetan gaizki ulertua dago kontzeptu hori.
Radio Euskadiko Graffiti saioan, esaterako, hainbat aldiz izan dugu aipagai Barack Obamak nola erabili dituen sare sozialak, nola kontratatu duen Facebook-en sortzailea dohaitza sarea osatzeko… etab, etab.
Euskal Herriko politikariek ere sarea eta batez ere Web 2.0 tresnak nola erabili dituzten maiz izan dugu hizpide, irratian ez ezik beste eztabaidagune batzuetan ere.
Jakina, lehenago aipatutako horiek modan daude orain, eta mass mediak albisteak sortzerako orduan, maiz, moda ezberdinen eraginpean egiten duela ondo dakigu.
Bestetik, politika egiteko sare sozialak nola erabiltzen diren ikustarazteko, beti hauteskundeen epelean, eta hautagai baten pertsonifikazioa oinarri hartuta egiten dela dirudi. Hain elitistak ez diren beste eragile sozial, alderdi eta sindikatuek, besteak beste, sare sozialak erabiliko ez balituzte bezala…
Euskal Herrian, Patxi Lopezen adibidea jartzen da maiz, bloga duelako, Twitterreko kontua… Baina gogorarazi nahi nuke sare sozialak ez direla soilik erabili pertsona baten irudia indartu eta pertsona hori goraipatzeko. Eusko Jaurlaritzako Hirukoak ere erabili ditu Konpondu.net izeneko saiakera eginda, arrakasta handiago edo txikiagoarekin.
Eta, gainera, ezin ahantzi dezakegu kolektiboki ere erabili direla, erabiltzen direla eta erabiliko direla sare sozialak (besteak beste ezker abertzaleak maiz erabili ditu).
Erabilpen kolektibo horren erakusgai izango dira Joxemi Zumalabe Fundazioak antolatutako “Herri mugimendua 2.0” izeneko jardunaldiak.
Halaxe azaldu nuen Twitterreko nire kontutik idatzitako mezu batean. Eta erantzunik ere jaso nuen, hain zuzen ere, Alorza izeneko erabiltzaileak bota zidana (bere bloga hau omen du): “Eta pintxoak txikiegiak“. Ez dakit zer esan nahi izan ote zuen. Akaso, luntxagatik soilik bertaratu nintzela ekitaldi horretara. Bada, ez… Bota nuen iruzkin horrek badu atzean arrazoirik.
Politika 2.0 ez litzateke izan behar politikariek propaganda tresna gisa erabiltzea sare sozialak herritarrak komentzitzeko/engainatzeko/pertsuaditzeko. Ez, hori ez da Politika 2.0. Ezta politikariek, parlamentariek eta bestelakoek sare sozialak erabiltzea beren komunikazio pertsonaletan, dibertitzeko edo nahi dutenerako, “como el común de los mortales”. Ez… nahiz eta horretarako ere eskubidea baduten, jakina.
Politika 2.0 zerbait izan behar bada, politikariek eta intsituzioek web 2.0 sareen filosofia barnera dezaten izan behar da. Eta ez alderantziz. Alegia, demokrazia parte-hartzaileaz hitz egiten ahoa betetzen dutenean, 2.0 webguneek sarean ahalbidetu dutena zer izan den ulertu eta praktikan jartzea. Alegia, norbanakoak bilakatzea eduki sortzaile eta iritzi sortzaile. Horrek, politikara eramanda, herritarrei politikan parte hartzeko behar bezalako tresnak eskura jartzea esan nahi du.
Hori izan beharko litzateke Politika 2.0, eta ez besterik. Eta egun estetika hutsaz hitz egiten dela esango nuke. Gainera, nahiko paradogikoa irutitzen zait gai honi buruz hitz egitea, batez ere herri honetako zati handi bati parte-hartzea ukatzen zaionean.
Alderdi handi guztiek egin dituzte inkurtsioak sare sozialetan eta interneten. Esango nuke orain arte esperientzia pilotuak besterik ez direla izan. Baina lepoa jokatuko nuke datozen hauteskunde autonomikoei begira alderdiek inoiz baino gehiago erabiliko dituztela interneteko tresnak beren propaganda egiteko. Alegia, inoiz baino yankee edo obamianoagoa izango dela aurtengo kanpaina. Nire ustez, zeresan handia emango digu kanpaina horrek. Batez ere panorama nola dagoen ikusita. Esan nahi baita, AEBetan bezala, hemen ere bi alderdi handienen arteko lehia nagusituko denaren susmoa dudala. Kanpaina bipartidista eta gogorra izango da.
PD: Hemen azpian ikus ditzakezuenak, Obamaren eta McCain-en blogetan gehien erabilitako hitzekin sortutako lainoak dira, Brooklynartproject.com blogetik hartuak.
Datorren asteazkenean, 2008ko azaroak 5, egitasmo berri bi aurkeztuko ditugu Teketen eta biok Donostiako Koldo Mitxelena Kulturunean (zuzenean ikusteko aukera dago).
Arraytxiki eta Publikatu dute izena geure seme-alaba berriek, biak dira proiektu beraren ezkerreko eta eskuineko oina, eta orain arte sarean geure kabuz garatu ditugun egitasmoekin lotura zuzena dute. Baina harago ere badoaz, nahiz eta hori datorren asteazkenean argituko dugun.
Ez dakigu egitasmoak arrakastarik izango ote duen ala ez, baina ideia honen garapenak berriz ere ilusioaren zirrara hori sentiarazi digunez, dagoeneko pozik gaude, zalantzarik gabe…
Aurretik esan behar dugu ontziolatik aterako den txalupa berria gu bion artean aurkeztuko badugu ere, proiektu honekin lotura estua dutela euskal blogosferan edo dena delakoan ezagutuko dituzuen Mikel Olasagasti (a.k.a. Hey_neken) eta Arkaitz Zubiaga (a.k.a. Mutilmedia) kideek. Euren partehartzea ezinbestekoa izango da orain arte bezala aurrerantzean ere. Beste askorena bezala (nor berak jakingo du, guk ere dakigun bezala).
Aurkezpenera ohiko hedabideak gonbidatu ditugu. Nork daki… Baina, badakizue, bada ezpada ere… hordago handira. Arraytxiki izena duen egitasmo baten aurkezpenera, ordea, ezin genitzakeen “zuri handiak” soilik deitu “arrai txikiak” ere gonbidatu barik. Beraz, nahi duen oro etor daiteke, jakina, etzi KMKn 11:00etan egingo dugun aurkezpenera. Eta bereziki interneten topatu ohi ditugun lagunak, blogariak eta beste, espero zaituztegu bertan.
Saiatuko gara aurkezpena ez dadin aspergarriegi izan. Labur, argi, eta ahal dela dibertigarri. Helburu horrekin prestatu dugu, aurkezpen eta guzti noski (OpenOfficerekin egina, hori bai). Aitortu behar dugu, hala ere, asko lagunduko digula zuen presentziak, mass mediarik ez badator ez bedi agerian gera behintzat.
Ah, eta ia ahaztu zitzaigun. Ez da luntxik egongo. Kanape-komandoa saihesteko-edo. Amaitutakoan pote bat hartzeko aukera sortzen bada, oso gustura egingo dugu, baina botea jarriko dugu denon artean.
Joan den uztailean, Gorka Julio eta biok gonbidatu gintuzten Euskal Encounter-era, hitzaldi bat eskaintzeko.
Azken orduko gonbidapena izan zen eta, beraz, hitzaldia denbora gutxian inprobisatu behar izan genuen. Dena dela ere, emaitzarekin nahiko pozik geratu ginen. Uste dut eztabaidarako balio dezaketen hainbat gai plazaratu genituela, batzuk zuzenago, besteak akaso erratuta. Gustora jasoko genituzke beste iritzi batzuk.
Hitzaldia Euskadi Digital irratiko Rafa Martinezek grabatu zuen eta baita sareratu ere. Hemen txertatuko ditut erabili genituen elementu ezberdinak.
Amaiera aldera, mahainguru modukoa sortu zen hitzaldia entzutera etorri zirenei esker. Besteak beste, han egon ziren Xiber Aguilera, Geragaitezen webgunea sortu duen Xabier eta Mikel Olasagasti… (barka, besteen izenekin ez bainaiz akordatzen)
Bide batez, aspaldian eguneratu gabe egon den blog hau biziberritzen saiatuko naiz, fenix hegaztia bailitzan
Ekainaren 5a da jada. Goizaldeko, edo gaualdeko, 00:23. Esan daiteke, nahiz eta egindako nabigazioan horrelakorik ez gertatu, geure bidaiaren Ekuadorra dagoeneko igaro dugula. Asko eta asko dira kontatu nahi nituzkeen bizipenak. Aste bete belaontzi batean igarotzea, eta gainera Greziako irla ezberdinak bisitatuz egitea, ez baita gauerdiko ahuntzaren eztula. Beraz, abenturarik latzenak, edo kontagarrienak, idazten saiatuko naiz hemen, Asus eeePC honen bateriak (bi orduko autonomia) uzten didan arte.
Uste dut aurreko sarreran ez nuela kontatu. Baina Atenasera iritsi eta berehala hasi zitzaizkigun zailtasunak, geure maletak Madrilen geratu baitziren eta berreskuratzeko nahiko lan izan baikenuen. Lehenengo gaua itsasontzian pasa genuen. Hurrengo egunean goiz itsasoratzekoak ginen. Baina ekipajea berreskuratu artean, ezin. Beraz, gaualdean iritsi, eta ganbarotera lotara joan baino lehen zerbeza (edo gintonic) batzuk edateko beta izan genuen. Planning-a aldarazi ziguten eta, zer erremedio
Igandean, egun osoan barkua probatu, makinaria eta aparailu guztiak pronto jarri eta ezer egin gutxi izan genuen. Guztia behar bezala zegoen, baina, oraindik, maletak faltan. Igande arratsaldera arte ez zizkiguten bidali Amphiliki belaontzira. Eta jaso bezain pronto altsa genituen belak eta egin genion aurre itasoari.
Lehenengo helmuga Poros izan zen. Esan behar dut, hemen dagoen belaontzi turismorako nahiko prestakuntza eskasa dutela orain artean bisitatu ditugun portuek. Kontuan izan, itsasontzi batean argindarra eta ura amaitu egiten direla, eta komenigarria dela guztia akitu baino lehen gauero gauero depositoak eta bateriak betetzea. Baina, leku batzuetan, no way. Hala ere, zailtasun horiek ematen diote bidaia bati abentura kutsua. Eta abenturarik izan dugunez, horiek labur xamar kontatuko ditut hemen.
Inpresio bat helaraziko dizuet: Beleroetako jendea nahiko harroa iruditu zait (ez denak, baia batzuk bai), eta porturatzeko tokia bilatzeko nahiko lan izan ohi dugu. Britainiarrak, adibidez, elkarren lagun izango balira bezala aritzen dira, elkar ezagutu ez arren. Bandera batek duen indarra harrigarria da batzuetan. Euskaldunik ez hemen, ordea. Suitzarrak, germaniarrak, ingelesak, australiarrak, Zelaanda Berrikoak… Eta espainolak gutxi, zorionez edo. Bandera espainol bat jarri ziguten belaontzia alokatzen duen enpresak, eta azkar asko kendu genuen, nahiz eta itsasoko legediak behartu egiten zaituen popa aldean “zeure herriko” bandera eramatera eta eskuineko obenkean nabigatzen ari zaren herrikoa.
Sinetezina badirudi ere, hondakin arkeologiko oso gutxi bisitatu dugu. Nabigazioan ibiltzen zarenean, nabigazioa da garrantzitsuena, eta nabigatzeko bizi zara. Hemen, turismo denboraldia oraindik hasi ez bada ere, garaiz xamar iritsi behar duzu portuetara barkua lotzeko tokirik aurkitu nahi bauduzu. Eta Ydrara nahiko berandu iritsi ginenez, geure aurrikuspen txarrenak bete ziren. Portuan itsasontzia lotzeko tokirik ez, eta lo egiteko toki alternatibo bat bilatu beste erremediorik ez zitzaigun geratu. Kaia nagusitik gertu aingura botatzeko moduko toki bat bazegoen, eta hara bertaratu ginen. Hasiera batean, nahiko erraza zirudien. Aingura bota, popako bi sokak lurrera jaurti eta itsasontzia lotu ondoren Zodiac txikia ureratu eta afaltzera joan ginen inguru horretan zegoen jatetxe idiliko batera.
Ederki afaldu eta belaontzira arraunean bueltan ginela ohartu ginen ordurako haizea indartu egin zela eta, antza, itsasontzia ez zegoela behar bezain seguru. Berriz ere Zodiacean sartu, eta arraunean, sokak teinkatu eta aingura indartzeari ekin genion. Baina haizeak gero eta indar gehiagorekin jotzen zuen eta ez zirudien lasai lo egiteko gaua izango zenik.
Itsasontziak hainbat tramankulu ditu, besteak beste, GPS bidez lan egiten duen plotter bat. Eta aparailu horrek alarma bat ere badu, itsasontzia hainbat metro mugitzen bada deiadarka has dadin. Esan eta egin. Bada ezpada ere, itsasontziaren kanpoaldean geratu nintzen ni, izarrei begira eta MP3 irakurgailuarekin (besteak beste, Kerobia bidailagun). Guztia ondo zegoela ikusita, eta lokartzen hasi nintzenean, erabaki nuen ganbarotera lotara joatea.
Handik ordubetera alarmak asaldatu gintuen. Lema eta kilak bi metro inguru izango dituzte, eta hondoa joz gero, kaltea izugarria izan daiteke. Esnatu eta korrika azalera irten ginenean ohartu ginen harkaitzak jotzear ginela. Beraz, ilunpetan, aingura jaso, motorra piztu eta maniobratzeari ekin genion. Baina urduritasunak hartu gintuen eta mementuako larritasunak ez zigun utzi behar bezala jokatzen. Zaila da une horretan sentitzen dena azaltzen. Baina jakin ezazue hondoa jo ezkero itsasontzia arraz izorratu daitekeela eta, beraz, horrelakorik gertatzerik ezin genuela utzi. Aitak hartu zuen lema, motorrari eragin eta aurrera, baina abaorrean arrantzontzi bat genuen eta, halako batean, itsasontziaren bainera gaiean (halaxe esaten zaio kabinaren atzean, kanpoan, egoteko tokiari) dagoen estalkiaren metalezko estrukturarekin jo genion, gogor, tupust. Gaitzerdi, arrantzontziaren kaskoa altuagoa baitzen eta zorionez beste ezerk ez baitzuen haren aurka talka egin. Ordaindutako fidantzaren zati bat eramango digute, ziur, baina ez gehiegi, espero…
Azkenean alde batera utzi genituen oztopoak. Eta orduan iritsi zen zerbait egiteko erabakitzeko tenorea. Bi aukera: gauez, ilunpetan, beste portu batera ekin (goizaldeko seietan iritsiko ginen, eguna argitzearekin batera. Beraz, porturatzeko arazorik ez) edo badia hartan bertan berriz ere aingura bota. Bigarren aukera hautatu genuen, baina ez zen lasai lo egiteko betarik izan. Haizea apaldu zen apur bat, eta azkenean, goizaldean, abiatu ginen Spetsaira.
Spetsai irla ikusgarria da. Guztia da ikusgarria hemen. Eta ez da edaten ari naizen Mythos garagardoaren ondorio. Benetan polita da hau guztia. Esaterako, bisitatu ditugun eliza ortodoxoetan darabilten ikonografia. Nire bizitzan aldi bakanetako batean joan naiz berriz mezetara, hemengo liturgia zelakoa den ezagutzeko. Egia esan, beste elizatan bezala, nahiko tetrikoa iruditu zait. Ez naiz argazkia ateratzera ausartu.
Esandakoa, Spetsaira iritsi eta zorte handia izan genuen. Itsasontzia geldi dagoela lo egoteko moduko tokia topatu baikenuen, lan gehiegi egin gabe. Gu iritsi eta berehala beste belaontzi batek alde egin baitzuen. Dena ondo, beraz. Baina gaur goizean, Spetsaitik berriz ere Poros-era (portzierto, arraia oso goxoa jan daiteke hemen, leku batzuetan oso garesti, besteetan oso merke) irteteari ekin diogunean, beranduago iritsitako barku baten aingura gurearekin kateatu dela konturatu gara. Eta nahiko lan izan dugu biak askatzeko. Uretara salto egin behar izan dut nik (gazteena nahiz eta lan zikina niri tokatzen zait; gustora egiten dut gainera), aletak eta betaurrekokoak jantzita. Ferminek (tipo altua eta indartsua) heldu dio azkenik eskuarekin, kareletik, eta askatu ditu biak. Baina zauri txiki bat ere egin du. Eta, azkenean, ekin ahal izan diogu hurrengo etapari, Porosera bidean. Bertan gaude orain. Ederki afaldu ondoren, lotara joateko garaia iritsi da. Nekea, egunez egun, metatzen doa. Eta ohea ere, egunez egun, beharrezkoagoa egiten zait. Esan behar dut, arraia ez ezik, etxeko ardo zuria ere edateko modukoa dela. Kiloka neurtzen dute hemen. Eta kilo batzuk edan ditugu jada. Arraiei dagokionez, sardinak, bokartak, muxarrak, buztanbeltzak, barbarinak, bisiguak, krabarrokak… behatzak miazatzeko modukoak guztiak.
Bihar beste etapa bat daukagu aurretik. Eta niri orain lotara joateko ordua iritsi zait. Porosen, zorionez, Municipalityk debaldeko WiFI sarea du. Eta eskerrak. Ez dakit bihar zein irla zapalduko dugun. Baina ea bertan ere Udaletxeak hari gabeko interneterako sarbiderik baduen. Egonez gero, saiatuko naiz gauza gehiago kontatzen. Eta barkaidazue nire literatura ez delako aurki daitekeen finena. Barka ortografia eta sintaxi akatsak ere, guztia korrika eta presaka egitea tokatzen baitzait.
Egun gutxi geratzen dira jada. Astebete, neketsua izanda ere, motza gertazten da lanean ordez oporretan zaudenean. Zikladetako irlaren batetik edo, idazten saituko naiz bihar. Ordura arte, beraz, ea itsasoa eta haizea lagun ditugun.
